Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προχώρησε στην έκδοση νέων διευκρινίσεων για τη χορήγηση αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας και βεβαίωσης οφειλής, μεταβάλλοντας το πλαίσιο που ισχύει για φορολογούμενους με οφειλές σε αναστολή είσπραξης, αλλά και για όσους φέρουν αλληλέγγυα ευθύνη για χρέη εταιρειών.
Οι νέες οδηγίες δίνουν μεγαλύτερη ευελιξία στις μεταβιβάσεις ακινήτων, ενώ αποσαφηνίζουν τους όρους παρακράτησης του τιμήματος, τις προϋποθέσεις μείωσης των ποσοστών και τις διαδικασίες που ακολουθούνται σε περιπτώσεις συμψηφισμού με απαιτήσεις κατά του Δημοσίου.
Πότε εκδίδεται φορολογική ενημερότητα
Η φορολογική ενημερότητα χορηγείται όταν πληρούνται οι προβλεπόμενες φορολογικές προϋποθέσεις και δεν υπάρχουν ανεξόφλητες οφειλές που εμποδίζουν την έκδοσή της. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το αποδεικτικό εκδίδεται με όρο παρακράτησης μέρους του τιμήματος από την πώληση ακινήτου.
Για φορολογούμενους με ληξιπρόθεσμες οφειλές σε αναστολή είσπραξης που υπερβαίνουν συνολικά τις 50.000 ευρώ, η βασική παρακράτηση ορίζεται στο 50% του τιμήματος ή μέχρι το ύψος της οφειλής.
Μείωση της παρακράτησης ακόμη και στο 5%
Σημαντική αλλαγή αποτελεί η δυνατότητα περιορισμού της παρακράτησης ακόμη και στο 5% του τιμήματος, όταν η αναστολή έχει χορηγηθεί από δικαστήριο ή τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών και ο φορολογούμενος προσφέρει επαρκείς εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες για την κάλυψη της οφειλής.
Για τον υπολογισμό της διασφάλισης μέσω ακινήτου, η φορολογική διοίκηση λαμβάνει υπόψη το 80% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου που προσφέρεται ως εγγύηση. Εάν η αξία αυτή δεν επαρκεί, το ποσοστό παρακράτησης αυξάνεται ανάλογα.
Παράλληλα, όταν το τίμημα πώλησης είναι χαμηλότερο από την αντικειμενική αξία και η παρακράτηση δεν επαρκεί για την κάλυψη της οφειλής, ο υπολογισμός γίνεται με βάση την αντικειμενική αξία. Αν η απαιτούμενη παρακράτηση υπερβαίνει το τίμημα, δεν εκδίδεται φορολογική ενημερότητα αλλά εξετάζεται η χορήγηση βεβαίωσης οφειλής.
Τι ισχύει για τα χρέη εταιρειών
Οι νέες οδηγίες διευκρινίζουν και το καθεστώς για τα πρόσωπα που έχουν αλληλέγγυα ευθύνη για οφειλές εταιρειών.
Η ΑΑΔΕ εξετάζει το ποσοστό συμμετοχής του προσώπου στη μετοχική ή εταιρική σύνθεση κατά τα δύο τελευταία έτη της θητείας του. Εφόσον η συμμετοχή δεν υπερβαίνει το 5% ή το 0,5% στις εισηγμένες εταιρείες, οι τακτοποιημένες οφειλές της εταιρείας δεν λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό της παρακράτησης.
Αντίθετα, όταν τα ποσοστά συμμετοχής υπερβαίνουν τα συγκεκριμένα όρια, οι εταιρικές οφειλές συνυπολογίζονται. Στις περιπτώσεις ρυθμισμένων οφειλών η παρακράτηση μπορεί να κυμαίνεται από 7% έως 70% του τιμήματος, ενώ για οφειλές σε αναστολή από 5% έως 50%, ανάλογα με τις εγγυήσεις που έχουν παρασχεθεί.
Πότε εκδίδεται βεβαίωση οφειλής
Για την απόδειξη των προϋποθέσεων αλληλέγγυας ευθύνης, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να υποβάλει αίτηση μέσω της εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου» στο myAADE, συνοδευόμενη από τα απαραίτητα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν το ποσοστό συμμετοχής του στην εταιρεία.
Όσον αφορά την είσπραξη χρημάτων από το Δημόσιο, οι μη ληξιπρόθεσμες οφειλές δεν επηρεάζουν συνήθως την έκδοση φορολογικής ενημερότητας. Ωστόσο, σε περιπτώσεις συμψηφισμού με απαιτήσεις κατά του στενού δημόσιου τομέα, η παρακράτηση μπορεί να φτάσει ακόμη και στο 100% της απαίτησης.
Βεβαίωση οφειλής εκδίδεται όταν οι φορολογικές οφειλές δεν επιτρέπουν την έκδοση αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας. Το έγγραφο χρησιμοποιείται κυρίως στις μεταβιβάσεις ακινήτων, επιτρέποντας την ολοκλήρωση της συναλλαγής με ταυτόχρονη παρακράτηση του αντίστοιχου ποσού υπέρ του Δημοσίου.