Στην πλήρη μετάβαση σε ένα νέο, ψηφιακό και προληπτικό μοντέλο φορολογικών ελέγχων προχωρά το 2026 η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, ενεργοποιώντας έξι νέα ψηφιακά εργαλεία με αιχμή την Τεχνητή Νοημοσύνη και την ανάλυση μεγάλων δεδομένων. Στόχος της ΑΑΔΕ είναι η διενέργεια 72.800 ελέγχων εντός του έτους και η είσπραξη επιπλέον εσόδων 2,5 δισ. ευρώ, τα οποία θα δημιουργήσουν δημοσιονομικό χώρο για μελλοντικές φορολογικές ελαφρύνσεις.
Η στρατηγική αλλάζει ριζικά: από την εκ των υστέρων διαπίστωση παραβάσεων, η Αρχή περνά στην προληπτική ανίχνευση της φοροδιαφυγής, με αλγορίθμους που «βλέπουν» αποκλίσεις σε πραγματικό χρόνο και κατευθύνουν τους ελέγχους εκεί όπου υπάρχει το μεγαλύτερο φορολογικό ενδιαφέρον.
Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής και ηλεκτρονική τιμολόγηση
Το 2026 σηματοδοτεί την πλήρη εφαρμογή του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής και της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, επιτρέποντας online παρακολούθηση της διακίνησης αγαθών σε πραγματικό χρόνο. Κάθε εμπόρευμα θα αφήνει υποχρεωτικά ψηφιακό ίχνος, περιορίζοντας δραστικά τα εικονικά τιμολόγια και τη «χαρτίλα» που εξαφανίζεται μετά τη μεταφορά.
Ψηφιακό Πελατολόγιο σε όλη την αγορά
Μετά τα συνεργεία ΙΧ, το Ψηφιακό Πελατολόγιο επεκτείνεται το 2026 σε νέους κλάδους, όπως κτήματα γάμων, δεξιώσεων και επιχειρήσεις φωτισμού και ήχου. Η ΑΑΔΕ αποκτά εικόνα της συναλλαγής πριν καν κοπεί η απόδειξη, καθώς κάθε ραντεβού καταγράφεται αυτόματα στη βάση δεδομένων της.
Προγνωστικά μοντέλα «risk analysis»
Το μεγάλο άλμα γίνεται με τα νέα μοντέλα ανάλυσης κινδύνου. Η ΑΑΔΕ συνδυάζει δεδομένα από Taxis, Κτηματολόγιο, τράπεζες, ΓΕΜΗ αλλά και καταγγελίες, χρησιμοποιώντας νευρωνικά δίκτυα και δέντρα αποφάσεων για να προβλέπει ποιοι φορολογούμενοι ή κλάδοι έχουν αυξημένη πιθανότητα παραβατικότητας. Έτσι, οι έλεγχοι γίνονται πιο στοχευμένοι και αποτελεσματικοί.
«Ψηφιακοί ντετέκτιβ» και Social Media Intelligence
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνει και στα social media. Μέσω εργαλείων Social Media Intelligence, οι ελεγκτές αναλύουν αναρτήσεις σε Instagram, TikTok και Facebook, εντοπίζοντας κρυφές πωλήσεις, συγκαλυμμένη διαφήμιση ή πολυτελή τρόπο ζωής που δεν συμβαδίζει με τα δηλωθέντα εισοδήματα. Στο στόχαστρο μπαίνουν, μεταξύ άλλων, κοσμικές εκδηλώσεις χωρίς παραστατικά, επιχειρήσεις εστίασης με «γεμάτα» μαγαζιά αλλά άδειες ταμειακές, καθώς και φορολογούμενοι με εμφανή αναντιστοιχία εισοδήματος και δαπανών.
Ψηφιακό προφίλ κινδύνου για κάθε ΑΦΜ
Για κάθε φορολογούμενο δημιουργείται ενιαίο ψηφιακό προφίλ «κινδύνου», στο οποίο συγκεντρώνονται εισοδήματα, τραπεζικές κινήσεις, αγοραπωλησίες ακινήτων, Airbnb, δαπάνες καρτών και στοιχεία από social media. Οι αλγόριθμοι εντοπίζουν αποκλίσεις και ιεραρχούν αυτόματα τις υποθέσεις προς έλεγχο, ενώ η δημοσιοποίηση μέσου τζίρου ανά ΚΑΔ λειτουργεί αποτρεπτικά και ενισχύει την αυτοσυμμόρφωση.
Ηλεκτρονικός Θάλαμος Επιχειρήσεων με live παρακολούθηση
Στον «Θάλαμο Επιχειρήσεων» της ΑΑΔΕ στην Κολοκυνθού, τα δεδομένα γεωεντοπισμού και κίνησης σε πραγματικό χρόνο από το Google Maps μετατρέπουν τους ελέγχους σε «χειρουργικές» παρεμβάσεις. Υψηλή επισκεψιμότητα σε μια περιοχή με ταμειακές που «σιγούν» στο myDATA ενεργοποιεί άμεσα επιτόπιο έλεγχο, ακόμα και για events, εστιατόρια ή τουριστικές βίλες χωρίς παραστατικά.
Πού εστιάζουν οι έλεγχοι το 2026
Το επιχειρησιακό σχέδιο προβλέπει 26.000 φορολογικούς ελέγχους για φόρο εισοδήματος, 25.400 επιτόπιους μερικούς ελέγχους, 18.000 στοχευμένους ελέγχους ΦΠΑ, 2.500 ελέγχους μεταβολής περιουσίας και 900 ειδικές έρευνες για «μεγάλα ψάρια» φοροδιαφυγής. Η έμφαση δίνεται στις πρόσφατες χρήσεις, με το 80% των ελέγχων να αφορά την τελευταία πενταετία.