Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας πραγματοποιείται η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, με τη συμμετοχή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Στο επίκεντρο των εργασιών βρίσκεται η αξιολόγηση της προόδου των κρατών-μελών στην υλοποίηση της συμφωνίας που επιτεύχθηκε στη Χάγη το 2025 για αμυντικές δαπάνες συνολικού ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Ελλάδα προσέρχεται στη σύνοδο ως μία από τις χώρες που έχουν ήδη επιτύχει τους βασικούς στόχους που συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο της Συμμαχίας. Οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της χώρας για το 2026 εκτιμάται ότι ανέρχονται στο 3,6% του ΑΕΠ, από 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024, κατατάσσοντας τη χώρα στην πρώτη πεντάδα των συμμάχων που έχουν ξεπεράσει τον σχετικό στόχο.
Η επίδοση αυτή συνδέεται με το δωδεκαετές πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων, συνολικού ύψους 25 δισ. ευρώ, το οποίο ενισχύει τη θέση της Ελλάδας μεταξύ των χωρών που υπερβαίνουν σταθερά τις νατοϊκές δεσμεύσεις για την άμυνα.
Στο επίκεντρο ο επιμερισμός των αμυντικών βαρών
Η νέα συμμαχική δέσμευση προβλέπει ότι έως το 2035 τα κράτη-μέλη θα διαθέτουν το 3,5% του ΑΕΠ για στρατιωτικές δαπάνες και επιπλέον 1,5% για επενδύσεις που σχετίζονται με την ασφάλεια και την άμυνα, όπως υποδομές διττής χρήσης, ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και δράσεις ανθεκτικότητας.
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά παράδειγμα συνέπειας απέναντι στις συμμαχικές της υποχρεώσεις, καθώς διατηρούσε αμυντικές δαπάνες άνω του 2% του ΑΕΠ ακόμη και κατά τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης.
Η συζήτηση για τον δικαιότερο επιμερισμό των αμυντικών βαρών μεταξύ των συμμάχων αναμένεται να κυριαρχήσει στις εργασίες της συνόδου. Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει περαιτέρω τη συμβολή της στη συλλογική άμυνα, ενδυναμώνοντας παράλληλα την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και τον ευρωπαϊκό πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επανειλημμένα ταχθεί υπέρ της δημιουργίας νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων για την άμυνα, συμπεριλαμβανομένων μηχανισμών κοινού δανεισμού, υποστηρίζοντας ότι μια ισχυρότερη αμυντικά Ευρώπη λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και ενισχύει συνολικά τη Συμμαχία.
Το πρόγραμμα της συνόδου
Οι εργασίες της συνόδου ξεκινούν το βράδυ της Τρίτης με το επίσημο δείπνο που παραθέτουν ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η σύζυγός του προς τιμήν των ηγετών του ΝΑΤΟ. Στο δείπνο θα συμμετάσχουν επίσης ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Πρόεδρος της Νότιας Κορέας.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό προγραμματισμό, δεν έχει προγραμματιστεί συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο στο περιθώριο της συνόδου.