Από την Τετάρτη 1η Ιουλίου τίθεται σε εφαρμογή στην Ευρωπαϊκή Ένωση νέος δασμός ύψους 3 ευρώ για τα μικρά δέματα αξίας έως 150 ευρώ που εισάγονται στις 27 χώρες-μέλη, στο πλαίσιο της προσπάθειας περιορισμού της μαζικής εισροής προϊόντων από τρίτες χώρες, κυρίως από την Κίνα.
Το μέτρο αφορά τις ηλεκτρονικές αγορές χαμηλής αξίας, οι οποίες μέχρι σήμερα εξαιρούνταν από τελωνειακούς δασμούς. Ο νέος δασμός θα επιβάλλεται ανά κατηγορία προϊόντος που περιλαμβάνεται στο δέμα. Για παράδειγμα, αν ένα πακέτο περιέχει ένα μπλουζάκι και ένα ζευγάρι παπούτσια, θα επιβάλλεται δασμός 3 ευρώ για κάθε είδος. Αν όμως περιέχει πολλαπλά τεμάχια του ίδιου προϊόντος, ο δασμός θα καταβάλλεται μία μόνο φορά.
Το μέτρο έχει προσωρινό χαρακτήρα και θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου ολοκληρωθεί η συνολική μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού τελωνειακού συστήματος, η οποία αναμένεται μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Παράλληλα, από τον Νοέμβριο προγραμματίζεται η επιβολή πρόσθετων τελών επεξεργασίας, τα οποία ενδέχεται να φτάσουν τα 2 ευρώ ανά δέμα.
Η απόφαση ελήφθη νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό της ΕΕ, καθώς η εκρηκτική αύξηση των παραγγελιών μέσω πλατφορμών όπως η Shein και η Temu προκάλεσε έντονες ανησυχίες για τον ανταγωνισμό και την ασφάλεια των προϊόντων που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 2024 εισήχθησαν στην ευρωπαϊκή αγορά περίπου 4,6 δισεκατομμύρια μικρά δέματα, με το 91% να προέρχεται από την Κίνα. Η αδυναμία ουσιαστικού ελέγχου τόσο μεγάλου όγκου αποστολών έχει οδηγήσει σε περιπτώσεις διάθεσης προϊόντων που δεν πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ή αποτελούν απομιμήσεις.
Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι η επιβολή του νέου δασμού θα περιορίσει τις παραγγελίες πολύ χαμηλής αξίας και θα ενθαρρύνει τις εταιρείες να εισάγουν τα προϊόντα τους σε μεγαλύτερες ποσότητες, διευκολύνοντας έτσι τους τελωνειακούς ελέγχους. Παράλληλα, τα έσοδα θα κατευθυνθούν στη χρηματοδότηση των ελέγχων σε λιμάνια και αεροδρόμια της ΕΕ.
Σε ό,τι αφορά την επιβάρυνση, νομικά υπόχρεοι για την καταβολή του δασμού είναι οι εισαγωγείς και οι πωλητές. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να μετακυλήσουν το κόστος στους καταναλωτές, αρκεί να υπάρχει σχετική ενημέρωση πριν από την ολοκλήρωση της αγοράς.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαμηνύει επίσης ότι θα παρακολουθεί πιθανές προσπάθειες παράκαμψης του μέτρου μέσω ενδιάμεσων χωρών, ενώ επισημαίνει ότι οι τελωνειακοί δασμοί υπολογίζονται με βάση τη χώρα προέλευσης των προϊόντων και όχι τη χώρα από την οποία αποστέλλονται.