Χριστίνα Κατωπόδη
Ο Μισέλ Φουκώ έλεγε ότι η εξουσία δεν είναι μόνο καταναγκαστική· διαχέεται παντού. Στη Μινεάπολη, όμως, οι τελευταίες εβδομάδες έχουν δείξει με τον πιο ωμό τρόπο ότι η εξουσία που ασκείται χωρίς έλεγχο μπορεί να σκοτώσει κυριολεκτικά.
Ένας 37χρονος νοσηλευτής, ο Alex Pretti, σκοτώθηκε από πυρά ομοσπονδιακών πρακτόρων της ICE ενώ συμμετείχε σε διαδήλωση. Λίγες μέρες νωρίτερα, μια νεαρή γυναίκα έχασε τη ζωή της από όπλο πρακτόρα, ενώ ένας πεντάχρονος χρησιμοποιήθηκε ως δόλωμα για τη σύλληψη της υπόλοιπης οικογένειάς του. Αυτά τα περιστατικά δείχνουν ότι η εξουσία δεν είναι αφηρημένη αλλά παίρνει σάρκα και οστά με τρόπο που επηρεάζει άμεσα ανθρώπινες ζωές.
Η τραγωδία, όμως, δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα γεγονότα. Το 2025 ήταν η πιο φονική χρονιά για κρατούμενους υπό την ICE εδώ και δύο δεκαετίες, με πάνω από 30 καταγεγραμμένους θανάτους, και οι πρώτες εβδομάδες του 2026 δείχνουν ότι η τάση συνεχίζεται. Αυτό που σοκάρει περισσότερο είναι ότι πολλοί από αυτούς τους θανάτους θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί: καρδιακές προσβολές, αναπνευστικές δυσλειτουργίες, επιπλοκές χρόνιων ασθενειών, καταστάσεις που θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με κατάλληλη ιατρική φροντίδα. Εκθέσεις οργανισμών όπως η Διεθνής Αμνηστία και το Human Rights Watch καταγράφουν επανειλημμένα ότι κρατούμενοι ζουν σε υπερπλήρη κελιά, χωρίς πρόσβαση σε γιατρούς, φάρμακα ή βασική υγιεινή.
Παρά τα στοιχεία αυτά, η δημόσια συζήτηση παραμένει περιορισμένη σε αριθμούς και γραφειοκρατικές ετικέτες όπως «αυτοκτονία», «ιατρική επιπλοκή», «απρόβλεπτο περιστατικό». Αυτή η γλώσσα λειτουργεί σαν πολιτική ασπίδα που αφαιρεί την προσωπική διάσταση της ζωής που χάνεται και συγκαλύπτει ευθύνες.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα όταν εξετάσουμε την πολιτική διάσταση της ICE. Η υπηρεσία παρουσιάζεται συχνά ως «αναγκαία για την επιβολή του νόμου». Όμως ποιος νόμος μπορεί να δικαιολογήσει τον θάνατο ανθρώπων που δεν έχουν διαπράξει βίαιο έγκλημα; Το 50% των κρατουμένων δεν είχε ποινική καταδίκη όμως βρέθηκε υπό κράτηση μόνο λόγω παραβιάσεων μεταναστευτικού καθεστώτος. Η υπερπληρότητα των φυλακών, η έλλειψη προσωπικού και η αδιαφορία για την υγεία των κρατουμένων δεν είναι «φυσικά ατυχήματα» αλλά πολιτικές επιλογές, με πραγματικές συνέπειες για την ανθρώπινη ζωή.
Η λεγόμενη «αποτελεσματική μεταναστευτική πολιτική» αποκτά σημασία μόνο όταν εξετάσουμε το ανθρώπινο κόστος της. Όταν η επιτυχία μετριέται αποκλειστικά με αριθμό συλλήψεων και απελάσεων, η ζωή των ανθρώπων μετατρέπεται σε στατιστικό στοιχείο. Η πολιτική που θα έπρεπε να προστατεύει τους μετανάστες από κακομεταχείριση μετατρέπεται σε εργαλείο επιβολής που σκοτώνει.
Αυτό ενισχύεται από το νομικό πλαίσιο. Το Immigration and Nationality Act και οι τροποποιήσεις του που ενισχύουν την αυτοματοποιημένη κράτηση δίνουν στη ICE τη δυνατότητα να κρατά ανθρώπους για μήνες ή και χρόνια χωρίς ποινική καταδίκη και με περιορισμένη εποπτεία. Στην πράξη, όμως, αυτό έχει οδηγήσει σε υπερπλήρη κέντρα κράτησης και ανεπαρκή ιατρική φροντίδα, με αποτέλεσμα θανάτους που θα μπορούσαν να αποφευχθούν. Το 50% των κρατουμένων που δεν έχει διαπράξει βίαιο έγκλημα δεν αποτελεί «κίνδυνο», είναι άνθρωποι που η κοινωνία έχει αφήσει να γίνουν αναλώσιμοι.
Παρά τις φιλότιμες δηλώσεις περί μεταρρυθμίσεων, οι θάνατοι συνεχίζονται, οι συνθήκες παραμένουν επικίνδυνες και οι οικογένειες μένουν χωρίς απαντήσεις. Το γεγονός ότι διεθνείς οργανισμοί, ακόμη και ο ΟΗΕ, καλούν τις ΗΠΑ να σεβαστούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, δείχνει ότι κάτι θεμελιωδώς λάθος συμβαίνει.