Νέα μέτρα ανάσα σχεδιάζει η κυβέρνηση για τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών, σε μια συγκυρία που χαρακτηρίζεται από υψηλούς πολιτικούς τόνους, λόγω του ότι η χώρα βρίσκεται σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο.
Αντώνης Κατωπόδης
Βασική επιδίωξη της κυβέρνησης είναι να χτίσει εκ νέου τις συμμαχίες της με κοινωνικές ομάδες οι οποίες την στήριξαν στις κάλπες του 2019 και του 2023 και να πετύχει την τρίτη συνεχόμενη αυτοδυναμία.
Στο πλαίσιο αυτό, το οικονομικό επιτελείο δρομολογεί σειρά παρεμβάσεων για την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών και στην αποκατάσταση αδικιών που συσσωρεύτηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Μια πρώτη γεύση δόθηκε μέσω:
-της ενίσχυση των 150 ευρώ ανά τέκνο,
-της καταβολής επιδόματος εξομάλυνσης μισθολογικών διαφορών, ύψους 300 ευρώ τον μήνα, για δημοσίους υπαλλήλους που υπηρετούν σε υπουργεία, κρατικούς φορείς, οργανισμούς, ανεξάρτητες και δικαστικές αρχές, σε θέσεις όπου προβλέπεται η χορήγηση προσωπικής διαφοράς.
Το «πακέτο» μέτρων που έχει στα σκαριά το οικονομικό επιτελείο, εκτιμάται ότι θα βοηθήσουν στη συσπείρωση της εκλογικής βάσης του κυβερνώντος κόμματος, καθώς απευθύνονται σε κοινωνικές ομάδες με αυξημένο ειδικό βάρος.
Ωστόσο, το μεγάλο στοίχημα παραμένει η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), όπου ο πρωθυπουργός αναμένεται να παρουσιάσει νέο «πακέτο» παροχών και φορολογικών ελαφρύνσεων.
Οι εξαγγελίες αυτές εκτιμάται ότι θα διαμορφώσουν σε μεγάλο βαθμό το πολιτικό κλίμα της επόμενης περιόδου και ενδεχομένως να κρίνουν τη μάχη της κάλπης, η οποία, σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις, αναμένεται να στηθεί το 2027.
Άρση κατασχέσεων
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις που ενεργοποιούνται το επόμενο διάστημα αφορά τους πολίτες που έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση.
Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι οι οφειλέτες θα μπορούν να πετύχουν την άρση των κατασχέσεων εφόσον εξοφλήσουν το ένα τέταρτο της συνολικής οφειλής τους και παράλληλα εντάξουν το υπόλοιπο ποσό σε εγκεκριμένη ρύθμιση αποπληρωμής.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική καθώς χιλιάδες φορολογούμενοι παραμένουν εγκλωβισμένοι σε ένα καθεστώς οικονομικής ασφυξίας, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να κάνουν το επόμενο βήμα.
Η κατάσχεση λογαριασμών συχνά δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητα, καθώς οι πολίτες αδυνατούν να πραγματοποιήσουν βασικές συναλλαγές ή να διαχειριστούν τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις.
Για παράδειγμα, ελεύθερος επαγγελματίας με χρέος 20.000 ευρώ στην Εφορία και δεσμευμένους τραπεζικούς λογαριασμούς θα μπορεί να καταβάλει 5.000 ευρώ, που αντιστοιχούν στο 25% της οφειλής, και να ρυθμίσει τα υπόλοιπα 15.000 ευρώ.
Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας θα αποκτήσει τη δυνατότητα να ανακτήσει τον έλεγχο των λογαριασμών του και να συνεχίσει κανονικά την επαγγελματική του δραστηριότητα.
Αντίστοιχα, μισθωτός με χρέος 8.000 ευρώ που έχει υποστεί κατάσχεση τραπεζικού λογαριασμού θα μπορεί να εξοφλήσει 2.000 ευρώ και να εντάξει τα υπόλοιπα 6.000 ευρώ σε ρύθμιση.
Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, το μέτρο αναμένεται να:
– συμβάλει στην αύξηση της εισπραξιμότητας των οφειλών, καθώς δημιουργεί ισχυρό κίνητρο συμμόρφωσης,
-δώσει μια δεύτερη ευκαιρία σε πολίτες που επιθυμούν να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητές τους αλλά μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να το πράξουν λόγω της δέσμευσης των λογαριασμών τους.
Η άρση των κατασχέσεων εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ευεργετικά και για την πραγματική οικονομία, καθώς θα απελευθερώσει πόρους και θα ενισχύσει τη ρευστότητα νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Πρόκειται ουσιαστικά για μια παρέμβαση που επιχειρεί να συνδυάσει την ανάγκη είσπραξης δημοσίων εσόδων με την παροχή ουσιαστικής διευκόλυνσης προς τους οφειλέτες.
