Εγκρίθηκε ο Προϋπολογισμός 2026 του Δήμου Ηρακλείου Αττικής, έπειτα από έναν «μαραθώνιο» τοποθετήσεων και επεισοδιακών αποχωρήσεων δημοτικών συμβούλων.
Αικατερίνη Στάμου
Σε έντονα συγκρουσιακό κλίμα πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 29 Δεκεμβρίου η Συνεδρίαση για την έγκριση του Προϋπολογισμού και του Τεχνικού Προγράμματος 2026 του Δήμου Ηρακλείου Αττικής.
Η πολύωρη διαδικασία, που ξεπέρασε τις πέντε ώρες, εξελίχθηκε σε πολιτική αντιπαράθεση για την καθημερινότητα στον Δήμο με αποχωρήσεις συμβούλων να πυροδοτούν περαιτέρω εντάσεις. Εντύπωση προκάλεσε η αποχώρηση του Γιώργου Παπαδημητρίου λόγω «ανειλημμένων υποχρεώσεων», στη μέση της διαδικασίας ψήφισης. Επίσης, σωρηδόν αποχώρησαν πριν από την ψήφιση του Προϋπολογισμού για το νέο έτος και οι κ. κ. Ι. Κεσκινίδης, Ι. Φίλανδρος, Κ.Ντόκος, Α. Ασημακοπούλου και Μ. Καραμπέτσου της παράταξής του – μια κίνηση που δεν έμεινε απαρατήρητη.
Αιχμές για «αλαζονεία» και κύμα φυγής εργαζομένων
Στην παρέμβασή του, ο επικεφαλής της Αντιπολίτευσης, Γιώργος Παπαδημητρίου, άσκησε σκληρή κριτική στη διοίκηση εστιάζοντας μεταξύ άλλων στο ζήτημα της καθαριότητας. Ο κ. Παπαδημητρίου έκανε λόγο για «πρωτοφανή μεθόδευση», υποστηρίζοντας ότι «η δημοτική αρχή άφησε την καθαριότητα χωρίς την ενίσχυση του προσωπικού που θα έπρεπε να έχει και για μεγάλο χρονικό διάστημα έχει καταρρεύσει». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο θέμα της πρόβλεψης εργολαβίας, λέγοντας: «Βλέπουμε στον σημερινό προϋπολογισμό ότι υπάρχει τελικά πίστωση για εργολαβία, ενώ έχουν εγκριθεί μόνιμες θέσεις. Εδώ υπάρχει ένα σοβαρό ερώτημα γιατί το κάνετε αυτό».
Από την πλευρά του, ο Δήμαρχος Νίκος Μπάμπαλος υποστήριξε ότι οι εξωτερικές προσλήψεις είναι συμπληρωματικές και στοχεύουν στην καλύτερη λειτουργία της υπηρεσίας. Επίσης, ο Δήμαρχος άσκησε σαφή κριτική στην αποχώρηση της αντιπολίτευσης: «Η αντιπολίτευση μας τα είπε και αποχώρησε στο σύνολό της, απαξιώνοντας την ίδια τη λειτουργία του δημοτικού συμβουλίου και κυρίως την κορυφαία συνεδρίαση για τον δημοτικό προϋπολογισμό».
Ο κ. Παπαδημητρίου επανήλθε με αιχμές για το διοικητικό ύφος της δημοτικής αρχής τονίζοντας: «Υπάρχει μια αλαζονεία που εκπέμπεται από τη δημοτική αρχή και αυτό θεωρούμε ότι είναι υπεύθυνο για το κύμα φυγής εργαζομένων από τον δήμο». Όπως ανέφερε: «Δεν έχω δει να έρχονται εργαζόμενοι. Έχω δει να φεύγουν».
Ένα «διαφορετικό» Ηράκλειο
Η δημοτική αρχή παρουσίασε το ετήσιο τεχνικό πρόγραμμα εκτελεστέων έργων για το 2026 του δήμου Ηρακλείου Αττικής, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικότητας, της ασφάλειας και της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Με προϋπολογισμό ύψους 71,2 εκατ. ευρώ, αυξημένος σε σχέση με το 2025 (61,5 εκατ. ευρώ), το πρόγραμμα κινείται ανάμεσα σε δύο βασικούς άξονες:
- Τη βελτίωση καθημερινότητας με έργα όπως ασφαλτοστρώσεις, αποκατάσταση σχολείων, αντιπλημμυρικά, αλλά και ενεργειακή αναβάθμιση σχολείων.
