Μελέτη της ιστορίας και πνευματική αντίσταση
Έχω την αδιαπραγμάτευτη πεποίθηση ότι οι απόψεις μου είναι πλειοψηφικές. Έχω επίγνωση ότι δεν είμαι δρώσα πλειοψηφία. Αντίθετα, έχω την επίγνωση ότι μας εμφανίζουν μειοψηφία. «Όποιος πει ότι δεν υπάρχει ελευθερία ήδη έχει επιβεβαιώσει την ελευθερία του» Κ. Τσάτσος. Γιατί πολύ απλά διάλεξε μεταξύ του ορθού και μη ορθού.
Εάν μας αναγκάσουν να επιλέξουμε, τότε η επιλογή μας δεν θα έχει καμία αξία. Όταν όμως επιλέγουμε ελεύθερα δεν είναι απλώς αξία, είναι ταυτόχρονα αξία νοητική και ψυχική. Δεν έχει απολύτως κανένα νόημα να επιλέγουμε δίχως ελεύθερη βούληση. Ο κάθε άνθρωπος για να μπορεί να επιλέγει ελεύθερα πρέπει να διαθέτει την ικανότητα να μπορεί να ξεχωρίζει τους όρους παιδεία και μόρφωση ή εκπαίδευση.
Οι όροι παιδεία και μόρφωση ή εκπαίδευση χωρίζονται από μια λεπτή νοηματική γραμμή. Με την παιδεία εννοούμε την προσπάθεια εκπλήρωσης των διανοητικών δυνατοτήτων του ανθρώπου. Ενώ με τον όρο μόρφωση ή εκπαίδευση εννοούμε την προσπάθεια μετάδοσης της γνώσης. Εάν αυτοί οι δύο όροι, παιδεία και μόρφωση, δεν συνυπάρχουν, προκαλείται κρίση και υποβάθμιση της ιστορίας γιατί ανεύθυνα και επιπόλαια θεωρείται περιττή πολυτέλεια όχι μόνον για το εκπαιδευτικό σύστημα αλλά γενικότερα για το κοινωνικό ρεύμα. Σαν αποτέλεσμα έχουμε εκφραστική αδυναμία και ανικανότητα να κατανοούμε ο ένας τον άλλο και το τελικό αποτέλεσμα είναι να οδηγούμεθα στη βία.
Για να μπορούμε να κατανοούμε ο ένας τον άλλο πρέπει να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε την σκέψη των σοφών της παράδοσης. Είναι απολύτως βέβαιον ότι εάν οι νέοι άνθρωποι αγνοούν το παρελθόν και τις παραδόσεις τότε κινδυνεύουμε με πολιτειακή εκτροπή.
Μόνο στην ιστορία και τις παραδόσεις βρίσκουμε ζωντανή γνώση του παρελθόντος και γι’αυτό όταν τα θεωρήσουμε χαμένο χρόνο ή πολυτέλεια τότε αποτελεί σοβαρό και επικίνδυνο σφάλμα. Αναφέρεται στον Πλάτωνα ότι οι Αθηναίοι είχαν συμφέρον και μελετούσαν Όμηρο για να αντλούν πρότυπα ηθικής και γενναίας συμπεριφοράς.
Κάθε ιστορικό κείμενο μας δίνει τη δυνατότητα να “βρεθούμε” σε μια συγκεκριμένη εποχή με συγκεκριμένο τρόπο σκέψης και μας αφήνει έντονες εντυπώσεις και μνήμες.
Εάν λοιπόν αναπαραχθεί αυτός ο πλούτος στις οικογένειες μας, στις σχολικές αίθουσες και στη γειτονιά, είναι πραγματικός θησαυρός που δεν μπορεί να μας τον κλέψει κανένας. Αγαθό που δεν εκτιμάται είναι βέβαιον ότι θα χαθεί όπως μας λέει και ο Β. Η. Βογιατζόγλου. Σώζειν τα σύμβολα (Επίκτητος Διατριβή Α’).
Νίκος Κουκουλάρης