Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εισέρχονται σε κρίσιμη φάση, με τις δύο πλευρές να επιχειρούν την επίτευξη μόνιμης συμφωνίας μετά το μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη την προηγούμενη εβδομάδα. Ωστόσο, οι βασικές διαφωνίες παραμένουν, με επίκεντρο το Στενό του Ορμούζ, το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και τους όρους αποδέσμευσης των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επανέλαβε την αντίθεση της Ουάσιγκτον στην επιβολή τελών διέλευσης από το Ιράν στο Στενό του Ορμούζ, υπογραμμίζοντας πως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να αποδεχθούν οικονομικές επιβαρύνσεις σε μία διεθνή θαλάσσια οδό στρατηγικής σημασίας.
Την ίδια ώρα, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός ανακοίνωσε την εφαρμογή σχεδίου για την ταχεία απομάκρυνση περίπου 11.000 ναυτικών που παραμένουν εγκλωβισμένοι στην περιοχή του Κόλπου εξαιτίας της πρόσφατης σύγκρουσης.
Το Ορμούζ στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων
Οι συνομιλίες διεξάγονται με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ, με στόχο την επίτευξη οριστικής συμφωνίας μέσα στις επόμενες 60 ημέρες, διάστημα που μπορεί να παραταθεί εφόσον κριθεί αναγκαίο.
Η ιρανική αντιπροσωπεία, υπό τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, μετέβη στο Ομάν για συζητήσεις σχετικά με τη διαχείριση του Στενού του Ορμούζ.
Σε κοινή ανακοίνωσή τους, Ομάν και Ιράν γνωστοποίησαν ότι θα εξετάσουν το κόστος των υπηρεσιών που σχετίζονται με τη διαχείριση της θαλάσσιας διόδου, υπογραμμίζοντας παράλληλα την εθνική κυριαρχία τους στα χωρικά ύδατα.
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου, καθώς από αυτό διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Το ουσιαστικό κλείσιμό του κατά την έναρξη της σύρραξης είχε προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση στις διεθνείς αγορές και εκτόξευση των τιμών της ενέργειας.
Παραμένει το χάσμα για τα πυρηνικά
Νέα εμπλοκή καταγράφεται και στο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Η Τεχεράνη ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να επιτρέψει σε επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας να ελέγξουν βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις που είχαν δεχθεί αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς.
Η θέση αυτή έρχεται σε αντίθεση με όσα είχε δηλώσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι το Ιράν είχε αποδεχθεί πλήρως τις διεθνείς επιθεωρήσεις.
Παράλληλα, εξακολουθούν να υπάρχουν αμφιβολίες σχετικά με την τύχη των αποθεμάτων ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού, με την Τεχεράνη να επαναλαμβάνει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.
Αποκλιμάκωση στις αγορές και περιορισμένη χαλάρωση των κυρώσεων
Οι συνομιλίες που ξεκίνησαν στην Ελβετία το προηγούμενο Σαββατοκύριακο ενίσχυσαν τις προσδοκίες για σταθερή αποκλιμάκωση της κρίσης, γεγονός που συνέβαλε στη σημαντική υποχώρηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου.
Σύμφωνα με στοιχεία της υπηρεσίας Kpler, η ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ αρχίζει σταδιακά να αποκαθίσταται, καθώς καταγράφηκαν δεκάδες διελεύσεις δεξαμενόπλοιων.
Στο πλαίσιο της αποκλιμάκωσης, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι έως τις 21 Αυγούστου επιτρέπονται όλες οι συναλλαγές που σχετίζονται με την παραγωγή, πώληση και μεταφορά ιρανικού πετρελαίου.
Ωστόσο, παραμένει ανοικτό το θέμα της αποδέσμευσης των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων. Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν διευκρίνισε ότι τα πρώτα 12 δισεκατομμύρια δολάρια που θα απελευθερωθούν θα χρησιμοποιηθούν κυρίως για την αγορά τροφίμων, βασικών αγαθών και φαρμάκων.
Νέα ένταση στον Λίβανο
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση στον Λίβανο παραμένει εύθραυστη. Σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές, ισραηλινά πυρά στο νότιο τμήμα της χώρας προκάλεσαν τον θάνατο δύο ανθρώπων, τους οποίους η Βηρυτός χαρακτηρίζει δημοτικούς υπαλλήλους που εκτελούσαν έργα.
Ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε ότι οι στόχοι ήταν ένοπλοι μαχητές, ενώ η Χεζμπολά κατηγόρησε το Ισραήλ για κατάφωρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός και ζήτησε την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τον νότιο Λίβανο με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Παράλληλα, στην Ουάσιγκτον ξεκίνησε ο πέμπτος κύκλος των απευθείας συνομιλιών μεταξύ των κυβερνήσεων του Ισραήλ και του Λιβάνου, με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης στα κοινά σύνορα.