Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 81 ετών ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο άνθρωπος που επανακαθόρισε την έννοια του τραγουδοποιού στην Ελλάδα και άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στον πολιτισμό της χώρας. Ο σπουδαίος καλλιτέχνης νοσηλευόταν σε ιδιωτικό νοσοκομείο τις τελευταίες ημέρες, έχοντας αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα υγείας.
Από τη Θεσσαλονίκη στα μεγάλα σύνορα της τέχνης
Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη στις 2 Δεκεμβρίου 1944, με ρίζες από Κωνσταντινούπολη και Φιλιππούπολη, κουβαλούσε εξαρχής έναν ιδιαίτερο πολιτισμικό κώδικα. Εγκατέλειψε τη Νομική για χάρη της μουσικής και μετακόμισε στην Αθήνα το 1963. Από εκεί ξεκίνησε μια πορεία που σύντομα θα άλλαζε τους κανόνες: αυθεντικός, αυτοδίδακτος, ανατρεπτικός, συνδύασε την ποιητική γλώσσα με τον λαϊκό ρυθμό και τη δυτική φόρμα.
Δεν μιμήθηκε κανέναν. Καθιέρωσε σχολή.
Ο καλλιτέχνης–στίγμα μιας εποχής
Τα έργα του αποτέλεσαν σημείο καμπής για το ελληνικό τραγούδι. Το «Φορτηγό» και το «Περιβόλι του τρελλού» άνοιξαν μια ολόκληρη εποχή δημιουργών. Ο «Μπάλλος» και το «Βρώμικο ψωμί» έδωσαν νέα διάσταση στην έννοια της σύνθεσης, ενώ τα «Τραπεζάκια έξω» έγιναν το soundtrack μιας ολόκληρης γενιάς.
Πέρα από τους δίσκους του, καθόρισε και τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται η μουσική ζωντανά. Μετέτρεπε χώρους σε «σκηνές», έκανε την παράσταση εμπειρία, όχι απλά συναυλία. Η συναυλία του στο ΟΑΚΑ το 1983 θεωρείται ιστορικής κλίμακας, όπως και εκείνη στο Καλλιμάρμαρο το 2017.
Πολιτισμικός ρόλος – όχι μόνο μουσικός
Ήταν ενεργός πολιτικά, φυλακίστηκε κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας και χρησιμοποίησε την τέχνη ως μέσο αφύπνισης. Τα τραγούδια του, συχνά πολυεπίπεδα, λειτουργούσαν σαν καθρέφτης της κοινωνίας, αλλά και σαν προσωπική εξομολόγηση. Υπήρξε επίσης αφηγητής, παρουσιαστής, λόγιος, ενίοτε σχολιαστής των καιρών – πάντα όμως με τον δικό του «σαββοπουλικό» τρόπο έκφρασης.
Το 2024 εξέδωσε την αυτοβιογραφία «Γιατί τα χρόνια τρέχουν», προσπαθώντας να αφηγηθεί ο ίδιος το πέρασμά του από τη ζωή και τη σκηνή. Με το βιβλίο αυτό θέλησε να πει «νερό κι αλάτι» σε όσους συγκρούστηκε, καθώς και να αποχαιρετήσει, με μια γλυκιά τρυφερότητα, τον «ρόλο» που δημιούργησε.
Κληρονομιά που δεν τελειώνει
Το έργο του διδάσκεται σε σχολεία και πανεπιστήμια, μελετάται από μουσικολόγους και επανεκτελείται από νέους δημιουργούς. Όπως ο ίδιος έλεγε, «η μουσική των λέξεων με επισκέφθηκε πριν από τις λέξεις». Δεν ήταν απλώς τραγουδοποιός· ήταν χτίστης γλώσσας.
Ο Σαββόπουλος υπήρξε παντρεμένος με την Άσπα Αραπίδου, με την οποία απέκτησε δύο γιους, τον Κορνήλιο και τον Ρωμανό.
Με τον θάνατό του κλείνει ένα μεγάλο κεφάλαιο της μεταπολιτευτικής Ελλάδας· όμως το αποτύπωμά του παραμένει παρόν – στα τραγούδια, στη μνήμη, στη φωνή μιας χώρας που συνεχίζει να τον τραγουδά.