Επιστήμονες ανακάλυψαν επιτέλους τον μηχανισμό με τον οποίο ένα κοινό βακτήριο του εντέρου τροφοδοτεί την ανάπτυξη του καρκίνου του παχέος εντέρου, ανοίγοντας τον δρόμο για προληπτικές θεραπείες που θα μπορούσαν να προστατεύσουν τον οργανισμό από τις πρώιμες βλάβες.
Ήδη από το 2009, μια μελέτη-σταθμός είχε δείξει ότι το βακτήριο Bacteroides fragilis προωθεί τον σχηματισμό όγκων εκκρίνοντας μια τοξίνη που καταστρέφει την επένδυση του εντέρου. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, ο ακριβής τρόπος με τον οποίο η τοξίνη επιτίθεται στα κύτταρα παρέμενε μυστήριο.
Τώρα, μια ομάδα Αμερικανών ερευνητών βρήκε τον «συνδετικό κρίκο» που έλειπε. Η ανακάλυψη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τα κρούσματα της νόσου παρουσιάζουν ανησυχητική αύξηση σε άτομα κάτω των 50 ετών.
Ο «ένοχος» υποδοχέας: Claudin-4
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η τοξίνη του βακτηρίου πρέπει πρώτα να προσκολληθεί σε έναν συγκεκριμένο υποδοχέα του ξενιστή, που ονομάζεται claudin-4, προκειμένου να προκαλέσει βλάβη.
«Κάναμε πολλές προσπάθειες όλα αυτά τα χρόνια για να εντοπίσουμε τον υποδοχέα, οπότε αυτή είναι μια συναρπαστική στιγμή», δήλωσε η καθηγήτρια Cynthia Sears από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Johns Hopkins. Η κατανόηση αυτού του μηχανισμού μπορεί να οδηγήσει σε νέες μεθόδους ανίχνευσης και θεραπείας για ασθένειες που σχετίζονται με το βακτήριο, όπως η διάρροια, ο καρκίνος του παχέος εντέρου και οι λοιμώξεις του αίματος.
Το πείραμα με το «δόλωμα»
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, χρησιμοποίησε πειραματόζωα για να δοκιμάσει μια νέα παρέμβαση. Οι επιστήμονες δημιούργησαν μια εικονική πρωτεΐνη claudin-4 (ένα είδος «δολώματος»).
Τα αποτελέσματα: Στα ποντίκια που έλαβαν την εικονική πρωτεΐνη, η τοξίνη του βακτηρίου προσκολλήθηκε στο «δόλωμα» αντί για τα πραγματικά κύτταρα του εντέρου, προστατεύοντάς τα από τη φλεγμονή και τη φθορά.
Η ανησυχητική αύξηση στους νέους
Το συγκεκριμένο βακτήριο εντοπίζεται στο 20% των υγιών ατόμων, αλλά έχει την ικανότητα να πυροδοτεί χρόνια φλεγμονή και ανάπτυξη όγκων. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου συχνά διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, καθώς στα αρχικά στάδια τα συμπτώματα είναι ελάχιστα ή συγχέονται με λιγότερο σοβαρά προβλήματα, όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS).
Ενώ οι επιστήμονες εξετάζουν παράγοντες όπως η κακή διατροφή, η παχυσαρκία και η έκθεση σε μικροπλαστικά, η ανισορροπία στα βακτήρια του εντέρου φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο. Οι σημερινοί νέοι έχουν εκτεθεί σε περισσότερα αντιβιοτικά από τις προηγούμενες γενιές, γεγονός που καθιστά το μικροβίωμά τους πιο ευάλωτο σε «τοξικούς εισβολείς».
Παχυσαρκία και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα
Πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι η παχυσαρκία είναι ο κύριος παράγοντας κινδύνου για την αύξηση των ποσοστών καρκίνου στις νεότερες ηλικίες. Επιπλέον, οι δίαιτες που είναι πλούσιες σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα τροφοδοτούν την ανάπτυξη προφλεγμονωδών βακτηρίων στο έντερο, αυξάνοντας την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου σε νεαρή ηλικία.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η ανακάλυψη του υποδοχέα claudin-4 θα οδηγήσει σύντομα σε φάρμακα που θα μπλοκάρουν την τοξίνη στους ανθρώπους, προσφέροντας μια ισχυρή ασπίδα προστασίας ενάντια σε μια από τις πιο θανατηφόρες μορφές καρκίνου.