Ένα σημαντικό βήμα στη διαστημική και τεχνολογική της ανάπτυξη πραγματοποίησε η Ελλάδα με την εκτόξευση τεσσάρων θερμικών δορυφόρων στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων.
Η νέα αποστολή σηματοδοτεί τη μετάβαση της χώρας σε μια νέα εποχή επιχειρησιακής αυτονομίας, καθώς για πρώτη φορά αποκτά δικά της θερμικά συστήματα παρακολούθησης πυρκαγιών και φυσικών καταστροφών, με δυνατότητα παροχής δεδομένων σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
«Θερμικά μάτια» στο διάστημα για τις πυρκαγιές
Οι νέοι θερμικοί δορυφόροι θα επιτρέπουν την έγκαιρη ανίχνευση εστιών φωτιάς, την παρακολούθηση της εξέλιξης πυρκαγιών και την ακριβή χαρτογράφηση καμένων εκτάσεων.
Τα δεδομένα θα αποστέλλονται απευθείας στα επιχειρησιακά κέντρα της Πολιτική Προστασία και της Πυροσβεστικό Σώμα, ενισχύοντας την ταχύτητα λήψης αποφάσεων και τον συντονισμό στο πεδίο.
Σύμφωνα με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, οι δορυφόροι μπορούν να εντοπίζουν θερμικές ανωμαλίες ακόμη και σε δύσβατες περιοχές ή κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Πρόγραμμα 200 εκατ. ευρώ με ESA και ΕΛΚΕΔ
Το πρόγραμμα εντάσσεται στο Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα ύψους 200 εκατ. ευρώ του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και υλοποιείται με τη στήριξη του Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος και του Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.
Βασικός στόχος είναι η ανάπτυξη πλήρους εθνικής ικανότητας στις υπηρεσίες Παρατήρησης της Γης και διαχείρισης φυσικών καταστροφών.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου δήλωσε ότι «η Ελλάδα περνά σε μια νέα εποχή στην Πολιτική Προστασία, όπου η πληροφορία έρχεται σχεδόν σε πραγματικό χρόνο».
Διασύνδεση με την Πυροσβεστική και τεχνητή νοημοσύνη
Κομβικό ρόλο στο πρόγραμμα έχει η OroraTech, η οποία έχει αναλάβει την ανάπτυξη του θερμικού δορυφορικού συστήματος και της πλατφόρμας wildfire solution.
Η πλατφόρμα έχει ήδη ενσωματωθεί στο επιχειρησιακό σύστημα ENGAGE της Ελληνικής Πυροσβεστικής, επιτρέποντας συνεχή ροή δεδομένων προς τα Επιχειρησιακά Συντονιστικά Κέντρα Διαχείρισης Κρίσεων.
Μέσω της διασύνδεσης αυτής, τα στελέχη επιχειρήσεων αποκτούν πρόσβαση σε:
- Χάρτες ενεργών εστιών
- Θερμικές ανωμαλίες
- Προβλέψεις εξάπλωσης πυρκαγιών
- Εκτιμήσεις κινδύνου
- Αναλυτικά γεωχωρικά δεδομένα
Παράλληλα, τα δεδομένα των θερμικών, SAR και οπτικών δορυφόρων συγκεντρώνονται στον Κυβερνητικό Κόμβο Παρατήρησης της Γης (Governmental EO Hub), όπου συνδυάζονται με πληροφορίες από διεθνή προγράμματα όπως το Copernicus και το Landsat.
Εφαρμογές πέρα από τις πυρκαγιές
Οι δυνατότητες των θερμικών δορυφόρων δεν περιορίζονται μόνο στην πυροπροστασία.
Το σύστημα θα αξιοποιείται επίσης για:
- Παρακολούθηση θαλάσσιων καυσώνων
- Διαχείριση υδάτινων πόρων
- Παρακολούθηση οικοσυστημάτων
- Υποστήριξη υδατοκαλλιεργειών
- Ανάλυση θερμικών νησίδων στις πόλεις
- Χαρτογράφηση δασών και γεωργικών εκτάσεων
Παράλληλα, η OroraTech έχει ήδη αναπτύξει επίγειες υποδομές στην Ελλάδα, όπως σταθμό λήψης δεδομένων στο Λαύριο, ενώ προχωρά και σε εκπαίδευση προσωπικού και πιλοτικές επιχειρησιακές λειτουργίες.
Στρατηγική επένδυση για την πολιτική προστασία
Σύμφωνα με την ηγεσία του υπουργείου, η εκτόξευση των πρώτων ελληνικών θερμικών δορυφόρων αποτελεί στρατηγική επένδυση για την πολιτική προστασία, την περιβαλλοντική παρακολούθηση και τη συνολική επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.