Ανησυχητική εικόνα για την πορεία του δημόσιου χρέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάζει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), προειδοποιώντας ότι χωρίς πρόσθετα μέτρα πολιτικής ο μέσος όρος του δημόσιου χρέους των κρατών-μελών θα μπορούσε να ξεπεράσει το 130% του ΑΕΠ έως το 2040.
Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, επισήμανε ότι οι ευρωπαϊκές οικονομίες θα βρεθούν αντιμέτωπες με αυξανόμενες πιέσεις λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, των υψηλότερων δαπανών για Υγεία, της ενεργειακής μετάβασης και της ενίσχυσης των αμυντικών προϋπολογισμών.
Αυξημένες δαπάνες και δύσκολες αποφάσεις
Σύμφωνα με το Ταμείο, οι πρόσθετες δημοσιονομικές ανάγκες στους παραπάνω τομείς ενδέχεται να φθάσουν συνολικά το 5% του ΑΕΠ έως το 2040.
Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα τόνισε ότι οι χώρες με περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε δύσκολες επιλογές, όπως αυξήσεις φόρων ή περικοπές άλλων δαπανών, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν την ενίσχυση της άμυνάς τους χωρίς να επιβαρύνουν περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά τους.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και η ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς μπορούν να ενισχύσουν την ανάπτυξη και να περιορίσουν τις πιέσεις στο δημόσιο χρέος.
Η Ελλάδα ανάμεσα στις εξαιρέσεις
Στην έκθεση Fiscal Monitor του Απριλίου, το ΔΝΤ προβλέπει ότι το δημόσιο χρέος της Ευρωζώνης θα αυξηθεί από το 87,1% του ΑΕΠ το 2025 στο 89,7% το 2031.
Ωστόσο, μόλις τέσσερις χώρες αναμένεται να καταγράψουν μείωση του χρέους τους την ίδια περίοδο: η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ισπανία και η Πορτογαλία.
Για την Ελλάδα, το ΔΝΤ προβλέπει αποκλιμάκωση του χρέους στο 110,9% του ΑΕΠ το 2031, από 145,7% το 2024. Αντίθετα, το γαλλικό χρέος εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στο 120,7% του ΑΕΠ και το βελγικό στο 122,3%, ενώ το ιταλικό θα παραμείνει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, στο 136,1%.
Οι προβλέψεις αυτές σημαίνουν ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος αναμένεται να διαμορφωθεί χαμηλότερα από εκείνο της Γαλλίας και του Βελγίου μέσα στα επόμενα χρόνια, εξέλιξη που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολη.
Οι λόγοι της αποκλιμάκωσης
Το ΔΝΤ αποδίδει τη βελτίωση της ελληνικής εικόνας στην ισχυρή οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων ετών, στα πρωτογενή πλεονάσματα, στο χαμηλό μέσο κόστος δανεισμού και στη μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής του χρέους.
Σημαντικό ρόλο έχει διαδραματίσει και η ενεργητική διαχείριση του χρέους, με την πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του ΔΝΤ και την επιτάχυνση της αποπληρωμής μέρους των διακρατικών δανείων του πρώτου προγράμματος στήριξης.
Παράλληλα, το Ταμείο εκτιμά ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει τις ίδιες πιέσεις με άλλες ευρωπαϊκές χώρες ως προς τις αμυντικές και συνταξιοδοτικές δαπάνες. Οι αμυντικές δαπάνες παραμένουν ήδη σε υψηλό επίπεδο, ενώ οι συνταξιοδοτικές δαπάνες προβλέπεται να μειώνονται σταδιακά τα επόμενα χρόνια λόγω των μεταρρυθμίσεων που εφαρμόστηκαν στο παρελθόν.