Σημαντική άνοδο καταγράφουν οι τιμές στα μαγειρικά λάδια σε παγκόσμιο επίπεδο, με αύξηση 13,5% τον Μάρτιο του 2026 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, σύμφωνα με στοιχεία του FAO.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στις γεωπολιτικές αναταράξεις και ειδικά στον πόλεμο στο Ιράν, που επηρεάζει τόσο τις αγορές ενέργειας όσο και τις αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων.
Νέα άνοδος σε υψηλά διετίας
Μόνο από τον Φεβρουάριο έως τον Μάρτιο του 2026, οι τιμές των φυτικών ελαίων αυξήθηκαν κατά 5,1%, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από τα μέσα του 2022, όταν οι διεθνείς αγορές επηρεάζονταν από τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Showa Sangyo, η οποία προχώρησε σε αυξήσεις άνω του 25% στις τιμές των προϊόντων της μέσα στην εβδομάδα.
Ο ρόλος της ενέργειας και των βιοκαυσίμων
Η εκτίναξη των τιμών συνδέεται άμεσα με την άνοδο στο αργό πετρέλαιο, καθώς η αύξηση του κόστους ενέργειας καθιστά πιο ελκυστική την παραγωγή βιοκαυσίμων από αγροτικές πρώτες ύλες.
Σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg, η στροφή προς τα βιοκαύσιμα ενισχύει τον ανταγωνισμό για βασικές καλλιέργειες, περιορίζοντας τη διαθεσιμότητα τροφίμων.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, περίπου το 40% της παραγωγής καλαμποκιού κατευθύνεται στην αιθανόλη, ενώ στη Βραζιλία πάνω από το 50% του ζαχαροκάλαμου χρησιμοποιείται για βιοκαύσιμα. Στην Ινδονησία, σχεδόν το 20% της παραγωγής φοινικέλαιου αξιοποιείται για βιοντίζελ.
Επιπτώσεις στον πληθωρισμό
Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι κάθε αύξηση 10% στις τιμές των φυτικών ελαίων μπορεί να προσθέσει από 0,2 έως 0,4 ποσοστιαίες μονάδες στον πληθωρισμό τροφίμων διεθνώς, επηρεάζοντας ιδιαίτερα χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές.
Ο FAO προειδοποιεί ότι μια περαιτέρω στροφή προς τα βιοκαύσιμα ενδέχεται να ενισχύσει τη μεταβλητότητα στις τιμές τροφίμων, με μεγαλύτερο αντίκτυπο σε περιοχές όπως η Αφρική και η Ασία.
Πιέσεις στην παγκόσμια αγορά
Η άνοδος των τιμών στα μαγειρικά λάδια αποτελεί ακόμη έναν κρίκο στην αλυσίδα πιέσεων που δέχεται η παγκόσμια αγορά τροφίμων, εντείνοντας την ανησυχία για νέα κύματα ακρίβειας και επιβάρυνση των νοικοκυριών.
Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν τη στενή σύνδεση μεταξύ ενέργειας και διατροφής, σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας για την παγκόσμια οικονομία.