- Μεγάλα αναπτυξιακά έργα, όπως η υπογειοποίηση της οδού Μελίνας Μερκούρη, η αστική ανάπλαση Αγίου Λουκά και η ανάπλαση του οδικού άξονα Κουντουριώτου-Βενιζέλου.
Ειδικότερα, ανακοινώθηκαν παρεμβάσεις για την αναβάθμιση της καθημερινότητας, με ασφαλτοστρώσεις και βελτιώσεις πεζοδρομίων ύψους 4 εκατ. ευρώ από ίδιους πόρους, καθώς και η συνέχιση της αποκατάστασης σχολικών μονάδων μέσω εργολαβίας 3 εκατ. ευρώ. Στον προϋπολογισμό περιλαμβάνεται, επίσης, η εκπόνηση μελέτης για την κατασκευή κολυμβητηρίου και η δημιουργία νέου ΚΑΠΗ, ενισχύοντας τις κοινωνικές υποδομές.
Παράλληλα, όπως ανέφερε ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος Ηλίας Μπάρμπας, συνεχίζονται οι εργασίες στα σχολεία, ενώ προγραμματίζεται η ενεργειακή αναβάθμιση του 4ου Γυμνασίου. Ο Δήμος εξασφάλισε ακόμη 1 εκατ. ευρώ από το Υπουργείο Εσωτερικών για αθλητικές υποδομές και συνεχίζει έργα αντιπλημμυρικής προστασίας. Στο πρόγραμμα εντάσσονται επίσης, η υπογειοποίηση της οδού Μελίνας Μερκούρη και η αστική ανάπλαση του Αγίου Λουκά, με χρηματοδότηση από τον δήμο και το Πράσινο Ταμείο.
Σε εξέλιξη βρίσκεται και η ανάπλαση του άξονα Κουντουριώτου–Βενιζέλου, με το βόρειο τμήμα ήδη σε κυκλοφορία και το νότιο να αναμένεται να ολοκληρωθεί τους επόμενους μήνες.
«Έφτασε επιτέλους η ώρα να υλοποιήσουμε όσα θέλουν από μας οι πολίτες και δεν το κάνουμε προεκλογικά, όπως είναι σύνηθες στην ελληνική πραγματικότητα, αλλά στο μέσο της τρέχουσας θητείας» σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Μπάρμπας, τονίζοντας ότι τώρα είναι η στιγμή να υλοποιηθούν οι ανάγκες των πολιτών ανεξάρτητα από προεκλογικές σκοπιμότητες. Ο αντιδήμαρχος αναγνώρισε την ανάγκη για μεγαλύτερη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα, επισημαίνοντας τις δυσκολίες λόγω παλαιωμένου συστήματος και γραφειοκρατίας, που επιβραδύνει τα έργα.
Η Υπογειοποίηση της Μελίνας Μερκούρη διχάζει
Το πλέον αμφιλεγόμενο έργο της συζήτησης ήταν η Υπογειοποίηση της οδού Μελίνας Μερκούρη, με την Αντιπολίτευση να δίνει έμφαση στην αύξηση του κόστους και να εκφράζει έντονες αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητά του στην επίλυση του κυκλοφοριακού.
Ο Κυριάκος Κουτρούλης, επικεφαλής της παράταξης «ΠΝΟΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟ» ρώτησε για την αύξηση του προϋπολογισμού της υπογειοποίησης από 12 σε 22 εκατομμύρια ευρώ και ο κ. Μπάρμπας εξήγησε ότι η διαφορά οφείλεται στην επικαιροποίηση των μελετών που έγιναν πριν από τέσσερα χρόνια και σε συμπληρωματικές μελέτες, οι οποίες οδήγησαν την περιφέρεια – που είναι υπεύθυνη για την εκτέλεση και τη διαχείριση του έργου – να αυξήσει τον προϋπολογισμό. «Το έργο πρέπει να έχει κάποιες προδιαγραφές. Δεν μπορεί να δημιουργηθεί μέσα στο κέντρο της πόλης ένα όρυγμα» τόνισε ο κ. Κουτρούλης.
