Ο νέος νόμος 5301/2026 φέρνει εκτεταμένες αλλαγές στη φορολογική συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βασική στόχευση την ενίσχυση της διαφάνειας και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέσω κρυπτονομισμάτων.
Στο μικροσκόπιο οι συναλλαγές με κρυπτονομίσματα
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων κοινοποίησε τον νόμο 5301/2026, με τον οποίο ενσωματώνονται στο ελληνικό δίκαιο οι νέες ευρωπαϊκές οδηγίες για τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας.
Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών περιλαμβάνεται η υποχρεωτική ανταλλαγή πληροφοριών για συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα και για τους χρήστες τους. Οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα υποχρεούνται να διαβιβάζουν στοιχεία στις φορολογικές αρχές, στο πλαίσιο ενός ενιαίου ευρωπαϊκού συστήματος αναφοράς.
Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία κεντρικού ευρετηρίου πληροφοριών για τα κρυπτοστοιχεία, ενώ θεσπίζονται κυρώσεις για όσους παρόχους δεν συμμορφώνονται με τις νέες υποχρεώσεις.
Διευρύνεται η ανταλλαγή φορολογικών δεδομένων
Το νέο καθεστώς επεκτείνει σημαντικά το εύρος των πληροφοριών που ανταλλάσσονται αυτόματα μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πέρα από τα στοιχεία για εισοδήματα από εργασία, συντάξεις και ακίνητη περιουσία, θα ανταλλάσσονται πλέον πληροφορίες για μερίσματα εκτός θεματοφυλακής, χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς, πραγματικούς δικαιούχους και πρόσωπα που ελέγχουν νομικές οντότητες.
Στόχος είναι η ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και ο αποτελεσματικότερος εντοπισμός περιπτώσεων απόκρυψης εισοδημάτων ή μεταφοράς περιουσιακών στοιχείων.
Νέοι κανόνες για διασυνοριακές φορολογικές αποφάσεις
Ο νόμος εισάγει επίσης νέο πλαίσιο για τις εκ των προτέρων διασυνοριακές φορολογικές αποφάσεις. Οι φορολογικές αρχές των κρατών-μελών θα ανταλλάσσουν πληροφορίες για υποθέσεις που αφορούν σημαντικές διασυνοριακές συναλλαγές ή ζητήματα φορολογικής κατοικίας.
Η διαδικασία αποσκοπεί στον έγκαιρο εντοπισμό φορολογικών κινδύνων και πρακτικών φοροαποφυγής που μπορεί να επηρεάζουν περισσότερες από μία χώρες.
Παράλληλα, το νομοθέτημα περιλαμβάνει διατάξεις για τον συμπληρωματικό φόρο πολυεθνικών ομίλων, την ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των φορολογικών αρχών, την προστασία προσωπικών δεδομένων και νέες διαδικασίες συμμόρφωσης και ελέγχου.
Πρόσθετες φορολογικές παρεμβάσεις
Εκτός από τις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις, ο νόμος περιλαμβάνει παρεμβάσεις που αφορούν την περιουσιακή φορολογία, τον ΦΠΑ, τις φορολογικές δεσμευτικές απαντήσεις, τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, τις επιχειρήσεις ύδρευσης, τα πλοία και ειδικές κατηγορίες φορολογουμένων.