Καθώς πλησιάζει η Κυριακή που οι δείκτες των ρολογιών θα μετακινηθούν μία ώρα μπροστά, η συζήτηση για την κατάργηση της αλλαγής της ώρας φουντώνει ξανά.
Κορυφαίοι επιστήμονες προειδοποιούν τώρα ότι η θερινή ώρα (DST) ενδέχεται να τροφοδοτεί την αύξηση περιστατικών καρκίνου, οδικών ατυχημάτων και σοβαρών διαταραχών ύπνου.
«Σαν ένα μαζικό jet lag»
Ο Δρ Τζον Ο’Νιλ, ειδικός στους κυτταρικούς ρυθμούς από το Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας του Cambridge, υποστηρίζει ότι η αλλαγή της ώρας δεν προσφέρει πλέον ουσιαστικό όφελος, ενώ εκθέτει τον πληθυσμό σε «μικρούς αλλά σημαντικούς» κινδύνους.
«Είναι σαν όλοι οι κάτοικοι μιας χώρας να παθαίνουν jet lag ταυτόχρονα», αναφέρει χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με τον ίδιο, τις πρώτες ημέρες μετά την αλλαγή παρατηρείται αύξηση στην εμφάνιση εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων, καθώς και περισσότερα τροχαία ατυχήματα. Ο λόγος είναι ότι το καρδιαγγειακό μας σύστημα δεν είναι «προγραμματισμένο» να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις της ημέρας μία ώρα νωρίτερα από το κανονικό.
Η επίπτωση στις γνωστικές λειτουργίες
Η ψυχολόγος Δρ Κέιτι Μπαρτζ επισημαίνει ότι ακόμη και αυτή η μικρή μετατόπιση του κιρκάδιου ρυθμού επηρεάζει τη λειτουργία του προμετωπιαίου φλοιού – της περιοχής του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για τον έλεγχο των παρορμήσεων, τη λήψη αποφάσεων και την εκτίμηση κινδύνου.
«Οι άνθρωποι γίνονται πιο επιρρεπείς σε λάθη προσοχής και σε ριψοκίνδυνες συμπεριφορές», εξηγεί, τονίζοντας ότι οι επιπτώσεις είναι πιο έντονες σε όσους εργάζονται σε χειρωνακτικές εργασίες ή ως οδηγοί, όπου η ακρίβεια είναι ζήτημα ασφάλειας.
Η σύνδεση με τον καρκίνο
Αν και η επιστημονική κοινότητα είναι ακόμη διχασμένη, πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι η αναντιστοιχία ανάμεσα στο ηλιακό ρολόι και το βιολογικό μας ρολόι μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες. Μελέτες έχουν δείξει ότι πληθυσμοί που ζουν σε περιοχές όπου αυτή η απόκλιση είναι μεγαλύτερη, παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά λευχαιμίας, καθώς και καρκίνου του στομάχου, του πνεύμονα και του μαστού.
Υπάρχει αντίλογος;
Παρά τις προειδοποιήσεις, δεν συμφωνούν όλοι με την κατάργηση. Υποστηρικτές της θερινής ώρας τονίζουν ότι:
-
Μειώνεται η επιβάρυνση του ενεργειακού δικτύου λόγω του φυσικού φωτός.
-
Ενισχύεται ο τουρισμός και οι απογευματινές δραστηριότητες.
-
Μειώνεται η εγκληματικότητα που περιλαμβάνει σωματική βία κατά τους θερινούς μήνες.
Πρόσφατη ανασκόπηση 157 μελετών από το Πανεπιστήμιο του Κεντ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Ενώ η «άνοιξη» φέρνει περισσότερα εμφράγματα και τροχαία, η επιστροφή στη χειμερινή ώρα τον Οκτώβριο φαίνεται να μειώνει τη συνολική θνησιμότητα και τα εργατικά ατυχήματα.
«Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής χρειάζονται αποδείξεις που να αντικατοπτρίζουν τόσο τους κινδύνους όσο και τα οφέλη, και όχι απλώς υποθέσεις», δήλωσε η επικεφαλής της έρευνας, Δρ Άιστε Στεπονενάιτε.