-
Άρθρο του Μιλτιάδη Καρπέτα στην εφημερίδα ΧΤΥΠΟΣ
«ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΛΟΓΙΚΗ»
Τι είναι η πολιτική; Στην ευρύτατη έννοιά της, είναι οι τρόποι με τους οποίους οργανώνονται, καθοδηγούνται και διοικούνται οι κοινωνίες. Κοινωνίες χωρίς εξουσία διοίκησης δεν υπάρχουν στον πραγματικό κόσμο. (Υπάρχουν μόνο στα κεφάλια αναρχικών – αντιεξουσιατών, ως αναποδογυρισμένη εξουσιοφρένεια).
Από τα πολλά συστήματα που επινοήθηκαν και εφαρμόστηκαν στην ανθρώπινη Ιστορία, σαφώς προτιμάται η Δημοκρατία. Όχι γιατί είναι τέλειο αλλά γιατί είναι το μόνο που εξισορροπεί κάπως την πολυπλοκότητα, τις αντιφάσεις, τα ελαττώματα και τα πάθη των ανθρώπων.
Η εξισορρόπηση είναι ασταθής και διαρκώς υπό αίρεση. Η αντιμετώπιση της εγγενούς αστάθειας, επιτυγχάνεται με τον επανορθωτικό μηχανισμό των εκλογών σε τακτά διαστήματα. Μέσω της εκλογικής διαδικασίας, αποκαθίστανται διαταραχές, αποτρέπονται εκρήξεις, επανορθώνονται τα λάθη, διαμορφώνονται νέες ισορροπίες.
***
Θεωρητικά το σύστημα μοιάζει να είναι τέλειο. Πρακτικά, προσκρούει στην ανθρώπινη φύση. Αν ο άνθρωπος ενεργούσε πάντα λογικά, δεν θα υπήρχε πρόβλημα. Αλλά «Ο άνθρωπος είναι ένα λογικόν όν, με ακατάσχετον τάσιν προς το παράλογο». Αν στη διατύπωση του Ροΐδη προστεθεί η φράση «…και ένα ευφυές όν με ακατάσχετη τάση προς τη βλακεία», προστίθεται και δεύτερη αστάθμητη μεταβλητή στις ανθρώπινες συμπεριφορές. Υπάρχει και τρίτη: Το συναίσθημα, που με επιδέξιους χειρισμούς, χειραγωγείται και τυφλώνει τη λογική.
Λογική, παραλογισμός, βλακεία και συναίσθημα, είναι οι κύριες αλληλεπιδρώσες δυνάμεις, που καθορίζουν την πολιτική και εκλογική συμπεριφορά των πολιτών.
***
Οι πολίτες είναι το ένα σκέλος της εξίσωσης στο δημοκρατικό σύστημα. Το άλλο είναι οι πολιτικοί και τα κόμματά τους.
Κι εδώ τα πράγματα περιπλέκονται από ανάλογες αιτίες.
Θεωρητικά, οι πολιτικοί θέτουν τον εαυτό τους στην υπηρεσία της κοινωνίας και αγωνίζονται για την ευημερία και την προκοπή της. Στην πράξη, συνήθως, τα κίνητρα είναι ευτελή και οι επιδιώξεις ιδιοτελείς.
Στον στίβο της πολιτικής εκδηλώνονται, με ακραίο τρόπο, εξουσιοφρένεια, συμπλεγματικότητα, απληστία, ματαιοδοξία, μοχθηρία, αχαλίνωτος εγωισμός. Τυχοδιώκτες και τσαρλατάνοι αλωνίζουν ασύδοτα σε κάθε πολιτικό στίβο.
Στις σωτήριες εξαιρέσεις υπάγονται η ευγενής φιλοδοξία, η υπευθυνότητα, η ειλικρίνεια και η πρόταξη του γενικού έναντι του προσωπικού. Όπου τέτοια στοιχεία συντρέχουν με ικανότητες, γεννώνται Ηγέτες, που ωθούν τις κοινωνίες στην πρόοδο και την ευημερία.
***
Η πολιτική διαμάχη είναι συστατικό στοιχείο του δημοκρατικού συστήματος. Το επίπεδο, όμως, στο οποίο διεξάγεται εξαρτάται από τους πρωταγωνιστές.
Τυχοδιωκτισμός και τσαρλατανισμός βασίζονται στη συστηματική καλλιέργεια και εκμετάλλευση των ανθρώπινων αδυναμιών και ελαττωμάτων, με τρόπο που να θολώνει την κρίση και να εξουδετερώνει τη λογική των ανθρώπων.
Κάπου εδώ βρίσκονται τα ερμηνευτικά κλειδιά για όσα δυσερμήνευτα και παράλογα κατακλύζουν τη δημόσια ζωή, από τα κοινωνικά δίκτυα μέχρι την τρέχουσα πολιτική και το πολιτικό σκηνικό.