Με θετικό κλίμα αλλά και με την ανάγκη ουσιαστικής προεργασίας συνεχίζονται οι συζητήσεις για μια εθνική συμφωνία που θα οδηγήσει σε μειώσεις τιμών σε βασικά είδη διαβίωσης.
Οι επαφές πραγματοποιούνται μετά τις διαδοχικές συναντήσεις του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, με την Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας και τον Σύνδεσμο Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων.
Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Ανάπτυξης, στο επίκεντρο βρίσκεται η διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου με τη συμμετοχή τόσο των σούπερ μάρκετ όσο και της βιομηχανίας τροφίμων. Στόχος είναι οι παρεμβάσεις να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στην αγορά και να αφορούν προϊόντα με πραγματική βαρύτητα για τα νοικοκυριά.
Παραμένει σε ισχύ το πλαφόν
Μέχρι να ολοκληρωθεί η απαραίτητη προεργασία και να καθοριστούν οι όροι της συμφωνίας, το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των σούπερ μάρκετ θα παραμείνει σε ισχύ.
Το μέτρο εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εργαλείο εποπτείας της αγοράς και προστασίας των καταναλωτών από φαινόμενα αθέμιτης κερδοφορίας.
Το πλαφόν εντάσσεται στην έκτακτη νομοθετική παρέμβαση που υιοθετήθηκε τον Μάρτιο του 2026 για την αντιμετώπιση υπερβολικών περιθωρίων κέρδους σε βασικά αγαθά και υγρά καύσιμα, υπό το βάρος των διεθνών αναταράξεων που προκάλεσε η κρίση στη Μέση Ανατολή.
Πώς λειτουργεί ο μηχανισμός ελέγχου
Η ρύθμιση δεν επιβάλλει ανώτατες τιμές στα προϊόντα, αλλά περιορίζει το περιθώριο κέρδους των επιχειρήσεων.
Στην πράξη, οι τιμές μπορούν να αναπροσαρμόζονται μόνο στον βαθμό που αυτό δικαιολογείται από την αύξηση του κόστους. Οι ελεγκτικές αρχές εξετάζουν τη διαφορά μεταξύ τιμής αγοράς και τιμής πώλησης για κάθε προϊόν ξεχωριστά.
Εάν το μεικτό περιθώριο κέρδους υπερβαίνει τον μέσο όρο που είχε διαμορφωθεί για το ίδιο προϊόν το 2025, μπορεί να θεωρηθεί ότι παραβιάζεται η απαγόρευση αθέμιτης κερδοφορίας.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να διαχωριστεί η πραγματική μετακύλιση του αυξημένου κόστους από την ευκαιριακή κερδοσκοπία.
Έλεγχοι ανά προϊόν και αυστηρά πρόστιμα
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι ο έλεγχος πραγματοποιείται ανά κωδικό προϊόντος και όχι συνολικά σε επίπεδο επιχείρησης. Έτσι αποτρέπεται η αντιστάθμιση υπερβολικών κερδών σε ορισμένα είδη με χαμηλότερα περιθώρια σε άλλα προϊόντα.
Η εποπτεία ασκείται από την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, η οποία μπορεί να ζητά τιμολόγια, λογιστικά στοιχεία και κάθε αναγκαίο οικονομικό δεδομένο, καθώς και να διενεργεί επιτόπιους ελέγχους.
Οι κυρώσεις για τις επιχειρήσεις που παραβιάζουν το μέτρο είναι αυστηρές, καθώς προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα από 5.000 έως και 5 εκατ. ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής, το πρόστιμο μπορεί να διπλασιαστεί, ενώ δημοσιοποιείται και το όνομα της επιχείρησης μαζί με το ύψος της κύρωσης.
Στόχος η συγκράτηση του κόστους ζωής
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι στόχος του μέτρου δεν είναι να περιοριστεί η εύλογη κερδοφορία των επιχειρήσεων, αλλά να αποτραπούν δυσανάλογες αυξήσεις στα περιθώρια κέρδους σε βασικά αγαθά.
Οι επιχειρήσεις μπορούν να μετακυλίουν τις πραγματικές αυξήσεις του κόστους τους, χωρίς όμως να αξιοποιούν τις έκτακτες συνθήκες για υπέρμετρη αύξηση των κερδών τους.