Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δηλώνει ότι ακολουθεί «τους δικούς του ηθικούς κανόνες» ως πυξίδα, προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι μια «τεράστια αρμάδα» κατευθύνεται στον Κόλπο. Η δήλωση ήρθε μετά την ανοιχτή στήριξή του προς τους Ιρανούς διαδηλωτές, των οποίων το κίνημα κατεστάλη βίαια, με χιλιάδες νεκρούς σύμφωνα με πολλές μη κυβερνητικές οργανώσεις.
Η αμερικανική αρμάδα περιλαμβάνει το αεροπλανοφόρο Αβραάμ Λίνκολν, με περισσότερα από 80 μαχητικά αεροσκάφη, καθώς και τη συνοδεία του από τρία καταδρομικά εξοπλισμένα με πυραύλους Tomahawk και προηγμένες αντιπυραυλικές δυνατότητες. Η δύναμη αυτή έφτασε τη Δευτέρα στην περιοχή και ενισχύεται από τα ήδη σημαντικά στρατιωτικά μέσα των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο.
Στο Μπαχρέιν σταθμεύουν τέσσερα ναρκαλιευτικά για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στο στενό του Ορμούζ, ενώ δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη βρίσκονται στις βάσεις Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ και Αλ Ντάφρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Παράλληλα, εξειδικευμένοι ιστότοποι αποκάλυψαν κινήσεις μεταγωγικών αεροσκαφών που μετέφεραν συστοιχίες αντιαεροπορικής άμυνας και την άφιξη καταδιωκτικών-βομβαρδιστικών F-15.
Η στρατηγική πίεσης της Ουάσινγκτον
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «ελπίζει να μη χρειαστεί να χρησιμοποιήσει» τη στρατιωτική αυτή δύναμη, καλώντας την Τεχεράνη να συνάψει μια «δίκαιη συμφωνία» για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Ωστόσο, μετά τα πλήγματα του Ιουνίου 2025 κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, το πλαίσιο των απαιτήσεων έχει γίνει σαφώς αυστηρότερο.
Σύμφωνα με τον Φαρζάν Σαμπέτ, ειδικό σε θέματα Ιράν στο Graduate Institute της Γενεύης, η Ουάσινγκτον επιδιώκει την πλήρη απαγόρευση του εμπλουτισμού ουρανίου, τον περιορισμό των βαλλιστικών δυνατοτήτων και τη διάλυση ή τον δραστικό περιορισμό του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης», στον οποίο εντάσσονται οργανώσεις όπως οι Χούθι της Υεμένης και η Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Ο Ντέιβιντ Κάλφα, συνιδρυτής του Atlantic Middle East Forum, εκτιμά ότι μια τέτοια απαίτηση ισοδυναμεί με «συνθηκολόγηση» για την Τεχεράνη και θεωρεί πιθανό ο Τραμπ να επιλέξει τη στρατιωτική οδό, προκειμένου να επιβάλει τον σεβασμό των «κόκκινων γραμμών» του.
Το σενάριο περιορισμένων πληγμάτων
Ένα από τα βασικά σενάρια που εξετάζονται αφορά στοχευμένα πλήγματα ακριβείας. Ο Τραμπ θα μπορούσε, σύμφωνα με αναλυτές, να πλήξει δεξαμενόπλοια που εξάγουν ιρανικό πετρέλαιο, στραγγαλίζοντας οικονομικά τη χώρα, ή να προχωρήσει σε περιορισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις με σαφείς στόχους.
Σε αυτή την περίπτωση, τα πλήγματα θα επικεντρώνονταν σε συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, ράμπες εκτόξευσης πυραύλων και drones, κατά το πρότυπο των ισραηλινών επιχειρήσεων του Ιουνίου. Σύμφωνα με την αναλύτρια Μέσης Ανατολής Εύα Κουλουριώτη, πιθανοί στόχοι θα ήταν και θέσεις των Φρουρών της Επανάστασης και της παραστρατιωτικής πολιτοφυλακής Μπασίτζ, που διαδραμάτισαν ρόλο στην καταστολή των διαδηλώσεων.
Το ενδεχόμενο μαζικών επιθέσεων
Πιο δραστικό, αλλά και πιο επικίνδυνο, είναι το σενάριο μαζικών πληγμάτων με στόχο την αποσταθεροποίηση του ιρανικού καθεστώτος. Σε αυτή την εκδοχή, οι επιχειρήσεις θα στόχευαν την ανώτατη πολιτική και στρατιωτική ηγεσία, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, καθώς και τις βασικές στρατιωτικές υποδομές, το πυραυλικό πρόγραμμα και ό,τι απομένει από το πυρηνικό σκέλος.
Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι το ιρανικό καθεστώς έχει αποδείξει ανθεκτικότητα και έχει προετοιμαστεί για τέτοια σενάρια, γεγονός που καθιστά την επιλογή αυτή εξαιρετικά ριψοκίνδυνη.
Η ικανότητα ιρανικών αντιποίνων
Παρά τις απώλειες που υπέστη από προηγούμενες επιθέσεις, το Ιράν διατηρεί σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες. Διαθέτει 1.500 έως 2.000 βαλλιστικούς πυραύλους μέσου βεληνεκούς, ικανούς να πλήξουν το Ισραήλ, καθώς και πυραύλους κρουζ, αντιπλοϊκά συστήματα και ταχύπλοα σκάφη για επιχειρήσεις στον Κόλπο.
Ο αρχηγός του ιρανικού στρατού ανακοίνωσε πρόσφατα ότι οι ένοπλες δυνάμεις εξοπλίστηκαν με 1.000 στρατηγικά drones, ενισχύοντας περαιτέρω την αποτρεπτική τους ισχύ. Σύμφωνα με την Εύα Κουλουριώτη, η τελική απόφαση της Τεχεράνης για αντίποινα θα εξαρτηθεί άμεσα από το εύρος και το είδος οποιουδήποτε αμερικανικού πλήγματος.