Νέα Ιωνία: Η προσφυγούπολη που έγινε εμπορικό κέντρο (β’ μερος)

0


Συνεχίζοντας το αφιέρωμα μας στα μνημεία του Δήμου Νέας Ιωνίας διαβάζουμε για το πως έγινε το Άγαλμα της Μάνας και περνάμε έξω από τα σπίτια του ποιητή Τάκη Σινόπουλου και του τραγουδιστή Στέλιου Καζαντζίδη. Μαθαίνουμε ακόμα την ιστορία του 1ου Δημοτικού Σχολείου και του Ναού των Αγίων Αναργύρων.

Να θυμίσουμε πως το αφιέρωμα βασίζεται σε διαδημοτική έρευνα* που παρουσιάζει ο ΧΤΥΠΟΣ και το xtypos.gr

Πλατεία και Άγαλμα της Μητέρας

Η πλατεία της Μητέρας, στην οδό Ελευθερίου Βενιζέλου, είναι ουσιαστικά η πρώτη πλατεία – ηρώο της Νέας Ιωνίας, που διαμορφώθηκε για το σκοπό αυτό στις αρχές της δεκαετίας του ΄50. Το 1954 τοποθετήθηκε εκεί το άγαλμα της «Ελληνίδας Μάνας», του γνωστού γλύπτη Δημήτρη Φερεντίνου. Τα εγκαίνια έγιναν την 28η Οκτωβρίου 1954. Το άγαλμα, ύψους 3 μέτρων, δείχνει μια γυναίκα της οποίας το αριστερό χέρι ακουμπάει σε ένα βιβλίο ιστορίας, στερεωμένο επάνω σε ανάγλυφη σύνθεση που αναπαριστά ένα τουφέκι και ένα κράνος. Με αυτόν τον τρόπο συμβολίζεται ο Ελληνισμός, η πλούσια ιστορία του οποίου γράφτηκε με αγώνες και θυσίες. Στις εθνικές επετείους κατατίθενται στεφάνια.

Οικία Τάκη Σινόπουλου- «Ίδρυμα Τάκης Σινόπουλος-Σπουδαστήριο Νεοελληνικής Ποίησης»
Η οικία του Τάκη Σινόπουλου δόθηκε το 1995 ως δωρεά στο Δήμο Νέας Ιωνίας από τη σύζυγό του Μαρία Ντότα, με σκοπό τη στέγαση του Ιδρύματος Νεοελληνικής Ποίησης «Τάκης Σινόπουλος». Υπήρξε ένας από τους σπουδαιότερους εκπροσώπους της νεωτερικής ποίησης στην Ελλάδα. Γεννήθηκε στην Αγουλινίτσα της Ηλείας το 1917 και πέθανε στη Νέα Ιωνία το 1981, όπου έζησε τα 25 τελευταία χρόνια της ζωής του, στο κτίριο της οδού Τάκη Σινόπουλου 22 στον Περισσό. Ήταν ένα παλαιό, προσφυγικό, ισόγειο κτίσμα της δεκαετίας του 1930, σε πολύ άσχημη κατάσταση, το οποίο αναπαλαιώθηκε από το Δήμο Νέας Ιωνίας. Στεγάζει το γραφείο του ποιητή, την πλούσια βιβλιοθήκη του καθώς και όλα τα ενθυμήματά του. Χαρακτηριστική είναι, μάλιστα, η προτομή του που βρίσκεται στην πλατεία, έξω από το σπίτι του και φιλοτεχνήθηκε από τον γλύπτη Δημήτρη Αρμακόλα το 2006. Σκοπός του Ιδρύματος είναι η μελέτη της νεοελληνικής ποίησης, κυρίως της νεωτερικής, και η σύνδεσή της με την κοινωνία. Αυτό επιτυγχάνεται με τη λειτουργία ενός «εργαστηρίου ποίησης» για νέους σπουδαστές, που αγαπούν την ποίηση και φιλοδοξούν να γράψουν, καθώς και με ένα πρόγραμμα ετήσιων εκδηλώσεων με άξονα τη νεωτερική ποίηση.

1ο Δημοτικό Σχολείο
Το 1ο Δημοτικό Σχολείο είναι το πρώτο σχολείο της Νέας Ιωνίας, γνωστό ως «Δημοτικό Σχολείο Αρρένων Ποδαράδων», και βρίσκεται στην πλατεία Αγίων Αναργύρων απέναντι από τον ομώνυμο ναό. Ξεκίνησε να κτίζεται το 1924 και η ανέγερσή του ολοκληρώθηκε το 1925. Πρόκειται για ένα υπερυψωμένο διώροφο κτίριο με ψηλοτάβανες τεράστιες αίθουσες, φαρδείς διαδρόμους, πολλά μεγάλα παράθυρα και άνετες σκάλες. Οι αίθουσες από έξι που ήταν στην αρχή έγιναν οκτώ. Υπήρχαν, επίσης, γραφεία για τους δασκάλους και μια αίθουσα πειραμάτων. Πολύ συχνά, όταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος επισκεπτόταν τη Νέα Ιωνία, μιλούσε στο λαό της πόλης από το βόρειο εξώστη του σχολείου. Είναι αναπαλαιωμένο και σώζεται μέχρι σήμερα.

