Η δικογραφία των 3.500 σελίδων, οι προφυλακίσεις, η παραίτηση Μπακογιάννη και η σύγκρουση για το μέλλον των ΥΔΟΜ
Στο επίκεντρο της σύγκρουσης κράτους και δήμων βρίσκονται οι πολεοδομίες στα βόρεια προάστια μετά τις αποκαλύψεις για δράση κυκλώματος παράνομων εξυπηρετήσεων έναντι πληρωμής.
Αικατερίνη Στάμου
Οι λεπτομέρειες που «ήρθαν στο φως» από το διαβιβαστικό της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων διαγράφουν την εικόνα μιας καλά οργανωμένης εγκληματικής οργάνωσης, με επίκεντρο την ΥΔΟΜ Κηφισιάς, αλλά και σύνδεση με την ΥΔΟΜ Αμαρουσίου, το Συμβούλιο Αρχιτεκτόνων Κεντρικού Τομέα Αθηνών και το Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων.
Κεντρικά πρόσωπα της υπόθεσης φέρονται να είναι ένα ζευγάρι που κατείχε νευραλγικές θέσεις στο δημόσιο. O άντρας είχε αποσπαστεί από την Υπηρεσία Δόμησης Κηφισιάς στην Αποκεντρωμένη Διοίκησης Αττικής ως Τεχνικός Σύμβουλος, ενώ, η γυναίκα ήταν η Γενική Γραμματέας του Δήμου Γαλατσίου, η οποία διατελούσε και Πρόεδρος Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα Αθηνών.
Η υπόθεση αυτή, μάλιστα, θεωρείται από τις σημαντικότερες των τελευταίων ετών γιατί δεν αγγίζει μόνο μία ΥΔΟΜ, αλλά ένα πλήθος πολεοδομικών υπηρεσιών και προσώπων σε ρόλους-κλειδιά. Στις έρευνες εντοπίστηκαν πάρα πολλά μετρητά, ενώ εμπλοκή φέρονται να έχουν υπάλληλοι που υπηρετούν εκτός των Πολεοδομιών Κηφισιάς, Αμαρουσίου και Γαλατσίου, σε Πολεοδομίες Αγίας Παρασκευής, Νέας Ιωνίας και Μυκόνου.
Στο φάκελο περιλαμβάνονται ακόμα τέσσερα ονόματα, ως βασικοί κατηγορούμενοι, οι οποίοι, μαζί με τους άλλους δύο, προφυλακίστηκαν με το πέρας της ανακριτικής διαδικασίας, ενώπιον της Ανακρίτριας Διαφθοράς την Τρίτη. Ωστόσο, και άλλοι 30 υπάλληλοι και πολίτες εμπλέκονται στην υπόθεση που διερευνάται εκτενώς, με τη δικογραφία να φτάνει τις 3.500 σελίδες. Ανάμεσα στα πρόσωπα που εμπλέκονται εμφανίζονται δημόσιοι υπάλληλοι, αρχιτέκτονες, μηχανικοί και επιχειρηματίες.
Στις υποθέσεις που περιγράφονται στη δικογραφία περιλαμβάνεται ενδεικτικά: η καταβολή 5.000 ευρώ για την προέγκριση άδειας ανέγερσης τριώροφου κτιρίου με πισίνα στην Κηφισιά, η τακτοποίηση αυθαίρετης αλλαγής χρήσης ακινήτου που λειτουργούσε ως φυσικοθεραπευτήριο στην ίδια περιοχή, αλλά και περίπτωση στην Εκάλη όπου φέρεται να εξασφαλίστηκε οικοδομική άδεια παρά τη διακοπή εργασιών που είχε επιβληθεί ύστερα από καταγγελία.
Παρόμοιες εξυπηρετήσεις έγιναν για ακίνητα σε περιοχές όπως Γαλάτσι, Αγία Παρασκευή, Νέα Πεντέλη, Παλαιό Φάληρο, Κεραμεικό, Πετράλωνα, Νέο Κόσμο και Αργυρούπολη.
Η δράση των κατηγορουμένων φέρεται να αφορούσε τουλάχιστον 25 – 29 περιπτώσεις χρηματισμού ή παράβασης καθήκοντος, με αντικείμενο προεγκρίσεις οικοδομικών αδειών, παράτυπες άδειες, νομιμοποιήσεις αυθαιρέτων, μειώσεις προστίμων, θετικές γνωμοδοτήσεις και αρχειοθετήσεις καταγγελιών.
