Μια από τις μεγαλύτερες μελέτες στο είδος της φέρνει στο φως μια ισχυρή, αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στις σοβαρές προεμμηνορροϊκές διαταραχές και σε μια σειρά ψυχιατρικών παθήσεων, όπως η κατάθλιψη, το άγχος, η ΔΕΠΥ (ADHD) και η διπολική διαταραχή.
Ερευνητές ανέλυσαν τα ιατρικά αρχεία περισσότερων από 3,6 εκατομμυρίων γυναικών στη Σουηδία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσες είχαν διαγνωστεί με σοβαρό προεμμηνορροϊκό σύνδρομο (PMS) ή με Προεμμηνορροϊκή Δυσφορική Διαταραχή (PMDD), είχαν περίπου διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν αργότερα κάποια ψυχιατρική διαταραχή.
Ταυτόχρονα, η μελέτη αποκάλυψε και την αντίστροφη πορεία: γυναίκες που είχαν ήδη διαγνωσμένα ψυχικά νοσήματα ήταν σημαντικά πιο πιθανό να αναπτύξουν αργότερα προεμμηνορροϊκές διαταραχές. Αυτό υποδηλώνει μια σχέση «δύο δρόμων» που επηρεάζει βαθιά την υγεία των γυναικών.
Τι είναι η PMDD;
Η Προεμμηνορροϊκή Δυσφορική Διαταραχή (PMDD) είναι μια πολύ σοβαρή μορφή προεμμηνορροϊκού συνδρόμου. Προκαλεί ακραίες εναλλαγές στη διάθεση, έντονο άγχος, ευερεθιστότητα, ακόμη και αυτοκτονικές σκέψεις τις εβδομάδες πριν από την περίοδο.
Σε αντίθεση με το κλασικό PMS, η PMDD αναγνωρίζεται πλέον επίσημα ως ψυχιατρική πάθηση από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (2019). Υπολογίζεται ότι επηρεάζει περίπου 1 στις 20 γυναίκες, αν και οι ειδικοί πιστεύουν ότι πολλά περιστατικά παραμένουν αδιάγνωστα.
Τα κυριότερα ευρήματα της έρευνας
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό JAMA Network Open, παρακολούθησε τις γυναίκες για περίπου οκτώ χρόνια. Τα δεδομένα είναι αποκαλυπτικά:
- Διπλάσιος κίνδυνος: Οι γυναίκες με προεμμηνορροϊκές διαταραχές είχαν υπερδιπλάσιο κίνδυνο να αναπτύξουν ψυχιατρικά προβλήματα κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης.
- Ισχυροί δεσμοί: Η ισχυρότερη συσχέτιση εντοπίστηκε με την κατάθλιψη και το άγχος. Ωστόσο, ο κίνδυνος για ΔΕΠΥ και διπολική διαταραχή ήταν έως και τρεις φορές μεγαλύτερος.
- Καμία σχέση με σχιζοφρένεια: Είναι ενδιαφέρον ότι η μελέτη δεν βρήκε καμία σαφή σύνδεση ανάμεσα στις ορμονικές διαταραχές και τη σχιζοφρένεια.
Γενετική και περιβάλλον: Οι ερευνητές συνέκριναν ακόμα και αδελφές για να αποκλείσουν το ενδεχόμενο η σχέση αυτή να οφείλεται αποκλειστικά στα γονίδια ή στην ανατροφή. Οι σύνδεσμοι παρέμειναν ισχυροί, γεγονός που δείχνει ότι υπάρχει κάτι βαθύτερο στον βιολογικό μηχανισμό.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται για μια απλή σχέση αιτίου-αποτελέσματος, αλλά για κοινούς βιολογικούς μηχανισμούς. Μια πιθανή εξήγηση είναι η αυξημένη ευαισθησία στις ορμονικές διακυμάνσεις, σε συνδυασμό με κοινά μονοπάτια στον εγκέφαλο που αφορούν τη σεροτονίνη, τη ντοπαμίνη και τα συστήματα ρύθμισης του στρες.
Η ανάγκη για ευαισθητοποίηση
Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την ανάγκη οι γιατροί να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τον εμμηνορροϊκό κύκλο κατά την αξιολόγηση της ψυχικής υγείας.
Πολλές γυναίκες, όπως η Βρετανίδα τηλεοπτική προσωπικότητα Vicky Pattinson, έχουν καταγγείλει «ιατρικό μισογυνισμό», λέγοντας ότι οι γιατροί συχνά υποτιμούν τα συμπτώματα των ορμονικών διαταραχών, θεωρώντας τα «απλά νεύρα περιόδου», ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να κρύβεται μια σοβαρή κατάσταση που χρήζει εξειδικευμένης βοήθειας.