Από τις 19 έως τις 25 Απριλίου 2026 πραγματοποιείται η 20ή Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού, με την Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας να στέλνει το μήνυμα ότι τα εμβόλια παραμένουν ασφαλή, αποτελεσματικά και καθοριστικά για την προστασία κάθε γενιάς. Με κεντρικό σύνθημα “Για κάθε γενιά, τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά και ασφαλή”, η φετινή εκστρατεία έρχεται να υπενθυμίσει τον κομβικό ρόλο του εμβολιασμού στην πρόληψη σοβαρών νοσημάτων και στη διαφύλαξη της ανθρώπινης ζωής.
Ο ΕΟΔΥ, με αφορμή την εβδομάδα δράσεων, υπογραμμίζει ότι τα εμβόλια προστατεύουν εδώ και περισσότερα από 200 χρόνια ανθρώπους, οικογένειες και κοινότητες, ενώ σήμερα παρέχουν άμυνα απέναντι σε περισσότερες από 30 λοιμώξεις και δυνητικά θανατηφόρες ασθένειες. Όπως επισημαίνει, εκατομμύρια ζωές έχουν σωθεί χάρη στην επιλογή απλών ανθρώπων να θωρακίσουν τον εαυτό τους, τα παιδιά τους και το κοινωνικό σύνολο.
Ο εμβολιασμός σε κάθε στάδιο της ζωής
Ο εμβολιασμός αποτελεί κρίσιμο εργαλείο προστασίας από τη βρεφική ηλικία έως τα βαθιά γεράματα. Στα πρώτα χρόνια της ζωής, όταν το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών βρίσκεται ακόμη υπό ανάπτυξη, τα εμβόλια τα προστατεύουν από σοβαρές ασθένειες όπως η διφθερίτιδα, η ηπατίτιδα Β, η ιλαρά, η παρωτίτιδα, η πολιομυελίτιδα, ο κοκκύτης, η μηνιγγίτιδα, ο ροταϊός, η ερυθρά και ο τέτανος.
Στην εφηβεία, οι αναμνηστικές δόσεις παραμένουν απαραίτητες για τη διατήρηση της ανοσίας, ενώ νέα εμβόλια έρχονται να καλύψουν κινδύνους όπως ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων και η μηνιγγίτιδα.
Κατά την εγκυμοσύνη, ο εμβολιασμός αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς προστατεύει τόσο τη μητέρα όσο και το κυοφορούμενο παιδί. Μέσω των συνιστώμενων εμβολίων για τον RSV, τη γρίπη και τον κοκκύτη, η έγκυος μειώνει τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης και ταυτόχρονα μεταφέρει προστατευτικά αντισώματα στο μωρό.
Στην ενήλικη ζωή και ειδικά στις μεγαλύτερες ηλικίες, το ανοσοποιητικό σύστημα εξασθενεί σταδιακά, αυξάνοντας τον κίνδυνο επιπλοκών από λοιμώξεις. Ο εμβολιασμός συμβάλλει έτσι στην προστασία από τη COVID-19, τη γρίπη, την πνευμονία και τον έρπητα ζωστήρα, περιορίζοντας τις νοσηλείες και τη σοβαρή νόσηση.
Ιδιαίτερη έμφαση στους ευάλωτους πληθυσμούς
Ο ΕΟΔΥ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην προστασία των ατόμων με υποκείμενα νοσήματα ή ανοσοκαταστολή, καθώς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης από λοιμώδη νοσήματα. Παράλληλα, επισημαίνει ότι ο εμβολιασμός είναι δικαίωμα όλων και θα πρέπει να εξασφαλίζεται ισότιμη πρόσβαση σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως οι Ρομά, οι πρόσφυγες, οι μετανάστες και οι μετακινούμενοι πληθυσμοί.
Σημαντικό είναι επίσης ότι τα εμβόλια δεν προλαμβάνουν μόνο λοιμώξεις, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις συμβάλλουν και στην πρόληψη καρκίνων που σχετίζονται με ιούς, όπως ο HPV και η ηπατίτιδα Β.
Οι δράσεις του ΕΟΔΥ για αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης
Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Εμβολιασμού, ο ΕΟΔΥ παρουσιάζει και τις παρεμβάσεις που υλοποιεί για την ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης στη χώρα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ανάλυση των δεδομένων εμβολιασμού στον παιδικό πληθυσμό, δράσεις σε κοινότητες με χαμηλή κάλυψη, αλλά και προγραμματισμός για εκτίμηση της εμβολιαστικής κάλυψης των ενηλίκων.
Από το 2024 έως σήμερα, με αφορμή και την επανεμφάνιση λοιμωδών νοσημάτων στην Ευρώπη, όπως η ιλαρά, έχουν οργανωθεί στοχευμένες εμβολιαστικές δράσεις σε ευάλωτους πληθυσμούς, με παράλληλη καταγραφή της εμβολιαστικής τους εικόνας.
Την ίδια ώρα, έχουν πραγματοποιηθεί καμπάνιες ενημέρωσης για το ευρύ κοινό και εκπαιδευτικά σεμινάρια για επαγγελματίες της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, με στόχο την αντιμετώπιση της διστακτικότητας απέναντι στα εμβόλια.
Εμπιστοσύνη, ενημέρωση και πρόσβαση
Η φετινή Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού έχει ως βασική επιδίωξη να ενισχύσει την εμπιστοσύνη στην ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των εμβολίων, αλλά και να εφοδιάσει τους επαγγελματίες υγείας με τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να ενημερώνουν με σαφήνεια και τεκμηρίωση τους πολίτες.
Ο ΕΟΔΥ τονίζει ότι η ισότιμη πρόσβαση στον εμβολιασμό και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την προστασία τόσο της σημερινής όσο και των επόμενων γενεών. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στον εμβολιασμό των ίδιων των επαγγελματιών υγείας, οι οποίοι έρχονται καθημερινά σε επαφή με λοιμώδη νοσήματα.
Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: τα εμβόλια σώζουν ζωές και η ατομική απόφαση για εμβολιασμό έχει άμεσο αντίκτυπο στη δημόσια υγεία.