Στις έρευνες κατασχέθηκαν περίπου 334.895 ευρώ, καθώς και κινητά, υπολογιστές, ατζέντες και χειρόγραφες σημειώσεις. Κατά την έφοδο της ΕΛΑΣ στο γραφείο του υψηλόβαθμου στελέχους στην Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Γαλατσίου βρέθηκε το ποσό των 188.000 ευρώ.
Σύμφωνα με τις αρχές, τα συνολικά κέρδη του κυκλώματος δεν μπορούν να υπολογιστούν, λόγω και των δρακόντιων μέτρων ασφαλείας που λάμβαναν τα μέλη του, όπως κωδικές ονομασίες για τις μίζες – «καφές» και «χαρτιά» -, δεύτερα κινητά σε ξένα ονόματα και προσεκτική αποφυγή συνεννοήσεων μέσω κινητού. Τα χρήματα που φέρονται να ζητούσαν από τους πολίτες ήταν από 1.000 ευρώ μέχρι και 30.000 ευρώ – όπως σε υπόθεση κτιρίου στον Κεραμεικό.
Η έφοδος και το «Πόθεν Έσχες»
Οι «Αδιάφθοροι» της ΕΛ.ΑΣ ύστερα από συντονισμένες έρευνες έφτασαν στην εξάρθρωση της εγκληματικής οργάνωσης, όταν έπιασαν επ΄αυτοφώρω, μηχανικό να δίνει φακελάκι 3.000 ευρώ στο αρχηγικό ζευγάρι στην Ηλιούπολη. Έπειτα, ακολούθησε οργανωμένη έφοδος στις πολεοδομικές υπηρεσίες.
Στο Μαρούσι, επίσης, εμφανίζεται υπόθεση ακινήτου που συνδέεται στη δικογραφία με τον Μάνο Λογοθέτη, πρώην γενικό γραμματέα υπουργείων και πολιτευτή, χωρίς, όμως, να υπάρχει κάποια κατηγορία σε βάρος του.
Το πιο ανησυχητικό σκέλος είναι ότι, όταν ο αρχηγικός πυρήνας πιέστηκε από ελέγχους Πόθεν Έσχες της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) φέρεται να προσπάθησε να στήσει νέο δίκτυο επηρεασμού, εκφράζοντας σε τρίτα πρόσωπα την επιθυμία να προσεγγίσει δικαστικό λειτουργό, στέλεχος της ΕΑΔ, εμπλέκοντας μεσάζοντες όπως εκπρόσωπο ΜΚΟ, δημοσιογράφο, επιχειρηματία, λογιστή, πρώην υπάλληλο ΣΔΟΕ. Αυτό, όμως τελικά δεν κατέστη επιτυχές.
Παραίτηση μεγατόνων και Τ.Π.Σ. στον «αέρα»
«Θόρυβο» έκανε η παραίτηση του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, Ευθύμιου Μπακογιάννη, αμέσως μετά τις αποκαλύψεις για το κύκλωμα στις πολεοδομίες και το γεγονός ότι ανάμεσα στους συλληφθέντες βρίσκεται ο κουνιάδος του δηλαδή ο τεχνικός σύμβουλος της Αποκεντρωμένης (αδελφός της συζύγου του).
Ο ίδιος δεν φέρεται να εμπλέκεται στην υπόθεση. Το γεγονός, όμως, ότι παραιτήθηκε επικαλούμενος «προσωπικούς λόγους» έχει σημασία γιατί είναι ένας από τους ανθρώπους – που μαζί με τον κ. Νίκο Ταγάρα, ο οποίος απεβίωσε – διαχειρίζονταν τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τις μεταρρυθμίσεις των ΥΔΟΜ, αλλά και τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια.
Για τα τελευταία, μάλιστα, οι προθεσμίες, όπως έχει αναφέρει σε εκτενές ρεπορτάζ η εφημερίδα μας, είναι ιδιαιτέρως στενές, με την χώρα να έχει χάσει όλα τα ορόσημα-σταθμούς που είχε θέσει το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ, ήδη υπάρχει απώλεια χρηματοδότησης λόγω της απένταξης μελετών.
