-
Αλλάζει εκ βάθρων ο εμβληματικός νόμος του 1929 για την οριζόντια ιδιοκτησία έπειτα από 97 χρόνια και 1.116 τροπολογίες.
-
Λύση για τη στέγαση: Ιδιοκτήτες θα μπορούν να χωρίζουν ή να ενώνουν διαμερίσματα, ακόμη κι αν το απαγορεύει ο κανονισμός της πολυκατοικίας.
-
Μέτρα-σοκ για τα κοινόχρηστα: Έρχονται διαταγές πληρωμής για όσους δεν πληρώνουν, υποχρεωτικό αποθεματικό, ασφάλιση κτιρίου και «υπερεξουσίες» στους διαχειριστές.
Σε μια εκ βάθρων αναμόρφωση του πλαισίου που διέπει την ιδιοκτησία και τη συγκατοίκηση στις ελληνικές πολυκατοικίες προχωρά το Υπουργείο Δικαιοσύνης.
Σχεδόν έναν αιώνα μετά την ψήφιση του βασικού νόμου 3741/1929, η κυβέρνηση φέρνει τον πρώτο ενιαίο Κώδικα Ιδιοκτησίας, με στόχο να «ξεμπλοκάρει» εγκλωβισμένες περιουσίες, να μειώσει τις δικαστικές διαμάχες και να δώσει ανάσα στο στεγαστικό πρόβλημα των μεγάλων πόλεων.
Τις κατευθυντήριες γραμμές του νέου νομοσχεδίου παρουσίασαν ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, και ο Υφυπουργός, Ιωάννης Μπούγας. Για τη σύνταξη του Κώδικα έχει ήδη συσταθεί ειδική 13μελής επιτροπή με επικεφαλής την αρεοπαγίτη Κωνσταντία Εμμανουηλίδου, η οποία αναμένεται να ολοκληρώσει το έργο της το επόμενο φθινόπωρο, ώστε το νομοσχέδιο να έχει ψηφιστεί έως τα τέλη του 2026.
Τέλος στους περιορισμούς των κανονισμών: Πώς θα χωρίζονται τα διαμερίσματα
Μία από τις πιο καινοτόμες διατάξεις του νέου πλαισίου αφορά τη δυνατότητα κατάτμησης ή ένωσης διαμερισμάτων (οριζόντιων ιδιοκτησιών). Πλέον, ένας ιδιοκτήτης μεγάλου οροφοδιαμερίσματος θα μπορεί να το χωρίζει στη μέση προκειμένου να κατοικεί στο ένα τμήμα και να ενοικιάζει το άλλο (ή να αξιοποιεί και τα δύο), ανεξάρτητα από το εάν ο κανονισμός της πολυκατοικίας το απαγορεύει. Η κίνηση αυτή αναμένεται να ρίξει στην αγορά χιλιάδες νέα, μικρότερα διαμερίσματα, αντιμετωπίζοντας την κρίση στέγης.
Κούρεμα πλειοψηφιών: Ξεμπλοκάρουν οι ενεργειακές αναβαθμίσεις και οι επισκευές
Μέχρι σήμερα, αμέτρητα κτίρια παρέμεναν ασυντήρητα ή χωρίς θέρμανση και μόνωση επειδή δεν υπήρχε απαρτία ή επειδή λίγοι ιδιοκτήτες μπλόκαραν τις αποφάσεις στις γενικές συνελεύσεις. Ο νέος νόμος βάζει τέλος σε αυτό το καθεστώς:
-
Μειώνονται τα απαιτούμενα ποσοστά ψήφων για τη λήψη αποφάσεων που αφορούν αναγκαίες επισκευές, συντήρηση και ενεργειακή αναβάθμιση.
-
Η μείωση των ποσοστών θα κλιμακώνεται ανάλογα με το πόσο επείγουσα ή αναγκαία είναι η εκάστοτε εργασία στο κτίριο.
«Καμπάνα» για τα κοινόχρηστα και υπερεξουσίες στους διαχειριστές
Το μόνιμο αγκάθι των απλήρωτων κοινοχρήστων που τινάζει στον αέρα τον προϋπολογισμό των πολυκατοικιών αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη αυστηρότητα.
Πλέον θεσπίζεται εξπρές διαδικασία αναγκαστικής είσπραξης για όσους συστηματικά δεν πληρώνουν, η οποία θα περιλαμβάνει ακόμη και την έκδοση διαταγής πληρωμής.
Παράλληλα, γίνεται υποχρεωτική η δημιουργία μόνιμου αποθεματικού για την πολυκατοικία, καθώς και η πλήρης ασφάλιση του κτιρίου.
Για να λειτουργήσουν όλα αυτά, οι διαχειριστές αποκτούν αυξημένες δικαιοδοσίες («υπερεξουσίες»), αλλά ταυτόχρονα επωμίζονται και πολύ μεγαλύτερες νομικές ευθύνες.
Οι δηλώσεις της ηγεσίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης
Γιώργος Φλωρίδης, Υπουργός Δικαιοσύνης:
«Αποφασίσαμε να πάρουμε μια συνολική πρωτοβουλία που αφορά όλες τις εκκρεμότητες για την ιδιοκτησία και κυρίως τη συνιδιοκτησία των Ελλήνων. Στόχος είναι να δημιουργήσουμε ένα σύγχρωνο και λειτουργικό πλαίσιο για να μπορέσει η ιδιοκτησία, που είναι δεσμευμένη, να απελευθερωθεί και κυρίως να μπορεί να αξιοποιηθεί, αφαιρώντας όλους τους περιορισμούς που υπάρχουν σήμερα».
Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης, Ιωάννης Μπούγας, ξεκαθάρισε ότι το νομοσχέδιο σέβεται απόλυτα το Σύνταγμα και τις ευρωπαϊκές επιταγές για την προστασία της περιουσίας, ενώ παρουσίασε τους βασικούς άξονες των ρυθμίσεων:
Συγκεκριμένα αναφέρθηκε:
- Στην ενοποίηση των διάσπαρτων σε δεκάδες νομοθετήματα διατάξεων (ν.3741/1929 κά) και προσαρμογή τους στα νέα κοινωνικοοικονομικά δεδομένα.
- Στη σύνδεση με το Εθνικό Κτηματολόγιο σε περιβάλλον Τεχνητής Νοημοσύνης και με το πολεοδομικό-περιβαλλοντικό δίκαιο, με τη συνεργασία του ΤΕΕ.
- Στην απλοποίηση της διαδικασίας ανοικοδόμησης κοινών οικοπέδων και καθ’ ύψος επέκτασης των υφιστάμενων οικοδομών.
- Στην ταχύτερη έκδοση αποφάσεων σε αγωγές διανομής και προσαρμογή των ρυθμίσεων στις νέες διατάξεις του κληρονομικού δικαίου.
- Στην απλοποίηση της λειτουργίας πολυκατοικιών – διευκόλυνση στη λήψη αποφάσεων μεταξύ των συνιδιοκτητών και στην τροποποίηση των υφιστάμενων κανονισμών.
- Στην παροχή τίτλων ιδιοκτησίας και δυνατότητα μεταβιβάσεων σε χιλιάδες εκκρεμείς υποθέσεις.