Νέα ρύθμιση που προωθείται από το υπουργείο Ανάπτυξης φέρνει σημαντικές αλλαγές στα καταναλωτικά δάνεια έως 100.000 ευρώ, επιχειρώντας να προστατεύσει τους καταναλωτές από υπερβολικές χρεώσεις, αλλά και να ευθυγραμμίσει τη χώρα με τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις.
Η παρέμβαση, που ανακοινώθηκε από τον Κυριάκος Μητσοτάκης, ενσωματώνει διατάξεις της ευρωπαϊκής οδηγίας (ΕΕ) 2023/2225 και δεν αποτελεί αποκλειστικά εθνική πρωτοβουλία, αλλά υποχρεωτική προσαρμογή στο νέο πλαίσιο της ΕΕ.
Πλαφόν στο συνολικό κόστος αποπληρωμής
Η βασική αλλαγή είναι η επιβολή ανώτατου ορίου στο συνολικό ποσό που θα επιστρέφει ο δανειολήπτης. Συγκεκριμένα, δεν θα μπορεί να ξεπερνά το αρχικό κεφάλαιο κατά 30% έως 50%.
Η ρύθμιση στοχεύει να περιορίσει περιπτώσεις όπου μικρά δάνεια διογκώνονται υπέρμετρα λόγω τόκων, προμηθειών και άλλων επιβαρύνσεων.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές τι ακριβώς θα περιλαμβάνεται στο «συνολικό κόστος», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μεταφοράς χρεώσεων σε άλλες υπηρεσίες.
Υποχρέωση από την Ευρώπη, όχι μόνο εθνική επιλογή
Η ρύθμιση εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο εναρμόνισης με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την καταναλωτική πίστη, που προβλέπει ενίσχυση της διαφάνειας, δικαίωμα υπαναχώρησης εντός 14 ημερών και αυστηρότερο έλεγχο καταχρηστικών όρων.
Η Ελλάδα, όπως και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, όφειλε να προσαρμόσει το εθνικό της δίκαιο στις νέες απαιτήσεις.
Ανατροπές στον ανταγωνισμό της αγοράς
Το νέο πλαίσιο δεν επηρεάζει μόνο τους καταναλωτές, αλλά αλλάζει και τις ισορροπίες στην αγορά χρηματοδότησης.
Οι εταιρείες fintech, που βασίζονται σε υψηλότερα περιθώρια κέρδους για να καλύπτουν τον αυξημένο πιστωτικό κίνδυνο, πλήττονται περισσότερο από το πλαφόν. Αντίθετα, οι τράπεζες φαίνεται να αποκτούν συγκριτικό πλεονέκτημα, λόγω μεγαλύτερης κεφαλαιακής επάρκειας και αντοχής σε χαμηλότερες αποδόσεις.
Η αυστηροποίηση των κανόνων περιορίζει επίσης τη χρήση προμηθειών και πρόσθετων υπηρεσιών, μειώνοντας τα εργαλεία τιμολόγησης κυρίως για τις πιο ευέλικτες εταιρείες.
Επιπτώσεις και στους servicers
Οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) αναμένεται να επηρεαστούν έμμεσα, καθώς περιορίζεται η δυνατότητα αύξησης των οφειλών μέσω τόκων υπερημερίας και πρόσθετων χρεώσεων.
Παράλληλα, οι ρυθμίσεις οφειλών θα πρέπει να γίνουν πιο απλές και διαφανείς, μειώνοντας την ευελιξία που υπήρχε μέχρι σήμερα σε σύνθετα σχήματα αποπληρωμής.
Τι σημαίνει στην πράξη για τους δανειολήπτες
Με το νέο πλαίσιο, ένας δανειολήπτης που λαμβάνει 10.000 ευρώ θα γνωρίζει ότι το συνολικό ποσό αποπληρωμής δεν θα ξεπεράσει περίπου τις 13.000 έως 15.000 ευρώ.
Ωστόσο, η αυστηροποίηση των όρων μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμό της πρόσβασης σε δανεισμό, κυρίως για άτομα με χαμηλότερη πιστοληπτική ικανότητα, καθώς οι χρηματοδοτικοί φορείς δεν θα μπορούν να καλύψουν τον κίνδυνο μέσω υψηλότερων χρεώσεων.