Με βάρκα την ελπίδα…
Τι έχει φανεί από αυτήν τη διαδικασία; Ανεξήγητες καθυστερήσεις και χρόνιες δυσλειτουργίες. Σε αυτό το πιεστικό κλίμα, και ενώ η κυβέρνηση έχει δώσει μεγάλη βαρύτητα στην ανάπτυξη της χώρας μέσω real estate, ο Βαγγέλης Ματράγκος πολιτικός μηχανικός, τόνισε στο Action24 ορισμένα σημεία που εντείνουν το πρόβλημα. Ακόμη και αν ένα μεγάλο μέρος των πολεοδομικών διαδικασιών γίνονται πλέον ηλεκτρονικά, η γραφειοκρατία έχει μεταφερθεί σε ένα δαιδαλώδες ψηφιακό σύστημα, που συντηρεί σε σημαντικό βαθμό τις καθυστερήσεις που ίσχυαν και στο παρελθόν.
Παράλληλα, οι επενδυτές, ειδικά σε περιοχές όπως τα Β.Π., όπου το κόστος είναι μεγαλύτερο, πιέζουν για γρήγορη απόδοση, τη στιγμή που ένα Συμβούλιο μπορεί να κάνει μήνες ή και χρόνια για να εγκρίνει μια άδεια. Σε αυτό το σημείο, το «ηλεκτρονικό γρηγορόχαρτο» φαντάζει ελκυστικό.
Τι φταίει όμως; Ο αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, και άλλοι δήμαρχοι, μετά την ανακοίνωση για μεταφορά αρμοδιοτήτων πολεοδομιών στο κεντρικό κράτος, αντέδρασαν έντονα απειλώντας ότι θα προσφύγουν κατά της απόφασης στο ΣτΕ, ενώ, έχουν τονίσει επανειλημμένα ότι βασικό πρόβλημα είναι η υποστελέχωση, η απουσία κονδυλίων, η ιδιώτες μηχανικοί και οι ελλιπείς έλεγχοι.
Συγκεκριμένα, αντιδράσεις προκάλεσε η ανακοίνωση της συγκρότησης του νέου Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ) που συνενώνει τις αρμοδιότητες των ΥΔΟΜ των Δήμων με εκείνες του Κτηματολογίου. Με τη σύστασή του, δημιουργείται ένα ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης (“one-stop-shop”) για όλα τα θέματα που αφορούν στο ακίνητο.
Ο νέος φορέας αναλαμβάνει την καταγραφή, τεκμηρίωση και εγγύηση της ιδιοκτησίας, την έκδοση οικοδομικών αδειών και όλων των συναφών πράξεων (βεβαιώσεις όρων δόμησης, προεγκρίσεις), τον έλεγχο των κατασκευών και την τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας.
Παράλληλα, ο κ. Γιώργος Στασινός έκανε λόγο για το νέο σύστημα που αναπτύσσει το ΤΕΕ, το οποίο θα συγκρίνει αυτόματα τα στοιχεία των πολεοδομικών αρχείων και του συστήματος e-Άδειες με την πραγματική εικόνα κάθε περιοχής, εντοπίζοντας άμεσα νέες κατασκευές ή επεκτάσεις που δεν έχουν δηλωθεί. Βεβαίως όλα αυτα προϋποθέτουν την ολοκλήρωση των Τ.Π.Σ.
Οι ανακοινώσεις των Δήμων
Δήμος Κηφισιάς
«Η Δημοτική Αρχή, ενεργοποιήθηκε άμεσα και χρησιμοποίησε τα διοικητικά εργαλεία που είχε στη διάθεσή της, προχωρώντας σε αποφασιστικές αλλαγές, πολύ πριν, η υπόθεση που αφορά την πρόσφατη επιχείρηση της Διεύθυνσης Εσωτερικών υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. σε πολεοδομικά γραφεία της Αττικής, μεταξύ των οποίων και της Κηφισιάς, λάβει δημόσιες διαστάσεις. Ήδη από τις αρχές της θητείας της και συγκεκριμένα από τον Ιανουάριο του 2025, όταν διαπίστωσε σοβαρές δυσλειτουργίες και συμπεριφορές που δημιουργούσαν ερωτηματικά για τον τρόπο λειτουργίας της υπηρεσίας και τις διαδικασίες τήρησης της πολεοδομικής νομοθεσίας.
