Έναν ψηφιακό χάρτη με «οάσεις δροσιάς» στο κέντρο της Αθήνας φιλοδοξεί να δημιουργήσει η πρωτοβουλία #CoolRoutes, με στόχο να βοηθήσει τους πολίτες που αναγκάζονται να μετακινούνται στην πόλη κατά τη διάρκεια ημερών καύσωνα.
Η ιδέα αναδείχθηκε νικήτρια στο αφηγηματικό hackathon «Επανεφευρίσκοντας τη ζέστη, η περίπτωση της Αθήνας», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Project Heatwave, και αναμένεται να εφαρμοστεί πιλοτικά από τον Ιούνιο του 2026.
Πώς θα λειτουργεί το #CoolRoutes
Η πρωτοβουλία θα αξιοποιεί υπάρχοντα ψηφιακά εργαλεία, όπως το Google Maps και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ώστε οι πολίτες να μπορούν να εντοπίζουν, να μοιράζονται και να αξιολογούν δροσερά σημεία μέσα στην πόλη.
Οι χρήστες θα μπορούν να βλέπουν «cool pins», δηλαδή καρφιτσωμένες τοποθεσίες με σκιά, πράσινο, καλό αερισμό, στοές, μικρά πάρκα, δρόμους με δέντρα ή σημεία με πρόσβαση σε νερό.
Στόχος είναι οι μετακινήσεις να σχεδιάζονται όχι μόνο με βάση τη μικρότερη απόσταση, αλλά και με κριτήριο τη θερμική άνεση.
Για ποιους δημιουργείται ο χάρτης
Το #CoolRoutes απευθύνεται κυρίως σε όσους είναι υποχρεωμένοι να κινούνται στο κέντρο της Αθήνας τις ημέρες ακραίας ζέστης.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται εργαζόμενοι σε γραφεία και καταστήματα, επαγγελματίες στον τουρισμό, φροντιστές παιδιών και ηλικιωμένων, υγειονομικοί, πωλητές, προωθητές και όσοι δεν έχουν τη δυνατότητα να αποφύγουν τις μετακινήσεις εν μέσω καύσωνα.
Όπως εξηγεί η Μάρθα Γατσίνου, μέλος της ομάδας #CoolRoutes, η βασική ιδέα είναι να περάσει η πόλη από το αίσθημα της ατομικής αδυναμίας στη συλλογική δράση και την αλληλοβοήθεια.
Live αναφορές και συμμετοχή πολιτών
Η πρωτοβουλία προβλέπει και δυνατότητα άμεσης καταγραφής προβλημάτων, όπως βρύσες που δεν λειτουργούν ή σημεία που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών.
Μέσα από το hashtag #CoolRoutes, οι χρήστες θα μπορούν να προτείνουν νέα σημεία, να προειδοποιούν για προβλήματα και να επιβεβαιώνουν αν μια τοποθεσία παραμένει πράγματι δροσερή και χρήσιμη.
Η διαδραστικότητα θεωρείται βασικό στοιχείο της δράσης, καθώς ο στόχος είναι να δημιουργηθεί μια ψηφιακή κοινότητα που ενεργοποιείται κυρίως σε περιόδους καύσωνα.
Το Project Heatwave και η αλλαγή αφηγήματος
Το Project Heatwave ξεκίνησε στην Ελλάδα τον Ιούνιο του 2025 με στόχο να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο μιλάμε για τους καύσωνες.
Σύμφωνα με τον Ιάσονα Κάντα, Heatwave Project Communication Lead, η προσπάθεια επικεντρώνεται στο να περάσουν οι πολίτες από την απομόνωση και την αίσθηση ανημπόριας στη συλλογική προσαρμογή.
Στο hackathon συμμετείχαν περίπου 35 με 40 άτομα από διαφορετικά επαγγελματικά και κοινωνικά πεδία, αναζητώντας ιδέες που θα μπορούσαν να βοηθήσουν την Αθήνα να αντιμετωπίσει πιο αποτελεσματικά τις επιπτώσεις της ακραίας ζέστης.
Η ιδέα των #CoolRoutes έλαβε αρχική χρηματοδότηση 2.000 ευρώ για την πιλοτική εφαρμογή της.
Οι καύσωνες επηρεάζουν περισσότερο γυναίκες και νέους
Σύμφωνα με στοιχεία του Heatwave Monitor της Mindworks Lab, πάνω από τους μισούς Έλληνες δηλώνουν έντονα επηρεασμένοι από τους καύσωνες, ενώ η πλειονότητα τους αναγνωρίζει ως σοβαρή απειλή για το μέλλον.
Ιδιαίτερα επηρεασμένες εμφανίζονται οι γυναίκες και η Generation Z. Το 61% των γυναικών δηλώνει ότι επηρεάζεται έντονα από τους καύσωνες, έναντι 44% των ανδρών, ενώ στους νέους της Gen Z το ποσοστό φτάνει το 67%.
Παράλληλα, έξι στους δέκα πολίτες θεωρούν ότι οι κοινότητες και οι γειτονιές πρέπει να αναλάβουν δράση όταν η Πολιτεία δεν μπορεί να τους προστατεύσει επαρκώς από ακραία φαινόμενα, αν και μόνο ένας στους τέσσερις πιστεύει ότι υπάρχει πραγματική δυνατότητα συλλογικής δράσης.
Και άλλες ιδέες για ανθεκτικές γειτονιές
Εκτός από το #CoolRoutes, στο hackathon διακρίθηκαν και άλλες προτάσεις, όπως η πρωτοβουλία «Χούφτα-λα & μαμούνια», μια διαγενεακή δράση φύτευσης σε γειτονιές, και το «Άλλο 112», που προτείνει μικροδίκτυα γυναικών για ενημέρωση και αλληλοφροντίδα σε περιόδους καύσωνα.
Όπως τονίζουν οι άνθρωποι του Project Heatwave, οι καύσωνες δεν αποτελούν πλέον ένα έκτακτο και μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά μια νέα πραγματικότητα που απαιτεί πρακτικές λύσεις, συλλογική προσαρμογή και πιο ανθεκτικές πόλεις.