Χρέη σε Εφορία, ταμεία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η νέα έκτακτη ρύθμιση των 72 δόσεων που ενεργοποιείται για οφειλές προς τη φορολογική και τελωνειακή διοίκηση.
Η παρέμβαση αυτή έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό που υπήρχε μέχρι σήμερα, καθώς η πάγια ρύθμιση προέβλεπε αποπληρωμή σε έως 24 δόσεις, γεγονός που καθιστούσε συχνά δυσβάστακτο το ύψος της μηνιαίας επιβάρυνσης.
Η νέα δυνατότητα επιτρέπει στους οφειλέτες να εξοφλήσουν χρέη που δημιουργήθηκαν πριν από το 2024 σε διάστημα έως και έξι ετών.
Βασική προϋπόθεση είναι οι συγκεκριμένες οφειλές να μην βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση κατά την 21η Απριλίου 2026, ενώ οι αιτήσεις θα υποβάλλονται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας myAADE.
Τα οφέλη για τους πολίτες είναι πολλαπλά, καθώς θα μειωθεί σημαντικά το ύψος της μηνιαίας δόσης.
Για παράδειγμα, οφειλή 7.200 ευρώ θα μπορούσε να αποπληρωθεί σε 72 μηνιαίες δόσεις των περίπου 100 ευρώ, αντί για 24 δόσεις των 300 ευρώ. Η διαφορά αυτή είναι καθοριστική για οικογένειες με περιορισμένα εισοδήματα.
Με την υπαγωγή στη ρύθμιση ο φορολογούμενος αποκτά και πάλι φορολογική ενημερότητα, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για επαγγελματίες, επιχειρήσεις και ιδιοκτήτες ακινήτων που πραγματοποιούν μεταβιβάσεις.
Όσοι διαθέτουν τη σχετική οικονομική δυνατότητα θα μπορούν να αποπληρώσουν νωρίτερα το υπόλοιπο της οφειλής τους και να απαλλαγούν από τους αναλογούντες τόκους της ρύθμισης.
Η πρώτη δόση θα πρέπει να καταβάλλεται εντός τριών ημερών από την υποβολή της αίτησης, διαφορετικά η ρύθμιση θα ακυρώνεται αυτόματα.
Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 30 ευρώ, ώστε να μπορούν να ενταχθούν ακόμη και οφειλέτες με μικρότερα χρέη.
Αντίστοιχη ρύθμιση προβλέπεται και για χρέη προς τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης, όπως ο ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ. Η ρύθμιση αφορά οφειλές που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και δεν τελούσαν υπό καθεστώς ρύθμισης κατά την 21η Απριλίου 2026.
Για παράδειγμα, ασφαλισμένος με χρέος 12.000 ευρώ προς τον ΕΦΚΑ θα μπορεί να το αποπληρώσει σε 72 δόσεις των περίπου 167 ευρώ, ποσό σημαντικά χαμηλότερο από εκείνο που θα προέκυπτε με τις ισχύουσες ρυθμίσεις.
Με τον τρόπο αυτό αυξάνονται οι πιθανότητες επιτυχούς αποπληρωμής και περιορίζεται ο κίνδυνος δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η νέα ρύθμιση θα προσελκύσει μεγάλο αριθμό οφειλετών, θα ενισχύσει τα δημόσια έσοδα και θα δώσει σημαντική οικονομική ανάσα σε χιλιάδες πολίτες και επαγγελματίες.
Εξωδικαστικός
Σημαντικές αλλαγές επέρχονται και στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών.
Η μεγάλη αδικία αφορούσε πολίτες με χρέη κάτω των 10.000 ευρώ οι οποίοι αποκλείονταν ουσιαστικά από τη δυνατότητα ένταξης στις ευνοϊκές διατάξεις που προέβλεπαν πολυετείς ρυθμίσεις και ενδεχόμενα «κουρέματα» οφειλών.
Η νέα νομοθετική παρέμβαση μειώνει το ελάχιστο όριο οφειλών για ένταξη στον μηχανισμό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.
Η αλλαγή αυτή διευρύνει σημαντικά τον αριθμό των δυνητικών δικαιούχων, επιτρέποντας σε χιλιάδες μικροοφειλέτες να αποκτήσουν πρόσβαση σε εργαλεία που μέχρι σήμερα ήταν διαθέσιμα μόνο σε όσους είχαν μεγαλύτερα χρέη.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός παρέχει τη δυνατότητα ρύθμισης οφειλών προς το Δημόσιο έως και σε 240 δόσεις, ενώ για οφειλές προς τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς οι δόσεις μπορούν να φτάσουν ακόμη και τις 420.
Σε αρκετές περιπτώσεις προβλέπονται και μειώσεις προσαυξήσεων ή τμημάτων της βασικής οφειλής, ανάλογα με τα οικονομικά δεδομένα του οφειλέτη.