Ο Παντελής Βλασσόπουλος, της παράταξης «ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΟΛΙΤΩΝ» εξέφρασε κι εκείνος ανησυχίες, τονίζοντας την ανάγκη για ολοκληρωμένη μελέτη ώστε να αντιμετωπιστούν τεχνικά ζητήματα και το οικονομικό βάρος που επιφέρει η υπογειοποίηση. «Θα δαπανηθούν πολλά εκατομμύρια για ένα έργο που δεν θα δώσει λύση σε κανένα κυκλοφοριακό πρόβλημα. Απεναντίας, θα δημιουργήσει μεγαλύτερο από αυτό που έχουμε σήμερα» είπε υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνεργασίας μεταξύ Περιφέρειας και όμορων δήμων για νέες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις.
H Κέλλυ Παπαϊωάννου, επικεφαλής της παράταξης «Λαϊκή Συσπείρωση» δήλωσε ότι το έργο προωθείται χωρίς επαρκή τεχνική και κυκλοφοριακή τεκμηρίωση, με σοβαρά αναπάντητα ερωτήματα για τη σκοπιμότητα, την ασφάλεια και τις πραγματικές επιπτώσεις του στο ήδη επιβαρυμένο κυκλοφοριακό του Ηρακλείου, την ώρα που παραμένουν άλυτα πιο κρίσιμα προβλήματα βασικών υποδομών του Δήμου.
Από την πλευρά της, η δημοτική αρχή ανέδειξε την υπογειοποίηση κυκλοφορίας στην περιοχή της Μελίνας Μερκούρη – με μεγάλο αριθμό οχημάτων ημερησίως – ως λύση στο πρόβλημα. Ο Δήμαρχος Νίκος Μπάμπαλος, στην ομιλία του, επισήμανε την προσπάθεια της δημοτικής αρχής να προχωρήσει το έργο – που ξεκίνησε το 2015 και ψηφίστηκε το 2016 – παρά την έλλειψη χρηματοδότησης από προηγούμενες διοικήσεις.
Όσον αφορά το κόστος, ο Δήμαρχος έκανε λόγο για αναθεωρήσεις προϋπολογισμών από 13,5 σε 17,5 και τελικά 22 εκατομμύρια ευρώ λόγω τροποποιήσεων, όπως η ύπαρξη σημαντικού τροφοδοτικού αγωγού ύδρευσης που απαιτεί ειδικές παρεμβάσεις. Σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, το έργο θα αλλάξει σημαντικά το τοπίο της πόλης και θα βελτιώσει την οδό Πολυτεχνείου με πεζοδρομήσεις και περιαστικές ρυθμίσεις.
Κυκλοφοριακό και σχολεία ξανά στο επίκεντρο
Το γενικότερο επιχείρημα που έθεσε η Αντιπολίτευση συνολικά είναι αν τελικά τα προγραμματιζόμενα έργα, ταυτίζονται πράγματι με τις ανάγκες των πολιτών. Αυτό, άλλωστε, είναι και το στοίχημα της δημοτικής αρχής και η απάντηση θα δοθεί στις επόμενες εκλογές το 2028 από τους δημότες. Έως τότε όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά, μιας και βρισκόμαστε ακόμα στα μέσα της θητείας.
«Το να συζητάμε το τεχνικό πρόγραμμα του 2026 και το υπ’ αριθμόν 1 έργο να είναι η αποκατάσταση σχολικών μονάδων από τον σεισμό του ‘99 σημαίνει ότι κάτι δεν έχει υλοποιηθεί σωστά» σχολίασε χαρακτηριστικά ο Γιάννης Φίλανδρος από την παράταξη «Ηράκλειο Πολιτών».
Το θέμα των σχολικών κτιρίων αναδείχθηκε για ακόμη μια φορά σε μείζον πρόβλημα από την Αντιπολίτευση. Η δημοτική αρχή τόνισε τα έργα ενεργειακής αναβάθμισης και συντήρησης που τρέχουν, ενώ η αντιπολίτευση επέμεινε ότι οι πόροι είναι ανεπαρκείς και ότι τα προβλήματα παραμένουν σοβαρά.
Όσον αφορά τη χρηματοδότηση των σχολείων ο κ. Φίλανδρος ανέφερε ότι «για τη συντήρηση και επισκευή σχολικών κτιρίων η δέσμευση για το 2026 είναι μόλις 583.000 ευρώ» και ότι η δημοτική αρχή μιλά για εργολαβία 3 εκατομμυρίων, χωρίς να λέει ότι αφορά τρία χρόνια και ότι το πραγματικό ποσό είναι πολύ μικρότερο. Η Ευδοκία Βλαντή, από τη Λαϊκή Συσπείρωση, υποστήριξε ότι τα σχολικά κτίρια του Δήμου είναι πλέον γερασμένα και ότι οι συνεχείς επισκευές δεν αρκούν: «Τα νέα σχολεία θα έχουν λιγότερα λειτουργικά έξοδα από τις συνεχείς επισκευές» τόνισε.
