Σε εφαρμογή τίθεται νέο επίδομα γέννησης έως 3.000 ευρώ ανά παιδί, το οποίο μπορούν πλέον να χορηγούν οι Δήμοι, βάσει του άρθρου 171 του τέταρτου βιβλίου του νέου Κώδικα για τη λειτουργία της αυτοδιοίκησης. Η ρύθμιση δίνει για πρώτη φορά τη δυνατότητα στην τοπική αυτοδιοίκηση να αποφασίζει αυτόνομα τη χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης σε οικογένειες με νεογέννητα παιδιά.
Ποιος: οι Δήμοι της χώρας, κατόπιν απόφασης των δημοτικών συμβουλίων.
Τι: εφάπαξ χρηματικό βοήθημα γέννησης έως 3.000 ευρώ ανά τέκνο.
Πότε: με την εφαρμογή του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης.
Πού: σε Δήμους που θα επιλέξουν να ενεργοποιήσουν το μέτρο.
Γιατί/πώς: ως ενίσχυση των οικογενειών και μέτρο δημογραφικής στήριξης, με απόφαση της τοπικής αυτοδιοίκησης και όχι του κεντρικού κράτους.
Σύμφωνα με την τέταρτη παράγραφο του άρθρου 171, επιτρέπεται η χορήγηση εφάπαξ χρηματικού βοηθήματος σε περιπτώσεις γέννησης τέκνου μόνιμων κατοίκων και δημοτών, υπό προϋποθέσεις που θα καθορίζονται από το εκάστοτε δημοτικό συμβούλιο. Το ποσό δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 3.000 ευρώ για κάθε παιδί.
Στο αμέσως επόμενο άρθρο του Κώδικα διευκρινίζεται ότι το επίδομα είναι πλήρως αφορολόγητο και ακατάσχετο. Δεν υπόκειται σε καμία κράτηση, δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο, ασφαλιστικούς φορείς, δήμους, περιφέρειες, νομικά πρόσωπα ή πιστωτικά ιδρύματα, ενώ δεν προσμετράται στα εισοδηματικά όρια για τη χορήγηση άλλων κοινωνικών ή προνοιακών παροχών.
Η δυνατότητα αυτή ανακοινώθηκε σε συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) από τον υπουργό Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιο, ο οποίος υπογράμμισε ότι η καινοτομία του μέτρου έγκειται στο γεγονός πως η πρωτοβουλία περνά στους Δήμους. Όπως ανέφερε, η απόφαση για τη χορήγηση του επιδόματος δεν λαμβάνεται πλέον κεντρικά από το κράτος, αλλά σε τοπικό επίπεδο, ανάλογα με τις δυνατότητες και τις ανάγκες κάθε δήμου.
Με βάση το νέο πλαίσιο, οι δημοτικές αρχές μπορούν να αποφασίσουν την παροχή της ενίσχυσης για κάθε παιδί που γεννιέται εντός των διοικητικών τους ορίων, είτε πρόκειται για μόνιμους κατοίκους είτε για δημότες. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα πρόσθετων παρεμβάσεων κοινωνικής πολιτικής, όπως επιδόματα στέγασης για νεοδιόριστους εκπαιδευτικούς ή κάλυψη δαπανών καυσίμων και υγείας για δημοτικές δομές.
Ήδη, ορισμένοι Δήμοι έχουν προχωρήσει σε ανάλογες πρωτοβουλίες τα προηγούμενα χρόνια. Ο Δήμος Ηρακλείου Αττικής χορηγεί από το 2020 επίδομα 1.000 ευρώ για το πρώτο παιδί, ενώ αντίστοιχο βοήθημα προσφέρει και ο Δήμος Δοξάτου. Το τελευταίο διάστημα, μέσω αποφάσεων των δημοτικών τους συμβουλίων, οι Δήμοι Αγράφων και Νοτίου Πηλίου καθόρισαν το ύψος του επιδόματος γέννησης στο ανώτατο όριο των 3.000 ευρώ.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο ανοίγει τον δρόμο ώστε περισσότεροι Δήμοι να αξιοποιήσουν το μέτρο, ενισχύοντας άμεσα τις οικογένειες και εντάσσοντας τη δημογραφική πολιτική στον πυρήνα της τοπικής αυτοδιοίκησης.