Για παράδειγμα, πολίτης με συνολικά χρέη 6.000 ευρώ που μέχρι σήμερα δεν μπορούσε να ενταχθεί στον εξωδικαστικό, αποκτά πλέον αυτή τη δυνατότητα.
Μέσω της διαδικασίας μπορεί να επιτύχει πολύ χαμηλότερη μηνιαία δόση και ενδεχομένως ευνοϊκότερους όρους αποπληρωμής.
Η διεύρυνση του μηχανισμού εκτιμάται ότι θα έχει ιδιαίτερη σημασία για νοικοκυριά που επλήγησαν από την ακρίβεια και δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Ταυτόχρονα, αναμένεται να ενισχύσει την κουλτούρα ρύθμισης και συνέπειας, καθώς περισσότεροι πολίτες θα έχουν κίνητρο να επιλύσουν τις εκκρεμότητές τους. Οι τεχνικές προσαρμογές στην πλατφόρμα αναμένεται να ολοκληρωθούν μέχρι τα τέλη Ιουλίου, οπότε και θα ενεργοποιηθεί η νέα δυνατότητα.
Κυβερνητικά στελέχη κάνουν λόγο για σημαντικό εργαλείο αντιμετώπισης του ιδιωτικού χρέους, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την ελληνική οικονομία.
Φθινόπωρο
Το Μαξίμου αποδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στα μέτρα που θα ανακοινώσει από το βήμα της ΔΕΘ ο πρωθυπουργός, ο οποίος φιλοδοξεί να αλλάξεις άρδην τα πολιτικά δεδομένα στον δρόμο προς τις κάλπες
Έμφαση θα δοθεί κυρίως σε ζητήματα στέγασης, κοινωνικής προστασίας και ενίσχυσης συγκεκριμένων ευάλωτων και επαγγελματικών ομάδων. Επίσης, προωθείται ειδικό πρόγραμμα επιδότησης δύο ενοικίων για εκπαιδευτικούς, ιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν σε απομακρυσμένες ή νησιωτικές περιοχές.
Το μέτρο αποσκοπεί στην αντιμετώπιση του αυξημένου στεγαστικού κόστους που παρατηρείται σε πολλές περιοχές της χώρας και συχνά λειτουργεί αποτρεπτικά για την κάλυψη κρίσιμων θέσεων.
Για παράδειγμα, ένας εκπαιδευτικός που μετακινείται σε νησί με υψηλά ενοίκια θα μπορεί να λάβει οικονομική ενίσχυση που θα αντιστοιχεί σε δύο μηνιαία μισθώματα, περιορίζοντας σημαντικά το κόστος εγκατάστασης.
Αντίστοιχα οφέλη προβλέπονται και για γιατρούς ή νοσηλευτές που καλούνται να υπηρετήσουν σε περιοχές με αυξημένες ανάγκες. Επιπλέον, από τον Νοέμβριο αναμένεται να αυξηθεί η ετήσια οικονομική ενίσχυση που καταβάλλεται σε συνταξιούχους και ευάλωτους πολίτες.
Το ποσό αναμένεται να αυξηθεί από τα 250 στα 300 ευρώ, ενώ παράλληλα σχεδιάζεται διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων, ώστε να ενταχθούν περισσότεροι δικαιούχοι.
Η παρέμβαση αυτή εκτιμάται ότι θα ενισχύσει κυρίως χαμηλοσυνταξιούχους, άτομα με περιορισμένα εισοδήματα και νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν αυξημένες δυσκολίες λόγω του κόστους ζωής.
Τα κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν ότι το σύνολο των μέτρων του φθινοπώρου εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική κοινωνικής συνοχής και οικονομικής στήριξης.
Η έμφαση δίνεται τόσο στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος όσο και στη δημιουργία ευκαιριών για πολίτες που επιδιώκουν να απαλλαγούν από το βάρος των συσσωρευμένων χρεών τους.
Όλα για όλα
Το νέο πλέγμα παρεμβάσεων που προωθεί η κυβέρνηση επιχειρεί να απαντήσει σε ορισμένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά, λόγω της ακρίβειας.
Η επιτυχία των πρωτοβουλιών αυτών θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από την εφαρμογή τους και από το κατά πόσο θα καταφέρουν να φτάσουν αποτελεσματικά στους πολίτες που έχουν πραγματικά ανάγκη.
Σε πολιτικό επίπεδο, ο πρωθυπουργός δείχνει να τα παίζει όλα για όλα, καθώς οι παρεμβάσεις αυτές εντάσσονται στην προσπάθεια ενίσχυσης της κοινωνικής αποδοχής της κυβερνητικής πολιτικής ενόψει των επόμενων εκλογών.
Από την αποδοχή των μέτρων, θα φανεί εάν ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση είναι σε θέση να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και κατά συνέπεια ακόμη μια τετραετία στο τιμόνι της χώρας.