Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα κλείσει σύντομα ένα δύσκολο κεφάλαιο στις διατλαντικές σχέσεις.
Σε ανάρτησή της στο X, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε ότι η εξέλιξη αυτή σημαίνει πως η Ευρωπαϊκή Ένωση θα τηρήσει σύντομα το δικό της μέρος της δέσμευσης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, κάλεσε να ολοκληρωθεί η διαδικασία το ταχύτερο δυνατόν.
«Μαζί μπορούμε να εγγυηθούμε ένα σταθερό, προβλέψιμο, ισορροπημένο και αμοιβαία επωφελές διατλαντικό εμπόριο», σημείωσε.
Προσωρινή συμφωνία για δύο κανονισμούς
Αντιπρόσωποι των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε συμφωνία για την εφαρμογή της αμφιλεγόμενης εμπορικής συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τους δασμούς.
Η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες ότι οι διαπραγματευτές κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία πάνω σε δύο κανονισμούς, μέσω των οποίων τίθενται σε εφαρμογή οι μειώσεις των δασμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προβλέπονται στην Κοινή Δήλωση Ηνωμένων Πολιτειών – Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι διαπραγματευτές, υπό την πίεση των πρόσφατων απειλών του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, συμφώνησαν να αρθούν οι τελωνειακοί δασμοί που παραμένουν σε αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα. Παράλληλα, προβλέπεται καλύτερη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά για αμερικανικά θαλασσινά και αγροτικά προϊόντα.
Μηχανισμός προστασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση
Σύμφωνα με τα κράτη μέλη, οι νομοθέτες συμφώνησαν να ενισχύσουν τον βασικό κανονισμό με έναν ισχυρό μηχανισμό διασφάλισης, προκειμένου να προστατευθούν τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η συμφωνία προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι οι δασμολογικές παραχωρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούν να αναιρεθούν, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες παραβιάσουν τους όρους της συμφωνίας.
Ο Μπερντ Λάνγκε, πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και εισηγητής για τις Ηνωμένες Πολιτείες, χαρακτήρισε τη διαδικασία «πολυτάραχο ταξίδι», τονίζοντας όμως ότι άξιζε τον κόπο.
Όπως ανέφερε, με τη μετατροπή των δεσμεύσεων της Κοινής Δήλωσης σε νόμο, ο κανονισμός γίνεται μέρος της εργαλειοθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη βελτίωση των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και απάντηση στην αμερικανική πίεση.
Επανεξέταση το 2029 και «φρένο έκτακτης ανάγκης»
Ο Λάνγκε σημείωσε ότι ο αντίκτυπος της συμφωνίας στην ευρωπαϊκή οικονομία θα εξεταστεί στις 31 Δεκεμβρίου 2029.
Εάν διαπιστωθεί ότι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις πλήττονται ή ότι δημιουργούνται νέες ανισορροπίες, τότε θα ενεργοποιηθεί αυτόματα το λεγόμενο «φρένο έκτακτης ανάγκης».
Η συμφωνία ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε επιτευχθεί τον Αύγουστο του 2025 και προέβλεπε δασμολογική οροφή 15% για τις περισσότερες εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκινήτων και των ανταλλακτικών αυτοκινήτων.
Σε αντάλλαγμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύθηκε να καταργήσει δασμούς σε αμερικανικά βιομηχανικά αγαθά και να διευκολύνει την πρόσβαση στην αγορά της για αμερικανικά αγροτικά προϊόντα, όπως το χοιρινό και τα γαλακτοκομικά.
Η προθεσμία της 4ης Ιουλίου
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε κατηγορήσει έκτοτε την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι δεν εφαρμόζει τη συμφωνία, ανακοινώνοντας την πρόθεσή του να αυξήσει στο 25% τους δασμούς σε αυτοκίνητα και φορτηγά που εισάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Νωρίτερα τον Μάιο, είχε δώσει προθεσμία έως τις 4 Ιουλίου για την εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας, προειδοποιώντας ότι οι δασμοί θα αυξηθούν σε «πολύ υψηλότερα επίπεδα» εάν δεν τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα.
Πριν τεθούν σε ισχύ οι αλλαγές, η συμφωνία πρέπει να επικυρωθεί επισήμως από την ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διαδικασία θεωρείται τυπική, με τους κανονισμούς να αναμένεται να τεθούν σε ισχύ το αργότερο έως τις 4 Ιουλίου.