Παρά τη συνεχιζόμενη ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή, οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο συνεχίζονται, αν και με σημαντικές αλλαγές στις εμπορικές διαδρομές και στις ναυτιλιακές πρακτικές.
Αναλυτές εκτιμούν ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν επιθυμεί την πλήρη διακοπή των πετρελαϊκών ροών, καθώς ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα προκαλούσε σοβαρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία και μεγάλη άνοδο στις τιμές της ενέργειας.
Το Yanbu κερδίζει έδαφος στις εξαγωγές πετρελαίου
Σύμφωνα με ανάλυση της Signal Ocean, το σαουδαραβικό λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα αναδεικνύεται σε βασικό κόμβο εξαγωγών αργού πετρελαίου.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την αυξημένη αξιοποίηση του αγωγού East-West Pipeline, μέσω του οποίου η Σαουδική Αραβία μεταφέρει πετρέλαιο από τις εγκαταστάσεις της στον Περσικό Κόλπο προς την Ερυθρά Θάλασσα, αποφεύγοντας τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Κατά την άνοιξη του 2026 καταγράφηκαν 156 συμφωνίες ναύλωσης στο Yanbu έναντι 198 στον Αραβικό Κόλπο. Ωστόσο, ο συνολικός όγκος πετρελαίου που φορτώθηκε στο Yanbu έφτασε τα 29,1 εκατ. βαρέλια, ξεπερνώντας τα 26,6 εκατ. βαρέλια που διακινήθηκαν από τα λιμάνια του Κόλπου.
Η Φουτζέιρα κυριαρχεί στη ναυλαγορά
Την ίδια στιγμή, η Fujairah εξελίσσεται στον σημαντικότερο κόμβο της spot αγοράς δεξαμενοπλοίων, συγκεντρώνοντας τον μεγαλύτερο αριθμό ναυλώσεων στην περιοχή.
Η θέση της εκτός των Στενών του Ορμούζ προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια σε ναυλωτές και πλοιοκτήτες, οι οποίοι επιδιώκουν να περιορίσουν την έκθεσή τους στους γεωπολιτικούς κινδύνους.
Αντίθετα, η παραδοσιακά ισχυρή Ras Tanura εμφανίζεται πλέον λιγότερο ενεργή στην ανοιχτή αγορά ναυλώσεων, γεγονός που αντανακλά τη μετατόπιση των εμπορικών ροών προς εναλλακτικές διαδρομές.
Το Kharg στο επίκεντρο της κρίσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατάσταση γύρω από το νησί Kharg Island, τον σημαντικότερο εξαγωγικό κόμβο αργού πετρελαίου του Ιράν.
Σύμφωνα με στοιχεία της Windward, περίπου 20 δεξαμενόπλοια έχουν εντοπιστεί στην ευρύτερη περιοχή με απενεργοποιημένα τα συστήματα αυτόματης αναγνώρισης (AIS), περιμένοντας οδηγίες ή ευκαιρία να αποπλεύσουν.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται και υπερδεξαμενόπλοια τύπου VLCC, γεγονός που υποδηλώνει ότι σημαντικές ποσότητες ιρανικού πετρελαίου παραμένουν προσωρινά δεσμευμένες.
Το Kharg αποτελεί κρίσιμη πηγή εσόδων για την ιρανική οικονομία, καθώς από τις εγκαταστάσεις του διακινείται το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας.
Φόβοι για νέα ενεργειακή κρίση
Αναλυτές προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε επίθεση στις πετρελαϊκές υποδομές του Kharg ή απόπειρα αποκλεισμού των εξαγωγών του Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα ενεργειακή κρίση.
Ένα τέτοιο σενάριο θα αύξανε σημαντικά τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, ενώ θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων σε χώρες του Κόλπου, επηρεάζοντας την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Μέχρι στιγμής, οι αμερικανικές επιχειρήσεις έχουν επικεντρωθεί σε στρατιωτικούς στόχους, χωρίς να πλήξουν άμεσα τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Kharg.
Ένταση με την Ινδία μετά από πλήγματα σε δεξαμενόπλοια
Την ίδια ώρα, αντιδράσεις προκάλεσαν στην Ινδία τα αμερικανικά πλήγματα κατά των δεξαμενοπλοίων Marivex, Settebello και Jalveer στον Κόλπο του Ομάν, καθώς στα πλοία επέβαιναν Ινδοί ναυτικοί.
Σύμφωνα με τις ινδικές αρχές, τρεις Ινδοί ναυτικοί έχασαν τη ζωή τους στο δεξαμενόπλοιο Settebello, σε ένα από τα σοβαρότερα περιστατικά από την έναρξη των επιχειρήσεων επιβολής αποκλεισμού στις ιρανικές πετρελαϊκές εξαγωγές.
Η κυβέρνηση της Ινδίας ζήτησε τον τερματισμό των επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων και κάλεσε όλες τις πλευρές να προχωρήσουν σε διπλωματική αποκλιμάκωση της κρίσης.