Τη σοβαρότητα της δημογραφικής κρίσης που αντιμετωπίζουν τα ακριτικά νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου ανέδειξε ημερίδα με θέμα «Το Δημογραφικό Πρόβλημα στην Ελλάδα: Χίος, Ψαρά, Οινούσσες: τα νησιά-σύνορα που δοκιμάζονται από το δημογραφικό», η οποία πραγματοποιήθηκε στο Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Χίου.
Το πιο χαρακτηριστικό μήνυμα της εκδήλωσης αποτυπώθηκε στη διαπίστωση ότι σε πολλές περιοχές της ελληνικής περιφέρειας δεν υπάρχουν πλέον ζευγάρια αναπαραγωγικής ηλικίας, γεγονός που αποκαλύπτει το μέγεθος του προβλήματος της υπογεννητικότητας, της γήρανσης του πληθυσμού και της ερήμωσης των ακριτικών περιοχών.
Κατά τη διάρκεια της ημερίδας, που συνδιοργανώθηκε από το Ithaca Demographic Forum, το Ελληνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων και την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής, επιστήμονες, εκπρόσωποι της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης υπογράμμισαν την ανάγκη λήψης άμεσων και συντονισμένων μέτρων.
Ο ομότιμος καθηγητής Δημογραφίας και διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, Βύρων Κοτζαμάνης, χαρακτήρισε τη Χίο «μικρογραφία της Ελλάδας», επισημαίνοντας ότι η πληθυσμιακή συγκέντρωση καταγράφεται κυρίως στο κέντρο του νησιού, ενώ οι περιφερειακές περιοχές εμφανίζουν έντονα σημάδια δημογραφικής αποδυνάμωσης.
Όπως ανέφερε, το 2024 στην Ελλάδα αντιστοιχούσαν 185 θάνατοι για κάθε 100 γεννήσεις, στοιχείο που αποτυπώνει τη σοβαρότητα του δημογραφικού προβλήματος.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Χίου, Γιάννης Μαλαφής, έκανε λόγο για διάρρηξη του κοινωνικού ιστού στην περιφέρεια, τονίζοντας την ανάγκη εφαρμογής πολιτικών που θα επιτρέψουν την ισόρροπη ανάπτυξη του νησιού.
Μειώνεται συνεχώς ο πληθυσμός
Στοιχεία για τη δημογραφική εικόνα της περιοχής παρουσίασε ο αντιδήμαρχος Χίου και πρόεδρος των Τριτέκνων του νησιού, Αργύρης Γιαμάς.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, ο πληθυσμός της Χίου ανέρχεται σήμερα σε 50.361 κατοίκους, ενώ στις Οινούσσες και τα Ψαρά καταγράφονται μόλις 911 και 420 κάτοικοι αντίστοιχα.
Παράλληλα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η μείωση του μαθητικού πληθυσμού. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι τα παιδιά στα νηπιαγωγεία της Χίου θα μειωθούν από 944 το σχολικό έτος 2020-2021 σε 761 το 2026-2027, καταγράφοντας πτώση σχεδόν 20%.
Ο πρόεδρος του Ελληνικού Διαδημοτικού Δικτύου Υγιών Πόλεων και πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Γιώργος Πατούλης, παρουσίασε στοιχεία που δείχνουν τη διαχρονική μείωση της γονιμότητας στην Ελλάδα. Όπως σημείωσε, το 1970 αντιστοιχούσαν 2,4 γεννήσεις ανά γυναίκα, ενώ το 2024 ο δείκτης έχει υποχωρήσει στις 1,24 γεννήσεις.
Ανησυχία για τη γονιμότητα και την καθυστέρηση τεκνοποίησης
Ο γενικός γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, Κωνσταντίνος Πάντος, στάθηκε στις επιπτώσεις της καθυστέρησης τεκνοποίησης, επισημαίνοντας ότι η ταχύτερα αυξανόμενη ηλικιακή ομάδα που αποκτά ή προσπαθεί να αποκτήσει παιδί είναι πλέον τα ζευγάρια άνω των 40 ετών.
Όπως εξήγησε, η μετατόπιση της τεκνοποίησης σε μεγαλύτερες ηλικίες περιορίζει σημαντικά τις πιθανότητες απόκτησης δεύτερου ή τρίτου παιδιού, υπογραμμίζοντας την ανάγκη έγκαιρης ενημέρωσης και πρόληψης για θέματα γονιμότητας.
Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με κοινή διαπίστωση ότι το δημογραφικό αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για το μέλλον της χώρας και ειδικά για τα ακριτικά νησιά, τα οποία χρειάζονται στοχευμένες πολιτικές στήριξης ώστε να διατηρήσουν τον πληθυσμό τους και να αναστρέψουν την αρνητική δημογραφική πορεία.