Στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως δημοσιεύθηκε η Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργείων Πολιτισμού και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με την οποία θεσπίζεται για πρώτη φορά ο «Κανονισμός Πυροπροστασίας Αρχαιολογικών Χώρων». Ο νέος κανονισμός δημιουργεί ένα εξειδικευμένο θεσμικό πλαίσιο για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς από τον κίνδυνο πυρκαγιών, ενσωματώνοντας τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον σχεδιασμό των μέτρων.
Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των δύο υπουργείων, ο κανονισμός εισάγει τυποποιημένες διαδικασίες εκτίμησης κινδύνου, σχεδιασμού μέτρων πρόληψης και αντιμετώπισης πυρκαγιών, αποτελώντας ένα ολοκληρωμένο εργαλείο διαχείρισης κινδύνων για την προστασία τόσο των μνημείων όσο και των επισκεπτών.
Τι αλλάζει με τον νέο κανονισμό
Το νέο πλαίσιο προβλέπει την αξιολόγηση της συνολικής διακινδύνευσης για κάθε αρχαιολογικό χώρο, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, τις υποδομές, την επισκεψιμότητα, αλλά και τον κίνδυνο πυρκαγιάς που προκύπτει από τις σημερινές και μελλοντικές συνθήκες της κλιματικής αλλαγής.
Παράλληλα, εξετάζονται τα υφιστάμενα μέτρα πυροπροστασίας και εντοπίζονται πιθανές ελλείψεις, ώστε να καθορίζονται πρόσθετες παρεμβάσεις όπου απαιτείται. Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται η συστηματική διαχείριση της βλάστησης, η ενίσχυση των μέσων ενεργητικής πυροπροστασίας, η εκπαίδευση και επιχειρησιακή ετοιμότητα του προσωπικού, καθώς και η κατάρτιση σχεδίων οργανωμένης απομάκρυνσης επισκεπτών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Έμφαση στην πρόληψη και την κλιματική αλλαγή
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, τόνισε ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ελάχιστες χώρες που διαθέτουν Εθνική Στρατηγική για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην πολιτιστική κληρονομιά, επισημαίνοντας ότι οι αρχαιολογικοί χώροι απαιτούν ειδικό μοντέλο προστασίας λόγω της έκτασής τους, της φυσικής βλάστησης και της μεγάλης επισκεψιμότητας.
Όπως ανέφερε, ο νέος κανονισμός καλύπτει ένα σημαντικό θεσμικό κενό, θεσπίζοντας ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, ετοιμότητας και αντιμετώπισης του κινδύνου πυρκαγιάς, βασισμένο σε επιστημονικά δεδομένα και στη συνεργασία του υπουργείου Πολιτισμού με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Κοινός μηχανισμός ελέγχου και αξιολόγησης
Από την πλευρά του, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, χαρακτήρισε τον κανονισμό σημαντική θεσμική παρέμβαση, υπογραμμίζοντας ότι η προστασία των αρχαιολογικών χώρων δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην αντιμετώπιση μιας πυρκαγιάς, αλλά απαιτεί διαρκή πρόληψη, σχεδιασμό και ετοιμότητα.
Παράλληλα, θεσπίζεται κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των μέτρων από τις υπηρεσίες των δύο υπουργείων, μέσω επιθεωρήσεων, ελέγχων και διαδικασιών ανατροφοδότησης, με στόχο τη συνεχή βελτίωση της πυροπροστασίας και τον καλύτερο συντονισμό των αρμόδιων φορέων.