Την ανάγκη να υπάρξει έγκαιρη και συντονισμένη δράση, ώστε να αποτραπεί μια νέα μεταναστευτική κρίση ανάλογη με εκείνη του 2015, υπογράμμισαν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης και οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης, της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι και της Μάλτας Ρόμπερτ Αμπέλα.
Η κοινή τοποθέτηση έγινε με την ευκαιρία του Europe Gulf Forum και σε συνέχεια της προηγούμενης συνάντησης των τεσσάρων ηγετών στην Αγία Νάπα της Κύπρου.
Στην κοινή δήλωσή τους, οι τέσσερις ηγέτες τονίζουν ότι η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί προληπτικά απέναντι στο ενδεχόμενο σημαντικής αύξησης των μεταναστευτικών ροών, ιδίως λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Οι τέσσερις άξονες συνεργασίας
Σύμφωνα με την κοινή δήλωση, οι συζητήσεις θα συνεχιστούν πάνω σε τέσσερις βασικούς άξονες.
Πρώτος άξονας είναι η στήριξη των προσπαθειών για τη βελτίωση της ασφάλειας στην περιοχή. Δεύτερος, η συνεργασία ώστε οι πληθυσμοί που επηρεάζονται να λάβουν την απαραίτητη βοήθεια και στήριξη.
Τρίτος άξονας είναι η έγκαιρη και πλήρης εφαρμογή του νέου Συμφώνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, καθώς και του επικαιροποιημένου νομικού πλαισίου για καταστάσεις κρίσης, εργαλειοποίηση της μετανάστευσης, ανωτέρα βία και υβριδικές απειλές.
Τέταρτος άξονας είναι η ενίσχυση της κοινής ετοιμότητας για την ασφάλεια και τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και μέσω πιθανών ενιαίων και συντονισμένων πρωτοβουλιών.
Στο τραπέζι συνεργασία με χώρες προέλευσης και διέλευσης
Οι χώρες που είναι πιο άμεσα εκτεθειμένες σε ανεξέλεγκτες, παράνομες ή παράτυπες μεταναστευτικές ροές εξετάζουν συγκεκριμένες επιλογές για την ενίσχυση της αντίδρασής τους.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ενίσχυση της συνεργασίας με χώρες προέλευσης και διέλευσης, η εντατικοποίηση της καταπολέμησης των διακινητών και η πιθανή ενεργοποίηση του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για καταστάσεις κρίσης και ανωτέρας βίας.
Στόχος, όπως αναφέρεται, είναι να μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα των εθνικών αντιδράσεων σε περίπτωση μεγάλης αύξησης των μεταναστευτικών ροών που συνδέονται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Συνάντηση υπουργών Εσωτερικών στη Ρώμη
Στο πλαίσιο αυτό, ο Ιταλός υπουργός Εσωτερικών Ματέο Πιαντεντόζι θα καλέσει τους ομολόγους του από την Κύπρο, την Ελλάδα και τη Μάλτα σε συνάντηση στη Ρώμη, στις 17 Ιουνίου 2026.
Η συνάντηση αναμένεται να εστιάσει στην προετοιμασία κοινών πρωτοβουλιών και στον καλύτερο συντονισμό των χωρών πρώτης γραμμής, οι οποίες αντιμετωπίζουν αυξημένη πίεση στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, οι τέσσερις ηγέτες χαιρέτισαν την ομόφωνη έγκριση της Διακήρυξης του Κισινάου για τη μετανάστευση, στις 15 Μαΐου, κατά την 135η Σύνοδο της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Η Διακήρυξη αναγνωρίζει τις σημαντικές και σύνθετες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα τα κράτη μέλη στο πεδίο της μετανάστευσης και την ανάγκη αυτές να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μέσα από το σύστημα της Σύμβασης.