Σημαντικές αλλαγές τίθενται σε ισχύ στη διαδικασία δημοσίευσης των ιδιόγραφων διαθηκών, με στόχο την ασφάλεια και εγκυρότητα των εγγράφων.
Από τις νέες ρυθμίσεις σε ισχύ μετά το 2025 δεν αρκεί απλά να υπάρχει μια διαθήκη στο σπίτι: θα πρέπει να συντάσσεται σύμφωνα με αυστηρά κριτήρια και να δημοσιεύεται σωστά ώστε να έχει ισχύ.
Η νέα διαδικασία δημοσίευσης
Η τροποποιημένη διάταξη προβλέπει ότι όποιος κατέχει ιδιόγραφη διαθήκη οφείλει, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, μόλις πληροφορηθεί τον θάνατο του διαθέτη, να την εμφανίσει για δημοσίευση σε συμβολαιογράφο. Ο συμβολαιογράφος συντάσσει πρακτικό, στο οποίο καταχωρίζονται ολόκληρη η διαθήκη και η βεβαίωση για την ύπαρξη ή ανυπαρξία εξωτερικών ελαττωμάτων, ενώ τα πρωτότυπα φυλάσσονται στο αρχείο του.
Οι πλέον αναλαμβάνουν την αρμοδιότητα να εξετάζουν την εγκυρότητα και τα εξωτερικά ελαττώματα των ιδιόγραφων διαθηκών.
Τα είδη των διαθηκών
Η νομοθεσία προβλέπει τρεις κύριες μορφές διαθήκης: τη δημόσια, την ιδιόγραφη και τη μυστική.
- Η δημόσια συντάσσεται ενώπιον συμβολαιογράφου με την παρουσία μαρτύρων,
- Η ιδιόγραφη γράφεται και υπογράφεται από τον ίδιο τον διαθέτη,
- Η μυστική παραδίδεται σφραγισμένη σε συμβολαιογράφο, ο οποίος συντάσσει πράξη με τη δήλωση του διαθέτη ότι αποτυπώνεται η βούλησή του.
Υπάρχουν επίσης ειδικές περιπτώσεις, όπως όταν κάποιος βρίσκεται εν πλω. Σε τέτοιες συνθήκες μπορεί να συνταχθεί έγκυρη διαθήκη ενώπιον της αρμόδιας αρχής, για παράδειγμα του πλοιάρχου, με την παρουσία μαρτύρων.
Οι αλλαγές στην ιδιόγραφη διαθήκη
Οι επερχόμενες αλλαγές αφορούν κυρίως την ιδιόγραφη διαθήκη. Από την 1η Νοεμβρίου 2025 πρέπει υποχρεωτικά να κατατίθεται σε συμβολαιογράφο και να καταγράφεται στο Μητρώο Διαθηκών. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται ο κίνδυνος απώλειας ή πλαστότητας και ενισχύεται η αξιοπιστία του θεσμού.
Παράλληλα, η διαδικασία δημοσίευσης επιταχύνεται, καθώς θα πραγματοποιείται πλέον απευθείας από τον συμβολαιογράφο χωρίς να απαιτείται προσφυγή στο δικαστήριο, εξασφαλίζοντας έτσι μεγαλύτερη διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.