Αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), καθώς η παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή και η διατήρηση των υψηλών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου αυξάνουν τις πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωζώνη.
Όλα δείχνουν ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει την ερχόμενη Πέμπτη σε αύξηση του βασικού επιτοκίου αποδοχής καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης, ανεβάζοντάς το στο 2,25%. Πρόκειται για την πρώτη αύξηση επιτοκίων μετά από περισσότερο από δυόμισι χρόνια, καθώς η τελευταία είχε πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο του 2023.
Το μήνυμα της ΕΚΤ για αλλαγή πολιτικής
Το στίγμα της νέας κατεύθυνσης έδωσε η Ίζαμπελ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, η οποία υποστήριξε ότι η διάρκεια του πολέμου έχει ξεπεράσει τις αρχικές εκτιμήσεις και οι αυξημένες τιμές της ενέργειας διαχέονται πλέον στο σύνολο της οικονομίας.
Σύμφωνα με την ίδια, ακόμη και σε περίπτωση συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης, οι ζημιές σε ενεργειακές υποδομές της Μέσης Ανατολής αναμένεται να καθυστερήσουν την αποκλιμάκωση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η ΕΚΤ δεν αναμένεται να προαναγγείλει τις επόμενες κινήσεις της, διατηρώντας τη στρατηγική λήψης αποφάσεων ανά συνεδρίαση και βάσει των διαθέσιμων οικονομικών στοιχείων.
Αυξάνεται ο κίνδυνος νέων ανατιμήσεων
Η παράταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή ενισχύει τους φόβους για περαιτέρω άνοδο του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Reuters, το 60% των οικονομολόγων προβλέπει και δεύτερη αύξηση επιτοκίων μέσα στο 2026, πιθανότατα τον Σεπτέμβριο, εκτίμηση που φαίνεται να συμμερίζονται και οι αγορές χρήματος.
Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αυξήθηκε στο 3,2% τον Μάιο από 3% τον Απρίλιο και 1,9% τον Φεβρουάριο. Οι τιμές ενέργειας κατέγραψαν ετήσια αύξηση 10,9%, ενώ ανοδικές πιέσεις εμφανίζονται πλέον και σε άλλους κλάδους της οικονομίας.
Οι τιμές στις υπηρεσίες αυξήθηκαν κατά 2,5% από 2% τον Απρίλιο, ενώ στα βιομηχανικά προϊόντα εκτός ενέργειας η αύξηση διαμορφώθηκε στο 0,9%.
Ο φόβος της ύφεσης στην Ευρωζώνη
Την ίδια ώρα, η ΕΚΤ καλείται να λάβει υπόψη και την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας στην Ευρωζώνη.
Το ΑΕΠ της Ευρωζώνης μειώθηκε κατά 0,2% το πρώτο τρίμηνο του 2026 σε σύγκριση με το τελευταίο τρίμηνο του 2025, ενώ τα στοιχεία για το δεύτερο τρίμηνο παραμένουν αρνητικά.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της S&P Global, Κρις Γουίλιαμσον, εκτίμησε ότι η οικονομία της Ευρωζώνης ενδέχεται να καταγράψει νέα μείωση 0,2% και στο δεύτερο τρίμηνο, εφόσον δεν υπάρξει ουσιαστική βελτίωση μέσα στον Ιούνιο.
Όπως σημειώνει, η εξασθένηση της οικονομικής δραστηριότητας καθιστά δυσκολότερη τη δικαιολόγηση νέων αυξήσεων επιτοκίων, καθώς η μειωμένη ζήτηση περιορίζει τις δυνατότητες περαιτέρω αυξήσεων τιμών και μισθών.
Δύσκολες αποφάσεις για τη Φρανκφούρτη
Η ΕΚΤ καλείται πλέον να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο αντικρουόμενους κινδύνους: την άνοδο του πληθωρισμού που τροφοδοτείται από την ενεργειακή κρίση και τον κίνδυνο βαθύτερης οικονομικής επιβράδυνσης.
Οι επόμενες συνεδριάσεις αναμένεται να είναι καθοριστικές για τη νομισματική πολιτική της Ευρωζώνης, καθώς η πορεία του πολέμου στη Μέση Ανατολή και η εξέλιξη των τιμών ενέργειας θα επηρεάσουν άμεσα τις αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας.