-
Αναβαθμίζεται σε ανώτατη σχολή με χαρακτηριστικά πανεπιστημίου και στρατιωτικής σχολής
Από τις μεγάλες πυρκαγιές μέχρι τις σύνθετες επιχειρήσεις διάσωσης, οι απαιτήσεις απέναντι στο Πυροσβεστικό Σώμα αυξάνονται συνεχώς. Ο νέος νόμος «Ενεργή Μάχη» επιχειρεί να αναδιαμορφώσει τον τρόπο εκπαίδευσης των στελεχών, με στόχο μια σύγχρονη Πυροσβεστική Ακαδημία.
Αικατερίνη Στάμου
Οι μεταρρυθμίσεις του νόμου «Ενεργή Μάχη» έρχονται να αναβαθμίσουν τον τρόπο εκπαίδευσης και τον ρόλο εκείνων των οποίων ο ηρωισμός δεν αποτελεί κίνηση της μιας στιγμής, αλλά συνειδητή επαγγελματική επιλογή. Όπως έχει επισημάνει ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης «η πυρόσβεση σήμερα δεν είναι μόνο εμπειρία, είναι επιστήμη, τεχνολογία και στρατηγική».
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεσμικές αλλαγές που επιχειρούνται τα τελευταία χρόνια στο Πυροσβεστικό Σώμα. Η νέα μορφή της Ακαδημίας προβλέπει σημαντικές αλλαγές: δίνεται έμφαση στην ενίσχυση της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης, στην έρευνα, στη διεθνοποίηση και στη δημιουργία νέων γνωστικών αντικειμένων που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες. Η διαχείριση κρίσεων, οι τεχνολογικοί κίνδυνοι, η δασοπροστασία, οι επικίνδυνες ύλες, η επιχειρησιακή ανάλυση και οι νέες τεχνολογίες αποκτούν πλέον κεντρική θέση στο πρόγραμμα σπουδών.
Το χθες και το σήμερα
Η παραδοσιακή εκπαίδευση φαίνεται ότι πλέον δεν αρκεί, οδηγώντας στην αναβάθμιση των Ακαδημιών παγκοσμίως. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, η συνεργασία μεταξύ των διαφορετικών φορέων, των διεθνών ιδρυμάτων, της τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και των εθελοντών πυροσβεστών έχει προωθηθεί ως θέμα ύψιστης σημασίας.
Αναφορικά με τη φετινή αντιπυρική περίοδο, στην Αττική θα επιχειρήσουν περισσότεροι από 4.500 άνδρες και γυναίκες της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, ενώ ιδιαίτερα σημαντική θα είναι και η συμβολή εθελοντών, οι οποίοι θα ανέρχονται σε 800 εθελοντές του Πυροσβεστικού Σώματος και 1.893 εθελοντές Πολιτικής Προστασίας. Ο Υπουργός υπερτόνισε, μάλιστα, τη σημασία του έγκαιρου εντοπισμού πυρκαγιών, σημειώνοντας ότι το σύστημα επιτήρησης βασίζεται στα πυροφυλάκια, στις περιπολίες της Πυροσβεστικής, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των εθελοντών, αλλά και στην εναέρια επιτήρηση κρίσιμων περιοχών, η οποία φέτος θα ενισχυθεί με 30 drones στην Αττική.
Την ίδια στιγμή, από φέτος ενισχύεται περαιτέρω το έργο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού με τη δημιουργία 37 Ανακριτικών Κλιμακίων Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού σε ολόκληρη την επικράτεια. Στόχος είναι η ταχύτερη διερεύνηση των περιστατικών, η ενίσχυση της ανακριτικής παρουσίας στην περιφέρεια και η αποτελεσματικότερη πρόληψη νέων πυρκαγιών μέσω της ανάλυσης των αιτιών κάθε συμβάντος.
Σε αυτό το κλίμα εκσυγχρονισμού, «μηδενικής ανοχής» και έμφασης στην εξωστρέφεια και την πρόληψη, τα προγράμματα σπουδών αναβαθμίζονται, συνδυάζοντας θεωρητική κατάρτιση με πρακτική άσκηση σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες. Οι σπουδαστές θα αποκτούν πλέον αυξημένες γνώσεις πρώτων βοηθειών, διαχείρισης έκτακτων περιστατικών και πολιτικής προστασίας, ενώ προβλέπεται και η περαιτέρω αξιοποίηση σύγχρονων μέσων, όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και οι νέες τεχνολογίες επιτήρησης.
Μέχρι σήμερα, η Πυροσβεστική Ακαδημία δεν προσέφερε πανεπιστημιακού επιπέδου σπουδές, περιορίζοντας την εξειδίκευση στελεχών σε κρίσιμους τομείς όπως η κλιματική κρίση, οι επικίνδυνες ύλες, η επιχειρησιακή ανάλυση και οι τεχνολογικοί κίνδυνοι. Παράλληλα, δεν πρόσφερε μεταπτυχιακά προγράμματα ούτε δυνατότητα εκπόνησης διδακτορικών διατριβών, άρα δεν μπορούσε να παράγει δικά της δεδομένα και μελέτες για να στηρίζει τεκμηριωμένα αιτήματα ή να εισηγηθεί νέες πολιτικές.
Ακόμη, η Ακαδημία δεν διέθετε μόνιμο διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό, με αποτέλεσμα να αναζητά συμβουλές από εξωτερικούς φορείς ή να «μαθαίνει στην πράξη», ορισμένες φορές με κόστος λαθών.
