Η έντονη εξάρτηση των δημόσιων εσόδων από τους έμμεσους φόρους αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό της φορολογικής εικόνας της Ελλάδα το 2025, με το 54,9% των συνολικών εσόδων να προέρχεται από ΦΠΑ και ειδικούς φόρους κατανάλωσης.
Πώς η ακρίβεια αύξησε τα έσοδα
Τα συνολικά φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 26,87 δισ. ευρώ ή 6,7% σε σχέση με το 2024, εξέλιξη που συνδέεται άμεσα με τη δομή της φορολογίας. Η άνοδος των τιμών και ο πληθωρισμός αύξησαν την ονομαστική αξία των συναλλαγών, ενισχύοντας αυτόματα τις εισπράξεις από ΦΠΑ και ειδικούς φόρους.
Με άλλα λόγια, η αύξηση των εσόδων δεν προήλθε μόνο από μεγαλύτερη οικονομική δραστηριότητα, αλλά και από την ίδια την αύξηση του κόστους ζωής που διεύρυνε τη φορολογική βάση.
Επιβάρυνση για τα χαμηλότερα εισοδήματα
Η κυριαρχία των έμμεσων φόρων αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον ακρίβειας, καθώς επιβαρύνει περισσότερο τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, τα οποία καταναλώνουν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους.
Παράλληλα, ενισχύει βραχυπρόθεσμα τα δημόσια έσοδα, δημιουργώντας όμως μια εύθραυστη ισορροπία που εξαρτάται από τη διατήρηση της κατανάλωσης.
Ποιοι κλάδοι οδήγησαν την άνοδο
Η αύξηση των εσόδων αποτυπώνεται σε πολλούς τομείς της οικονομίας. Ξεχωρίζει ο κλάδος των κατασκευών, που σημείωσε τη μεγαλύτερη άνοδο σε απόλυτα μεγέθη, ενώ σημαντική συμβολή είχαν οι μεταφορές, οι υπηρεσίες διοίκησης, η πληροφορική και η εστίαση.
Καθοριστικός παραμένει και ο ρόλος του τουρισμού, που συνεχίζει να στηρίζει την κατανάλωση και να ενισχύει τις εισπράξεις από ΦΠΑ.
Πλεόνασμα πάνω από τον στόχο το 2026
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από την εκτέλεση του προϋπολογισμού το πρώτο τρίμηνο του 2026. Τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 17,2 δισ. ευρώ, με τις εισπράξεις από ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος να ξεπερνούν τους στόχους.
Το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στα 4,369 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 1,637 δισ. ευρώ. Ωστόσο, χωρίς έκτακτους παράγοντες, η υπεραπόδοση περιορίζεται σημαντικά.
Ο ρόλος των έκτακτων εσόδων
Εξαιρώντας ετεροχρονισμένες πληρωμές ύψους 1,111 δισ. ευρώ και έσοδα 135 εκατ. ευρώ από την άδεια καζίνο στο Ελληνικό, η πραγματική υπέρβαση του πλεονάσματος διαμορφώνεται σε 391 εκατ. ευρώ.
Στα συνολικά έσοδα περιλαμβάνονται επίσης 306 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατία Οδός, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο των έκτακτων εισροών στη δημοσιονομική εικόνα.