Χιλιάδες ασφαλισμένοι ανακαλύπτουν κάθε χρόνο, λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση, ότι λείπουν ένσημα ή ολόκληρα διαστήματα ασφάλισης από τα αρχεία του ΕΦΚΑ.
Το πρόβλημα αφορά κυρίως περιόδους εργασίας πριν από το 2002, όταν τα ασφαλιστικά στοιχεία τηρούνταν χειρόγραφα και σε αρκετές περιπτώσεις δεν μεταφέρθηκαν σωστά στα ηλεκτρονικά συστήματα.
Η έλλειψη ενσήμων μπορεί να επηρεάσει τόσο το δικαίωμα συνταξιοδότησης όσο και το τελικό ποσό της σύνταξης. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί συνιστούν στους ασφαλισμένους να ελέγχουν εγκαίρως το ασφαλιστικό τους ιστορικό.
Πώς γίνεται ο πρώτος έλεγχος
Το πρώτο βήμα είναι η είσοδος στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ. Εκεί οι ασφαλισμένοι μπορούν να δουν το Συνοπτικό Ιστορικό Ασφάλισης και το Αναλυτικό Ιστορικό Ασφάλισης.
Στις εφαρμογές εμφανίζονται οι ημέρες εργασίας, οι μήνες ασφάλισης, οι εργοδότες και οι ασφαλιστικές εισφορές που έχουν καταχωρηθεί. Με αυτόν τον τρόπο ο ασφαλισμένος μπορεί να εντοπίσει περιόδους που λείπουν ή εμφανίζονται ελλιπείς.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα χρόνια πριν από το 2002, καθώς πολλά στοιχεία εκείνης της περιόδου δεν εμφανίζονται πλήρως στο ηλεκτρονικό σύστημα.
Τι κάνετε αν δεν εμφανίζονται ένσημα
Αν λείπει μέρος του χρόνου εργασίας, ο ασφαλισμένος πρέπει να αναζητήσει επιπλέον στοιχεία μέσα από τον Ατομικό Λογαριασμό Ασφάλισης, χρησιμοποιώντας ΑΜΚΑ και ΑΦΜ.
Σε αρκετές περιπτώσεις, ο χρόνος ασφάλισης υπάρχει ήδη καταχωρημένος στην ΗΔΙΚΑ, αλλά δεν εμφανίζεται στις βασικές καρτέλες. Αν τα ένσημα εντοπιστούν εκεί, θεωρούνται ανακεφαλαιωμένα και δεν απαιτείται άλλη διαδικασία.
Αν όμως ο χρόνος δεν προκύπτει ούτε από τα ηλεκτρονικά αρχεία, τότε χρειάζεται αίτηση αναγνώρισης χρόνου ασφάλισης στην αρμόδια υπηρεσία συντάξεων του ΕΦΚΑ.
Η διαδικασία αναγνώρισης
Η αίτηση συνοδεύεται από υπεύθυνη δήλωση απώλειας ασφαλιστικού βιβλιαρίου, εφόσον το βιβλιάριο δεν υπάρχει πλέον.
Στη συνέχεια, η υπηρεσία εξετάζει τα στοιχεία και διαβιβάζει το αίτημα στο υποκατάστημα του τόπου απασχόλησης, προκειμένου να γίνει έρευνα στα αρχεία. Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου εκδίδεται απόφαση, η οποία κοινοποιείται στον ασφαλισμένο.
Η διαδικασία μπορεί να απαιτήσει χρόνο, ειδικά όταν αφορά παλαιές περιόδους εργασίας ή επιχειρήσεις που έχουν διακόψει τη λειτουργία τους.
Ποια δικαιολογητικά βοηθούν
Καθοριστικό ρόλο στην αναγνώριση του χαμένου χρόνου ασφάλισης έχουν τα αποδεικτικά στοιχεία που διαθέτει ο ασφαλισμένος. Χρήσιμα θεωρούνται παλιά ασφαλιστικά βιβλιάρια, προηγούμενα ή επόμενα βιβλιάρια από εκείνο που χάθηκε, βιβλιάρια υγείας, συμβάσεις εργασίας, βεβαιώσεις εργοδοτών, εκκαθαριστικά μισθοδοσίας και φορολογικά στοιχεία που αποδεικνύουν την εργασία.
Ακόμη και αποσπασματικά έγγραφα μπορούν να βοηθήσουν στην τεκμηρίωση της απασχόλησης και να ενισχύσουν την αίτηση του ασφαλισμένου.
Γιατί δεν πρέπει να περιμένετε τη σύνταξη
Οι ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση επισημαίνουν ότι ο έλεγχος των ενσήμων πρέπει να γίνεται αρκετά χρόνια πριν από την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης.
Με αυτόν τον τρόπο υπάρχει χρόνος για αναζητήσεις, διορθώσεις και αναγνώριση ασφαλιστικού χρόνου χωρίς πίεση. Σε αντίθετη περίπτωση, οι ελλείψεις μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντικές καθυστερήσεις στην απονομή της σύνταξης.
Η τακτική παρακολούθηση του ασφαλιστικού ιστορικού είναι απαραίτητη για όλους τους εργαζομένους, ιδιαίτερα για όσους έχουν εργαστεί πριν από το 2002 σε διαφορετικούς εργοδότες ή ασφαλιστικά ταμεία.