Ιερός Ναός Αγίων Αναργύρων
Ο Ιερός Ναός Αγίων Αναργύρων, που βρίσκεται στην ομώνυμη πλατεία, είναι ο Ιερός Μητροπολιτικός Ναός της Νέας Ιωνίας. Θεμελιώθηκε το 1928, αντικαθιστώντας τον πρόχειρο ξύλινο ναΐσκο που υπήρχε από το 1923. Στη θεμελίωση μεταξύ άλλων είχε παραστεί και ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο οποίος είχε γίνει δεκτός με μεγάλο ενθουσιασμό από τους πρόσφυγες. Το θεμέλιο λίθο είχε καταθέσει ο τότε Δήμαρχος Αθηναίων Σπ. Πάτσης. Στην ίδρυση του ναού είχε πρωτοστατήσει ο Παπαϊωακείμ Πεσματζόγλου, ο θεμελιωτής της Νέας Ιωνίας, και η κοινότητα των Σπαρταλήδων. Ο ναός αφιερώθηκε στους Αγίους Αναργύρους, Κοσμά και Δαμιανό, αφού η πρώτη εικόνα που είχε αφιερωθεί ήταν των Αγίων Αναργύρων. Φυλάσσεται σήμερα μέσα σε αργυρό κιβώτιο μαζί με άγια λείψανα. Στο ναό υπάρχει εικόνα του Τίμιου Προδρόμου, που μεταφέρθηκε με πολλούς κινδύνους από τη Σπάρτη της Μικράς Ασίας το 1952. Ένα μέρος των αγιογραφιών του ναού έχει γίνει από τον Φώτη Κόντογλου. Πίσω από το Άγιο Βήμα του ναού έχουν ενταφιαστεί ο Παπαϊωακείμ Πεσματζόγλου, πρώτος εφημέριος, ο Μητροπολίτης Πατάρων Μελέτιος και ο Μητροπολίτης Νέας Ιωνίας και Φιλαδέλφειας Τιμόθεος, του οποίου άγαλμα έχει στηθεί στον περίβολο. Πάντως, αξίζει να αναφερθεί ότι στους επτά παλαιότερους ναούς της Νέας Ιωνίας φυλάσσονται εκκλησιαστικά κειμήλια από τις αξέχαστες πατρίδες της Μικράς Ασίας. Τα περισσότερα τα έφεραν μαζί τους οι ανταλλάξιμοι πρόσφυγες και περιλαμβάνουν εικόνες, ιερά σκεύη, λείψανα αγίων και ευαγγέλια. Το ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. έχει εκδώσει σχετικό λεύκωμα.

Οικία Στέλιου Καζαντζίδη

Σε ένα σπίτι, στην οδό Αλαΐας 33 στην περιοχή της Νέας Ιωνίας, το οποίο σώζεται μέχρι σήμερα, γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου 1931 και μεγάλωσε ο Στέλιος Καζαντζίδης, ο οποίος συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους τραγουδιστές του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού. Στη Νέα Ιωνία, που αγάπησε, αφιέρωσε το ομώνυμο τραγούδι «Νέα Ιωνία». Στις 13 Σεπτεμβρίου 2006, πέντε ακριβώς χρόνια από το θάνατό του, έγιναν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Στέλιου Καζαντζίδη κοντά στο πατρικό του σπίτι. Την προτομή φιλοτέχνησε ο γλύπτης Χάρης Κουτσούρης.

Διαβάστε το πρώτο μέρος του αφιερώματος

*‬Πηγή ‬αποτέλεσε‭ ‬ο‭ ‬Σύνδεσμος‭ ‬Βιώσιμης‭ ‬Ανάπτυξης‭ ‬Πόλεων‭.

** H εν λόγω εργασία-έρευνα έγινε από το Σύνδεσμο στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο μέσω προγραμμάτων κοινωφελούς απασχόλησης στην Β.-Β.Α. Περιφέρεια Αττικής με τίτλο “Καταγραφή των χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς στην περιοχή των Δήμων-μελών του Συνδέσμου”.
Για την ολοκλήρωση του συνεργάστηκαν πληθώρα επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων (ιστορικοί-φιλόλογοι) και απαιτήθηκε πολύωρη εργασία συλλογής και τεκμηρίωσης στοιχείων (βιβλιογραφία, διαδίκτυο, επαφές με δήμους και φορείς). Στόχος ήταν η κατά το δυνατό πληρέστερη και πλέον αξιόπιστη καταγραφή της της πολιτιστικής κληρονομιάς των Δήμων-Μελών του Συνδέσμου.

Σχολιάστε το άρθρο

Παρακαλούμε, εισάγετε το σχόλιό σας.
Παρακαλούμε, εισάγετε το όνομά σας.