Σχολή Αξιωματικών και Σχολή Πυροσβεστών
Η Πυροσβεστική Ακαδημία αναβαθμίζεται σε μονοτμηματική «Σχολή Πυροσβεστικής Επιστήμης» και προσφέρει δύο προγράμματα σπουδών πρώτου κύκλου: α) «Σχολή Αξιωματικών» και β) «Σχολή Πυροσβεστών», ενώ δύναται να προσφέρει και μεταπτυχιακά και διδακτορικά προγράμματα, στα πρότυπα διεθνών ιδρυμάτων.
Οι απόφοιτοι της Σχολής Αξιωματικών είναι ανακριτικοί υπάλληλοι, ονομάζονται Ανθυποπυραγοί και εξελίσσονται μέχρι τον βαθμό του Αντιστράτηγου. Οι απόφοιτοι της Σχολής Πυροσβεστών είναι ανακριτικοί υπάλληλοι, ονομάζονται Πυροσβέστες παραγωγικής Σχολής και εξελίσσονται μέχρι τον βαθμό του Πυρονόμου.
Πώς γίνεται η εισαγωγή;
Στη Σχολή Αξιωματικών μπορούν να εισαχθούν απόφοιτοι σχολείου μέσω Πανελλαδικών, οι οποίοι χρειάζεται να περάσουν από προκαταρκτικές εξετάσεις της Πυροσβεστικής (υγεία, αθλήματα κ.λπ.). Ακόμη, ήδη υπηρετούντες πυροσβέστες έως 35 ετών μπορούν να εισαχθούν μέσω Πανελλαδικών με τις θέσεις να ανέρχονται στο 15% επιπλέον.
Ακόμη, κάποιοι πτυχιούχοι μπορούν να μπουν μέσω ειδικών κατατακτηρίων εξετάσεων, ενώ, κάθε χρόνο οι πέντε πρώτοι απόφοιτοι της Σχολής Πυροσβεστών μπαίνουν στη Σχολή Αξιωματικών χωρίς εξετάσεις, κατευθείαν στο 5ο εξάμηνο σπουδών.
Διά βίου μάθηση και κοινή εκπαίδευση με Δήμους
Ιδιαίτερη σημασία, σύμφωνα με τον νόμο «Ενεργή Μάχη» αποκτά και η δια βίου εκπαίδευση. Η επαναλειτουργία της Σχολής Αρχιπυροσβεστών ύστερα από σχεδόν δεκαπέντε χρόνια, η ενίσχυση της επιμόρφωσης στελεχών (Σχολή Επιμόρφωσης και Μετεκπαίδευσης και Σχολή Επαγγελματικής Μετεκπαίδευσης Επιτελών Στελεχών), καθώς και η δημιουργία κοινών εκπαιδευτικών προγραμμάτων μεταξύ διαφορετικών φορέων πολιτικής προστασίας δείχνουν ότι η φιλοσοφία αλλάζει.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Πολιτική Προστασία: Οι Δήμοι σηκώνουν το βάρος της πρόληψης
Μια καίρια αλλαγή που προβλέπεται στο νέο πλαίσιο είναι η αναβάθμιση του Κέντρου Εκπαιδεύσεων του Πυροσβεστικού Σώματος σε ανεξάρτητη ακαδημαϊκή μονάδα της Πυροσβεστικής Ακαδημίας. Το Κέντρο θα λειτουργεί ως κεντρικός μηχανισμός εκπαίδευσης όχι μόνο για το προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος, αλλά και για εθελοντές πυροσβέστες, στελέχη πολιτικής προστασίας, εργαζομένους στην τοπική αυτοδιοίκηση και άλλους φορείς.
Στην πράξη, θα παρέχει πιστοποιημένη κατάρτιση και μετεκπαίδευση του ένστολου προσωπικού του Π.Σ., πιστοποιημένες γνώσεις πρώτων βοηθειών και δεξιοτήτων διάσωσης, καθώς και επίσημη πιστοποίηση στους εθελοντές πυροσβέστες.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα εκπαίδευσης προσωπικού δήμων, περιφερειών, ενόπλων δυνάμεων, σωμάτων ασφαλείας, ακόμη και εργαζομένων επιχειρήσεων ή φορέων πολιτικής προστασίας άλλων χωρών.
Σημαντικό στοιχείο της νέας προσέγγισης αποτελεί και η ενίσχυση της εξειδίκευσης. Η ανάπτυξη νέων εναέριων μέσων, η χρήση drones και οι αυξημένες επιχειρησιακές απαιτήσεις δημιουργούν ανάγκη για στελέχη με εξειδικευμένη τεχνογνωσία, γεγονός που οδηγεί σε νέες δυνατότητες εκπαίδευσης πιλότων, μηχανικών και προσωπικού ειδικών αποστολών.
Οι τάσεις διεθνώς δείχνουν τη στροφή προς πιο επιστημονικά και ακαδημαϊκά μοντέλα πυροσβεστικής εκπαίδευσης. Η χώρα μας με την ψήφιση ενός γενναίου νέου νόμου επιχειρεί να αλλάξει ριζικά τη διάρθρωση της διοίκησης και τον τρόπο συνεργασίας κατά τη διαχείριση κρίσεων – θα καταφέρει, όμως, να προσαρμοστεί εγκαίρως;
Ο σύγχρονος πυροσβέστης χρειάζεται να συνδυάζει στρατιωτική πειθαρχία, εντατική σωματική άσκηση, υψηλή ακαδημαϊκή κατάρτιση, αλλά και εξοικείωση με τις τεχνολογίες αιχμής του τομέα του. Παρά τις εξελίξεις όμως, η ουσία παραμένει: «Να είσαι κάποιος που οι άλλοι θέλουν στο όχημα μαζί τους και θα έχεις μια οικογένεια για μια ζωή» μοιράζεται χαρακτηριστικά πυροσβέστης, περιγράφοντας τους στενούς δεσμούς που ενώνουν όσους βρίσκονται στην «πρώτη γραμμή».