Οι αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών, η συνέχιση της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία και η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου.
Η Σύνοδος διεξάγεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Συμμαχία επιχειρεί να μετατρέψει τις δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στη Χάγη το 2025 σε συγκεκριμένες στρατιωτικές δυνατότητες, με στόχο την ενίσχυση της αποτρεπτικής και αμυντικής της ισχύος, την επιτάχυνση της παραγωγής αμυντικού υλικού και τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας των συμμαχικών δυνάμεων.
Στο επίκεντρο η δέσμευση για αμυντικές δαπάνες 5%
Κυρίαρχο θέμα των συζητήσεων θα είναι η εφαρμογή της συμφωνίας για συνολικές αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Από αυτό το ποσοστό, το 3,5% αφορά καθαρά στρατιωτικές δαπάνες, ενώ το υπόλοιπο θα κατευθύνεται σε επενδύσεις που ενισχύουν την άμυνα και την ανθεκτικότητα των κρατών.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται ήδη στις χώρες που καλύπτουν τον νέο στόχο, μαζί με την Πολωνία, τις σκανδιναβικές και τις βαλτικές χώρες. Την ίδια στιγμή, αρκετά κράτη-μέλη δεν έχουν ακόμη παρουσιάσει ολοκληρωμένο σχέδιο προσαρμογής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η τοποθέτηση του Προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, ο οποίος αναμένεται να ζητήσει από τους Ευρωπαίους συμμάχους μεγαλύτερη συμμετοχή στη συμβατική άμυνα της Ευρώπης και ταχύτερη υλοποίηση των σχετικών δεσμεύσεων.
Μεγαλύτερος ρόλος για τους Ευρωπαίους συμμάχους
Η συζήτηση για τις αμυντικές δαπάνες συνδέεται άμεσα με τον σχεδιασμό για σταδιακή μεταφορά μεγαλύτερου μέρους της ευθύνης της ευρωπαϊκής άμυνας στους Ευρωπαίους συμμάχους και τον Καναδά, χωρίς να τίθεται υπό αμφισβήτηση η αμερικανική δέσμευση στο άρθρο 5 της Συμμαχίας.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι συνομιλίες για την αναπροσαρμογή της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη εξελίσσονται σε θετικό κλίμα, με την Ουάσιγκτον να αναγνωρίζει ότι ορισμένες δυνατότητες μπορούν να αντικατασταθούν άμεσα από τους Ευρωπαίους, ενώ άλλες απαιτούν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Στρατιωτική βοήθεια 140 δισ. ευρώ στην Ουκρανία
Η υποστήριξη προς την Ukraine αποτελεί ακόμη ένα βασικό θέμα της Συνόδου. Σύμφωνα με το προσχέδιο της διακήρυξης, οι ηγέτες των 32 κρατών-μελών αναμένεται να δεσμευθούν για στρατιωτική βοήθεια ύψους 70 δισ. ευρώ το 2026 και αντίστοιχο ποσό το 2027.
Το συνολικό πακέτο στήριξης για τη διετία εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 140 δισ. ευρώ και θα περιλαμβάνει στρατιωτικό εξοπλισμό, εκπαίδευση και λοιπή στρατιωτική υποστήριξη. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και τα 60 δισ. ευρώ που έχει ήδη δεσμεύσει η European Union μέσω του νέου χρηματοδοτικού πακέτου προς το Κίεβο.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ αναμένεται να προχωρήσουν σε νέες ανακοινώσεις για τη στήριξη της Ουκρανίας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η Ευρώπη θα πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος του βάρους της βοήθειας.
Έμφαση στην αμυντική βιομηχανία
Στο περιθώριο της Συνόδου θα πραγματοποιηθεί το NATO Industrial Forum, με αντικείμενο την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας των αμυντικών βιομηχανιών των συμμάχων, την επιτάχυνση των προμηθειών και τη στενότερη συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων και βιομηχανίας.
Η αύξηση της παραγωγής πυρομαχικών, συστημάτων αεράμυνας και άλλων κρίσιμων στρατιωτικών μέσων θεωρείται καθοριστική για τη μετατροπή των αυξημένων αμυντικών δαπανών σε πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες.
Παράλληλα, οι σύμμαχοι δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην επιτάχυνση της καινοτομίας και στην ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών στις ένοπλες δυνάμεις, καθώς η αποτελεσματικότητα της αποτροπής εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από την ταχύτητα με την οποία οι επενδύσεις μετατρέπονται σε στρατιωτική ισχύ.
Σύντομη διακήρυξη με έμφαση στην ενότητα
Η τελική διακήρυξη της Συνόδου αναμένεται να είναι σύντομη, ακολουθώντας το μοντέλο της προηγούμενης Συνόδου στη Χάγη. Στο κείμενο θα επαναβεβαιώνεται η προσήλωση των συμμάχων στη συλλογική άμυνα βάσει του άρθρου 5 της Συνθήκης της Ουάσιγκτον.
Το βασικό πολιτικό μήνυμα της Συνόδου θα επικεντρώνεται στην ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Συμμαχίας, στη δικαιότερη κατανομή των βαρών μεταξύ των κρατών-μελών και στη διατήρηση της διατλαντικής ενότητας απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις ασφαλείας.