«Φέτος κάναμε έργο που ξεπερνά τις 650.000 ευρώ» υπογράμμισε ο Δήμαρχος Νίκος Μπάμπαλος, ανακοινώνοντας ότι το 2026 θα γίνουν νέες παρεμβάσεις για στα σχολικά κτίρια. Ο Δήμαρχος στάθηκε στη δημοπράτηση έργου προϋπολογισμού 3 εκατ. ευρώ, στις ενεργειακές αναβαθμίσεις στο 6ο, 13ο και 3ο Δημοτικό, στο 6ο Γυμνάσιο και στο 9ο Νηπιαγωγείο, στην ένταξη σχολείων σε προγράμματα αναβάθμισης, όπως το πρόγραμμα «Μαριέττα – Γιαννάκου», καθώς και στο γεγονός ότι τα χρήματα προήλθαν από προγράμματα και χρηματοδοτήσεις και όχι από δημοτικά τέλη. Παράλληλα, κάλεσε τους επικριτές να επισκεφθούν το 4ο Δημοτικό, το οποίο αποτελεί αποτέλεσμα διεκδίκησης της παρούσας διοίκησης.
Ισχυρή κριτική διατυπώθηκε από τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης και για τα ζητήματα μειωμένων θέσεων στάθμευσης και συνολικού αστικού σχεδιασμού. Ο Γιώργος Παπαδημητρίου έκανε λόγο για την έλλειψη θέσεων στάθμευσης που επηρεάζει και τις επιχειρήσεις, καθώς και για επιλογές έργων που σπέρνουν τη διχόνοια στον Δήμο, καθώς δεν εξυπηρετούν ομάδες πολιτών. Ανάμεσα στα παραδείγματα, αναφέρθηκε στην ανάπλαση της oδού Κουντουριώτου: «Η κατασκευή αυτή αναδεικνύεται σε σημείο σύγκρουσης και κοινωνικής τριβής, και αυτό συμβαίνει για συγκεκριμένους λόγους: έχει επιλεγεί λάθος σημείο, η μελέτη φαίνεται να έχει εφαρμοστεί λανθασμένα, ενώ η παρέμβαση οδηγεί σε αποξήλωση πρασίνου και κοπή δέντρων που είχαν επιβιώσει για δεκαετίες».
«Πρόκειται για μεγάλο έργο. Αν περπατήσετε πάνω στη Βενιζέλου, από το τέρμα της Αττικής Οδού και κατεβείτε, θα δείτε την πρόοδο και την κλίμακα του έργου» εξήγησε στην απάντησή του, ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος. «Υπάρχει φυτοτεχνική μελέτη που εφαρμόζεται με ελάχιστες αποκλίσεις». «Οι οδηγίες προέρχονται αποκλειστικά από τους ειδικούς που ασχολούνται με τα φυτά και τις φυτοτεχνικές μελέτες, όπως επιβεβαιώνει και η τεχνική υπηρεσία».
Ο Δήμαρχος Νίκος Μπάμπαλος υπογράμμισε ότι το έργο μαζί με την υπογειοποίηση της οδού Μελίνας Μερκούρη και την κατασκευή πλατείας Ιστορίας και Πολιτισμού, εκεί που σήμερα βρίσκεται το πρώτο δημοτικό σχολείο, εντάσσεται σε ένα συνολικό σχέδιο της δημοτικής αρχής, για μια «διαφορετική πόλη». Στο έργο ανάπλασης της οδού Κουντουριώτου και Ελευθερίου Βενιζέλου, μήκους περίπου 2 χιλιομέτρων προβλέπεται η δημιουργία ποδηλατοδρόμου πλάτους 1,60–1,70 μέτρων, αλλά και η κατασκευή πεζοδρομίων συνολικού μήκους περίπου 4 χιλιομέτρων, δύο στην άνοδο και δύο στην κάθοδο.