Η Δημοτική Αρχή δεν εκπλήσσεται από τις εξελίξεις των Υπηρεσιών Δόμησης και την παρέμβαση των διωκτικών αρχών, είναι άλλωστε γνωστή η αντιπαράθεση του Δήμου για σειρά πολεοδομικών ζητημάτων.
Οι σημερινές συλλήψεις και η έρευνα των αρμόδιων αρχών επιβεβαιώνουν ότι η υπόθεση είναι σοβαρή και απαιτεί πλήρη διαλεύκανση.
Η Δημοτική Αρχή έχει αρμοδιότητα να παρέμβει στη διοικητική οργάνωση, στην τοποθέτηση προσώπων σε θέσεις ευθύνης και στη συμμετοχή τους σε συλλογικά όργανα, όχι όμως να υποκαταστήσει την ΥΔΟΜ ή να επανεξετάσει η ίδια πολεοδομικές πράξεις. Η Πολεοδομία εκδίδει πράξεις, εφαρμόζει ευθέως και κατά δέσμια αρμοδιότητα την Πολεοδομική νομοθεσία και τις εγκυκλίους του ΥΠΕΝ, χωρίς να μπορεί ο Δήμος να παρέμβει.
Συνεπώς, η διαδικασία έκδοσης αδειών και διαπίστωσης αυθαιρέτων κ.λ.π είναι στην πραγματικότητα αυτοτελής διαδικασία, η οποία εκφεύγει των αρμοδιοτήτων της Δημοτικής Αρχής.
Οι ενέργειες της Δημοτικής Αρχής
Η Δημοτική προχώρησε, περίπου έναν χρόνο μετά την ανάληψη της διοίκησης, και συγκεκριμένα τον Ιανουάριο του 2025 στην απομάκρυνση του τότε Διευθυντή από τη θέση που κατείχε στην Υπηρεσία Δόμησης και την μεταφορά του σε άλλη υπηρεσία, στην οποία αρνήθηκε να παραμείνει, ενώ λίγο διάστημα αργότερα αποσπάστηκε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής.
Παράλληλα:
- έπαυσε τη συμμετοχή του από το αρμόδιο Αρχιτεκτονικό Συμβούλιο βορείου τομέα
- προχώρησε στις απαιτούμενες ενέργειες για την απομάκρυνσή του από την προεδρία του Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων — ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.,
- προχώρησε, δρώντας προληπτικά, σε ευρεία αναδιάταξη και μετακίνηση εργαζομένων από και προς την Υπηρεσία Δόμησης
Οι κινήσεις αυτές προηγήθηκαν της σημερινής έρευνας, που σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2025 και αποδεικνύουν ότι η Δημοτική Αρχή είχε αντιληφθεί εγκαίρως την ανάγκη ουσιαστικής παρέμβασης.
Η Δημοτική Αρχή αναμένει την επίσημη ενημέρωση από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές σχετικά με τα πρόσωπα που φέρονται να εμπλέκονται και τις κατηγορίες που τους αποδίδονται. Με την επίσημη διαβίβαση των σχετικών στοιχείων και της δικογραφίας, θα κινηθούν άμεσα και χωρίς καμία καθυστέρηση όλες οι προβλεπόμενες από τον νόμο πειθαρχικές διαδικασίες και θα ληφθούν τα αναγκαία διοικητικά μέτρα για κάθε υπάλληλο του οποίου η εμπλοκή τυχόν προκύψει.
Παράλληλα ο Δήμος καλεί κάθε αρμόδια αρχή και κάθε πολίτη που διαθέτει συγκεκριμένα στοιχεία να συμβάλει στην πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης. Ο Δήμος Κηφισιάς είναι σε πλήρη συνεργασία με τις διωκτικές αρχές και θα διαθέσει στην Ελληνική Δικαιοσύνη και κάθε αρμόδια αρχή, κάθε στοιχείο που θα ζητηθεί, με στόχο να μην παραμείνει καμία σκιά και να αποκατασταθεί πλήρως η εμπιστοσύνη στη λειτουργία της Υπηρεσίας Δόμησης.
