Στη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού για την επιστροφή ποσών που καταβλήθηκαν χωρίς να πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις προχωρά το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, μέσω νέας διάταξης που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο για τη διασφάλιση της ίσης αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Η ρύθμιση αφορά περιπτώσεις κατά τις οποίες ασφαλισμένοι και συνταξιούχοι έλαβαν συντάξεις, επιδόματα ή άλλες παροχές μεγαλύτερες από αυτές που δικαιούνταν.
Πώς θα γίνεται η παρακράτηση
Σύμφωνα με τη διάταξη, όταν διαπιστώνεται ότι έχουν καταβληθεί ποσά χωρίς νόμιμη αιτία, ο e-ΕΦΚΑ θα εκδίδει απόφαση καταλογισμού της οφειλής και θα προχωρά στην ανάκτησή της μέσω παρακράτησης από τις μελλοντικές συντάξεις.
Η παρακράτηση θα γίνεται σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις και θα αντιστοιχεί στο 10% της καθαρής μηνιαίας σύνταξης, μετά την αφαίρεση των νόμιμων κρατήσεων.
Παράλληλα, θεσπίζεται κατώτατο όριο παρακράτησης 50 ευρώ τον μήνα. Έτσι, ακόμη και όταν το 10% της σύνταξης είναι μικρότερο από 50 ευρώ, η παρακράτηση δεν θα μπορεί να υπολείπεται του συγκεκριμένου ποσού.
Από πού προκύπτουν οι οφειλές
Οι αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές μπορεί να προκύψουν από διάφορες αιτίες, όπως:
- Λάθη στον υπολογισμό της σύνταξης.
- Μεταβολές στην οικογενειακή ή ασφαλιστική κατάσταση που δεν δηλώθηκαν έγκαιρα.
- Καθυστερήσεις στις διασταυρώσεις στοιχείων μεταξύ υπηρεσιών.
- Διοικητικά ή μηχανογραφικά σφάλματα.
Στόχος του υπουργείου είναι να εφαρμοστεί ενιαίο πλαίσιο διαχείρισης, καθώς μέχρι σήμερα ακολουθούνταν διαφορετικές πρακτικές ανάλογα με το ασφαλιστικό ταμείο ή τη φύση κάθε υπόθεσης.
Συμψηφισμός με αναδρομικά
Η νέα ρύθμιση προβλέπει επίσης τη δυνατότητα συμψηφισμού οφειλών με αναδρομικά ποσά που δικαιούται ένας συνταξιούχος.
Εφόσον ο δικαιούχος έχει να λάβει αναδρομικά και ταυτόχρονα οφείλει ποσά στον e-ΕΦΚΑ από αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές, θα γίνεται αυτόματος συμψηφισμός, μειώνοντας ή ακόμη και μηδενίζοντας την οφειλή.
Σε περίπτωση που μετά τον συμψηφισμό παραμένει υπόλοιπο χρέους, η εξόφληση θα συνεχίζεται μέσω των μηνιαίων παρακρατήσεων από τη σύνταξη.
Αν η συνταξιοδοτική παροχή διακοπεί πριν εξοφληθεί πλήρως η οφειλή, το υπόλοιπο θα αναζητείται με βάση τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.
Παραδείγματα εφαρμογής
Συνταξιούχος με καθαρή σύνταξη 1.000 ευρώ που έλαβε αχρεωστήτως 1.200 ευρώ θα έχει μηνιαία παρακράτηση 100 ευρώ. Η οφειλή θα εξοφληθεί σε 12 μήνες.
Σε περίπτωση συνταξιούχου με σύνταξη 450 ευρώ και οφειλή 600 ευρώ, η παρακράτηση θα είναι 50 ευρώ τον μήνα, καθώς εφαρμόζεται το ελάχιστο όριο και όχι το 10% που αντιστοιχεί σε 45 ευρώ.
Αντίστοιχα, συνταξιούχος που έλαβε επιπλέον 3.000 ευρώ λόγω μη έγκαιρης δήλωσης μεταβολής στην οικογενειακή του κατάσταση και λαμβάνει σύνταξη 900 ευρώ, θα επιστρέφει 90 ευρώ κάθε μήνα μέχρι την εξόφληση.
Σε περίπτωση αναδρομικών ύψους 2.500 ευρώ και οφειλής 1.000 ευρώ προς τον e-ΕΦΚΑ, θα πραγματοποιείται συμψηφισμός και ο δικαιούχος θα λάβει τελικά 1.500 ευρώ.