Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η σημερινή ημέρα, Πέμπτη 20 Φεβρουαρίου 2026, για την υπόθεση των 12 σπάνιων φωτογραφιών από την εκτέλεση στο σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, καθώς στη Γάνδη πραγματοποιείται συνάντηση μεταξύ Ελλήνων εμπειρογνωμόνων του Υπουργείου Πολιτισμού και του Βέλγου συλλέκτη που φέρεται να κατέχει το αρχείο.
Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες αποτυπώνουν τις τελευταίες στιγμές των θυμάτων πριν από την εκτέλεσή τους από τις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής και θεωρούνται μοναδικό ιστορικό τεκμήριο για μία από τις πιο τραγικές στιγμές της Εθνικής Αντίστασης. Η ελληνική αποστολή, που αποτελείται από ειδικούς και εμπειρογνώμονες, ακολουθεί μια αυστηρή διαδικασία τριών σταδίων, με στόχο πρώτα την επικύρωση της αυθεντικότητας του υλικού, στη συνέχεια τη διερεύνηση της προέλευσής του και του τρόπου με τον οποίο βρέθηκε στα χέρια του ιδιώτη συλλέκτη και, τέλος, τη διαπραγμάτευση για τη μεταφορά των φωτογραφιών στην Ελλάδα και την εξασφάλιση ότι θα περιέλθουν στην κατοχή του ελληνικού κράτους.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη κηρύξει τις φωτογραφίες «μνημείο» μέσω του Κεντρικού Συμβουλίου Νεότερων Μνημείων, γεγονός που ανοίγει πλέον τον δρόμο για τη διεκδίκηση του αρχείου από το ελληνικό Δημόσιο. Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, έχει τονίσει ότι η όλη διαδικασία στοχεύει στην προστασία και τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, υπογραμμίζοντας τη σημασία του υλικού για την εθνική ιστορία.
Ο τόπος και το προφίλ του συλλέκτη
Η συνάντηση με τον Βέλγο συλλέκτη θα πραγματοποιηθεί σε ουδέτερο σημείο και όχι στην εταιρεία του. Η έδρα της επιχείρησής του βρίσκεται περίπου 30 χιλιόμετρα έξω από το κέντρο της Γάνδης, σε ιδιωτικό χώρο όπου διατηρεί ηλεκτρονικό κατάστημα. Πρόκειται για απόφοιτο Ιστορίας της Τέχνης, ο οποίος εμπορεύεται κυρίως αντικείμενα και έγγραφα που σχετίζονται με το Τρίτο Ράιχ και, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει πουλήσει περίπου 47.000 αντικείμενα στα χρόνια δραστηριοποίησής του στον χώρο.
Ο ίδιος έχει επιβεβαιώσει ότι κατέχει το αρχείο, ωστόσο έχει δηλώσει πως προτιμά να τοποθετηθεί δημόσια μόνο μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με τη φλαμανδική εφημερίδα Nieuwsblad, οι τιμές των αντικειμένων που διαθέτει κυμαίνονται συνήθως από 5 έως 550 ευρώ, με ρυθμό περίπου 1.000 νέων καταχωρίσεων τον μήνα, αν και για τις επίμαχες φωτογραφίες έχουν καταγραφεί στο eBay τιμές που ξεπερνούσαν τα 1.000 ευρώ.
Η σημερινή συνάντηση θεωρείται κομβικό βήμα για να διαπιστωθεί η γνησιότητα και η διαδρομή του υλικού και να ανοίξει ο δρόμος για τον επαναπατρισμό ενός σπάνιου οπτικού τεκμηρίου που αφορά άμεσα τη συλλογική μνήμη και την ιστορική κληρονομιά της χώρας.