Ηλεκτρικά πατίνια: Μια νέα πραγματικότητα με αυξανόμενους κινδύνους
Άρθρο του Α’ Αντιπρόεδρου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Νίκου Γρέντζελου
Τα ηλεκτρικά πατίνια έχουν κατακλύσει τους δρόμους των πόλεων, μεταβάλλοντας τον τρόπο μετακίνησης.
Πίσω όμως από την ευκολία που φαινομενικά προσφέρουν, αναδύονται σοβαροί κίνδυνοι και εμφανή κενά στο πλαίσιο ασφάλειας. Η αυξανόμενη χρήση τους συνοδεύεται από ολοένα περισσότερα ατυχήματα. Μόνο την περασμένη χρονιά, πάνω από 400 άτομα κατέληξαν σε νοσοκομεία, ενώ σημειώθηκαν και δύο θάνατοι. Τα δεδομένα αυτά δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού και αναδεικνύουν την ανάγκη για πιο ουσιαστική αντιμετώπιση του φαινομένου.
Υποδομές
Η έλλειψη υποδομών αποτελεί βασικό παράγοντα επικινδυνότητας. Τα πατίνια κινούνται σε δρόμους με αυτοκίνητα, σε περιορισμένους ποδηλατόδρομους ή ακόμη και σε πεζοδρόμια, δημιουργώντας ένα ασαφές και συχνά επικίνδυνο περιβάλλον κυκλοφορίας. Η απουσία ξεκάθαρου χωροταξικού σχεδιασμού αυξάνει τον κίνδυνο ατυχημάτων για όλους τους χρήστες του δρόμου.
Τι προβλέπει ο ΚΟΚ
Τα ηλεκτρικά πατίνια εντάσσονται στα ελαφρά προσωπικά ηλεκτρικά οχήματα (ΕΠΗΟ):
- Έως 6 km/h: αντιμετωπίζονται ως πεζοί.
- Έως 25 km/h: κινούνται όπως τα ποδήλατα.
Η χρήση τους επιτρέπεται από την ηλικία των 12 και 15 ετών και άνω, αντίστοιχα με αυξημένη ανάγκη επίβλεψης για ανηλίκους.
Υποχρεώσεις των χρηστών
Οι βασικοί κανόνες που πρέπει να τηρούνται:
- Απαγορεύεται η μεταφορά δεύτερου ατόμου.
- Απαγορεύεται η χρήση κινητού κατά την οδήγηση.
- Υποχρεωτικός εξοπλισμός φωτισμού και αντανακλαστικό γιλέκο τη νύχτα.
- Κίνηση σε κατάλληλους χώρους, όχι αυθαίρετα σε πεζοδρόμια.
- Η χρήση κράνους, αν και δεν είναι παντού υποχρεωτική, είναι κρίσιμη για την ασφάλεια.
Η ψευδαίσθηση της ασφάλειας
Παρά το μικρό τους μέγεθος, τα πατίνια είναι ιδιαίτερα ευάλωτα οχήματα. Η μικρή διάμετρος τροχών, η αστάθεια και η πλήρης έκθεση του οδηγού αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρού τραυματισμού ακόμη και σε χαμηλές ταχύτητες.
Έλεγχοι
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι η περιορισμένη αστυνόμευση. Στην πράξη, οι παραβάσεις σπάνια ελέγχονται, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται συχνά φαινόμενα όπως διπλή επιβίβαση, χρήση κινητού ή κίνηση σε ακατάλληλους χώρους. Χωρίς ουσιαστική επιτήρηση και εφαρμογή του νόμου, ακόμη και το καλύτερο θεσμικό πλαίσιο παραμένει ανεφάρμοστο.
Εκπαίδευση
Οι περισσότεροι χρήστες πατινιών δεν έχουν εκπαίδευση ή ενημέρωση για βασικούς κανόνες κυκλοφορίας. Κι αυτό, γιατί σε αντίθεση με τους οδηγούς οχημάτων, δεν απαιτείται άδεια ή πιστοποίηση. Αυτό δημιουργεί ένα επικίνδυνο μείγμα άγνοιας και υπερεκτίμησης των δυνατοτήτων τους. Επομένως, η εισαγωγή της κυκλοφοριακής αγωγής και ειδικών δράσεων ενημέρωσης είναι παραπάνω από αναγκαία.
Ασφάλιση
Ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα είναι η μη υποχρεωτική ασφάλιση των πατινιών. Σε περίπτωση ατυχήματος, ειδικά όταν υπάρχουν τραυματισμοί τρίτων, υπάρχουν σημαντικά κενά κάλυψης, καθώς ο χρήστης μένει εκτεθειμένος οικονομικά, ενώ και τα θύματα ενδέχεται να βρεθούν χωρίς αποζημίωση. Η απουσία, λοιπόν, υποχρεωτικής ασφάλισης εντείνει το αίσθημα ανασφάλειας και χρήζει επανεξέτασης.
Τι πρέπει να γίνει
Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση:
- Δημιουργία ασφαλών υποδομών.
- Ενίσχυση της αστυνόμευσης και των ελέγχων.
- Εκπαίδευση και ενημέρωση των χρηστών
- Επανεξέταση του πλαισίου ασφάλισης.
- Καλλιέργεια οδικής παιδείας από μικρή ηλικία.
Τα ηλεκτρικά πατίνια αποτελούν μέρος της σύγχρονης κινητικότητας. Το ζητούμενο ωστόσο είναι να ενταχθούν με ασφάλεια στο κυκλοφοριακό σύστημα. Γιατί χωρίς κανόνες, έλεγχο και παιδεία, η ευκολία μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε κίνδυνο.