«Παρά τις κατηγορίες ότι δεν φτιάχνουμε πεζοδρόμια, η σημερινή δημοτική αρχή θα έχει ολοκληρώσει αναλογικά έως το τέλος της θητείας της το μεγαλύτερο δίκτυο πλακοστρώσεων που έχει γίνει στην πόλη» τόνισε, ενώ ανέφερε ότι, πράγματι, πρόκειται να κοπούν δέντρα: «Οι λεύκες που δημιουργούν προβλήματα στο περιβάλλον και στις κατοικίες θα κοπούν, όπως έχει γίνει και σε άλλους δρόμους. Οι αντιδράσεις που προέκυψαν προήλθαν κυρίως από άτομα που επιθυμούσαν η λαϊκή αγορά να παραμείνει στα ίδια σημεία για δεκαετίες, εξυπηρετώντας προσωπικά συμφέροντα».
«Έχουν γίνει καταγγελίες, ακόμα και στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία» εξήγησε ο κ. Μπάμπαλος, που καθυστέρησαν την υλοποίηση του έργου, ενώ, τόνισε ότι η καθυστέρηση οφείλεται «και στο γεγονός ότι παράλληλα υλοποιούνται συμπληρωματικά αντιπλημμυρικά έργα, καθώς κάτω από τις οδούς Κουντουριώτου και Ελευθερίου Βενιζέλου περνά ένα μεγάλο ρέμα, που απαιτεί νέα φρεάτια και έργα υποδομής».
Προϋπολογισμός με πολιτικό βάρος
Ο προϋπολογισμός, που εγκρίθηκε με πλειοψηφία, 20 υπέρ, 3 κατά (Κ. Παπαϊωάννου, Ε. Βλαντή και Ι. Παρασκευόπουλου) και 2 παρόντες (Κ. Κουτρούλη και Α. Μανωλοπούλου), αποτυπώνει έσοδα 39 εκατ. ευρώ και δαπάνες 47,3 εκατ. ευρώ, με χρηματοδοτήσεις από εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα και με στόχο να μειωθούν τα επόμενα χρόνια (2026-2029) τα χρέη του Δήμου.
Η συνεδρίαση αποδείχθηκε ευκαιρία για να διατυπωθούν αμφιβολίες, με την Αντιπολίτευση να αναδεικνύει ζητήματα καθημερινότητας και να στέκεται σε προβλήματα που έχουν αναφέρει οι δημότες ως σημαντικά, αλλά και που έχουν συζητηθεί έντονα κατά τη διάρκεια του έτους, όπως τα προβλήματα στις σχολικές υποδομές, το κυκλοφοριακό, και η καθαριότητα. Κριτική ασκήθηκε, ακόμη, για τις καθυστερήσεις έργων, τη χρόνια έλλειψη προσωπικού και τα υψηλά δημοτικά τέλη. Ωστόσο, από τη συζήτηση έλειψε η πιο λεπτομερής κριτική σε συγκεκριμένα οικονομικά στοιχεία του Προϋπολογισμού, που θα αποδεικνυόταν ωφέλιμη για τη συγκεκριμένη διαδικασία.
Από την πλευρά της, η διοίκηση κράτησε μια πιο τεχνοκρατική προσέγγιση, βασισμένη σε αριθμούς και τεκμηριωμένες απαντήσεις που περιλάμβαναν αναλυτικά στοιχεία. Το σχέδιο που παρουσίασε περιλαμβάνει έργα αναβάθμισης της πόλης και της εκπαίδευσης, έργα βιωσιμότητας και ψηφιακού μετασχηματισμού. Παρ’ όλα αυτά, συνολικά, μάλλον δεν κατάφερε να αναδείξει με ποιους τρόπους θα απαντήσει στις άμεσες ανάγκες των δημοτών και πώς θα εντάξει τις απόψεις τους στον σχεδιασμό.
Οι αριθμοί δεν εκφράζουν πάντοτε τις ανάγκες της καθημερινότητας. Ένα δέντρο που κόβεται μπορεί να έχει ανεκτίμητη αξία για έναν άνθρωπο που το αντικρίζει από τότε που άνοιξε τα μάτια του. Ο Υδραίος καλλιτέχνης Παναγιώτης Τέτσης, για παράδειγμα, είχε συγκλονιστεί βαθιά από το κόψιμο του αγαπημένου του πεύκου, όταν επισκέφθηκε ξανά τον τόπο του, εμπειρία που στάθηκε αφορμή για τη δημιουργία μιας σειράς έργων, ορισμένα από τα οποία παρουσιάζονται στο αφιέρωμα που φιλοξενείται αυτή την περίοδο στην Εθνική Πινακοθήκη. «Δεν ήταν το πεύκο. Ήταν ο Πεύκος, ήταν δεσμός ζωής».