Ταυτόχρονα, είναι απαραίτητο να υπογραμμιστεί ότι η συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων του Δήμου Κηφισιάς ασκεί καθημερινά τα καθήκοντά της με εντιμότητα, υπευθυνότητα και επαγγελματισμό. Τυχόν μεμονωμένες παραβατικές συμπεριφορές δεν μπορούν και δεν πρέπει να απαξιώνουν συλλήβδην το προσωπικό του Δήμου ούτε να επισκιάζουν το έργο των υπαλλήλων που υπηρετούν με συνέπεια τους πολίτες και το δημόσιο συμφέρον.
Η τελική επιδίωξη δεν είναι μόνο να αποδοθούν ευθύνες όπου αυτές προκύψουν. Είναι να αποκατασταθεί πλήρως η εμπιστοσύνη των πολιτών σε μια υπηρεσία κρίσιμη για τη νομιμότητα, την περιουσία τους και το μέλλον της πόλης, αλλά και σε όλους τους υπαλλήλους, οι οποίοι τελούν τα καθήκοντά τους με συνέπεια και απόλυτη διαφάνεια.»
Δήμος Γαλατσίου
Με απόφαση του Δημάρχου Γαλατσίου, η Γραμματέας του Δήμου παύεται από τα καθήκοντά της, μετά από ενημέρωση των αρμόδιων αρχών ότι ελέγχεται στο πλαίσιο υπόθεσης η οποία ουδεμία σχέση έχει με τον Δήμο Γαλατσίου και τις υπηρεσίες του.
Ο Δήμος Γαλατσίου δεν εμπλέκεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο στην υπό διερεύνηση υπόθεση και δεν προκύπτει κανένα στοιχείο που να συνδέει τον Δήμο με τα ερευνώμενα περιστατικά.
Η Δημοτική Αρχή έχει απόλυτη εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη και στις αρμόδιες αρχές και εφαρμόζει πολιτική μηδενικής ανοχής απέναντι σε κάθε φαινόμενο διαφθοράς, αδιαφάνειας ή παραβίασης της νομιμότητας.
Δήμος Αμαρουσίου
«Με βάση τα γεγονότα που αφορούν την πρόσφατη επιχείρηση της Διεύθυνσης Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. σε πολεοδομικά γραφεία της Αττικής – μεταξύ των οποίων και στο Μαρούσι – η Δημοτική Αρχή Αμαρουσίου ξεκαθαρίζει με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο τα εξής:
Μηδενική Ανοχή στη Διαφθορά: Η διαφάνεια, η νομιμότητα και η χρηστή διοίκηση αποτελούν αδιαπραγμάτευτες αρχές για τη λειτουργία όλων των δημοτικών υπηρεσιών. Φαινόμενα παρανομίας, κατάχρησης εξουσίας ή χρηματισμού δεν έχουν καμία θέση στον Δήμο μας και αντιμετωπίζονται με απόλυτη αυστηρότητα.
Πλήρης Διευκόλυνση των Αρχών: Από την πρώτη στιγμή της αστυνομικής επιχείρησης, ο Δήμος Αμαρουσίου και τα στελέχη του παρείχαν πλήρη, άμεση και απρόσκοπτη πρόσβαση σε όλα τα απαιτούμενα στοιχεία, διευκολύνοντας στο ακέραιο το έργο των διωκτικών και εισαγγελικών αρχών για τη διαλεύκανση της υπόθεσης.
Άμεση Λήψη Διοικητικών Μέτρων: Η Δημοτική Αρχή τελεί εν αναμονή της επίσημης ενημέρωσης από τις δικαστικές αρχές σχετικά με τα εμπλεκόμενα πρόσωπα και τις αποδιδόμενες κατηγορίες. Μόλις διαβιβαστεί η σχετική δικογραφία, θα κινηθούν ακαριαία όλες οι προβλεπόμενες από τον Νόμο πειθαρχικές διαδικασίες και τα διοικητικά μέτρα για όσους υπαλλήλους τυχόν εμπλέκονται.
Η συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων του Δήμου Αμαρουσίου επιτελεί το καθήκον της με εντιμότητα και επαγγελματισμό. Δεν θα επιτρέψουμε σε μεμονωμένες παραβατικές συμπεριφορές να σκιάσουν το έργο του Δήμου και των εργαζομένων.»