Νέα επιστημονική μελέτη συνδέει την εργασία από το σπίτι με την αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας, δείχνοντας ότι όσοι μένουν μόνοι υφίστανται το μεγαλύτερο πλήγμα.
Δεν επιστρέψατε ποτέ στο γραφείο μετά την πανδημία; Αν και η εργασία από το σπίτι προσφέρει ευελιξία και μας γλιτώνει από τη μετακίνηση, μια νέα επιστημονική μελέτη προειδοποιεί ότι αυτή η αλλαγή ενδέχεται να έχει ένα κρυφό, σοβαρό αντίκτυπο στην ψυχική μας ευζωία.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η στροφή προς την τηλεργασία συνδέεται άμεσα με αυξανόμενα επίπεδα ψυχολογικής δυσφορίας, με εκείνους που ζουν μόνοι τους να δέχονται το ισχυρότερο πλήγμα.
Τι έδειξε η έρευνα του περιοδικού Science
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι εργαζόμενοι σε θέσεις που έγιναν πιο «απομακρυσμένες» μετά την πανδημία παρουσίασαν έξαρση στα προβλήματα ψυχικής υγείας, σε σύγκριση με όσους συνέχισαν να εργάζονται με φυσική παρουσία.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Science, ανέλυσε δεδομένα από 588.322 ανθρώπους μέσω πέντε μεγάλων ερευνών στις ΗΠΑ, οι οποίες διεξήχθησαν μεταξύ 2011 και 2024 (εξαιρώντας τα χρόνια αιχμής της Covid-19 για να αποφευχθούν αλλοιωμένα αποτελέσματα).
Οι ειδικοί συνέκριναν τη χρήση υπηρεσιών υγείας —συμπεριλαμβανομένων των θεραπειών ψυχικής υγείας και των συνταγογραφήσεων αντικαταθλιπτικών— ανάμεσα σε εργαζόμενους που δούλευαν εξ αποστάσεως και σε εκείνους που έπρεπε να παρίστανται αυτοπροσώπως στη δουλειά τους.
Τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας σοκάρουν:
Απώλεια νοήματος: Οι εργαζόμενοι ανέφεραν ότι βρίσκουν μεγαλύτερο νόημα στην εργασία τους όταν αυτή περιλαμβάνει κοινωνική αλληλεπίδραση, κάτι που συνήθως λείπει από το σπίτι.
Διπλάσιο πλήγμα για όσους μένουν μόνοι: Οι τηλεργαζόμενοι εμφάνισαν μια μικρή αλλά αξιοσημείωτη αύξηση στην ψυχολογική δυσφορία τα χρόνια μετά την πανδημία. Το ποσοστό αυτό όμως σχεδόν διπλασιάστηκε για όσους ζουν μόνοι τους.
Δεν πρόκειται για τυχαία αύξηση: Σημαντικό είναι το γεγονός ότι δεν καταγράφηκε αντίστοιχη αύξηση στη χρήση άλλων ιατρικών υπηρεσιών (γενικής φύσεως), πράγμα που αποδεικνύει ότι η τάση αυτή αφορά αποκλειστικά την ψυχική υγεία.
Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι η άνοδος της τηλεργασίας ευθύνεται για περίπου το ένα τρίτο (1/3) της συνολικής αύξησης της ψυχολογικής δυσφορίας που παρατηρήθηκε κατά την περίοδο της μελέτης.
Η σημασία των μικρών, καθημερινών στιγμών
«Η τηλεργασία μπορεί να θεωρηθεί σημαντικός, αλλά όχι ο μοναδικός παράγοντας», αναφέρουν οι συγγραφείς της μελέτης. Προειδοποιούν, μάλιστα, ότι η εργασία από το σπίτι στερεί από τον άνθρωπο τις καθημερινές κοινωνικές επαφές που στηρίζουν τη συναισθηματική του ισορροπία.
«Οι μικρές καθημερινές αλληλεπιδράσεις με τους συναδέλφους —ακόμα και σύντομες στιγμές, όπως το να χαιρετήσεις τον barista που σου φτιάχνει τον καφέ— παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της ψυχικής υγείας», επισημαίνουν οι ειδικοί.
Όσοι ζουν μόνοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι, καθώς η εξ αποστάσεως εργασία εντείνει το αίσθημα της απομόνωσης και μειώνει τις ευκαιρίες για κοινωνική επαφή. Πάντως, οι ερευνητές σημειώνουν ορισμένους περιορισμούς στην έρευνα, όπως το ότι τα δεδομένα αφορούσαν αποκλειστικά εργαζόμενους στις ΗΠΑ και δεν μπορούσαν να διαχωρίσουν πλήρως το καθεστώς της αποκλειστικής τηλεργασίας από αυτό της υβριδικής απασχόλησης.
Σε επίπεδα ρεκόρ η κρίση ψυχικής υγείας
Η νέα αυτή μελέτη έρχεται στο φως τη στιγμή που οι αριθμοί γύρω από τα προβλήματα ψυχικής υγείας σπάνε κάθε αρνητικό ρεκόρ. Στην Αγγλία, τα επίσημα στοιχεία του NHS δείχνουν ότι 2,24 εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε επαφή με υπηρεσίες ψυχικής υγείας —ο υψηλότερος αριθμός που έχει καταγραφεί ποτέ. Επιπλέον, υπάρχουν 850.000 περισσότεροι άνθρωποι που είτε λαμβάνουν θεραπεία είτε βρίσκονται σε λίστα αναμονής σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2020.
Σχολιάζοντας αυτή την έξαρση, ο Mark Rowland, διευθύνων σύμβουλος του Mental Health Foundation, προειδοποίησε: «Πρόκειται για μια ανθρώπινη και οικονομική καταστροφή, που κοστίζει στο Ηνωμένο Βασίλειο τουλάχιστον 118 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως».
Η παγίδα του αλκοόλ και των ουσιών
Η απομόνωση του σπιτιού κρύβει και άλλους κινδύνους. Μια παλαιότερη νορβηγική μελέτη είχε δείξει ότι όσοι εργάζονται από το σπίτι για περισσότερες από 15 ώρες την εβδομάδα είχαν αυξημένες πιθανότητες να καταναλώσουν αλκοόλ σε σύγκριση με τους συναδέλφους τους στο γραφείο.
Παράλληλα, έρευνα της αμερικανικής εταιρείας Sierra Tucson το 2021 αποκάλυψε ότι ένας στους πέντε εργαζόμενους παραδέχθηκε ότι έκανε χρήση αλκοόλ ή ουσιών κατά τη διάρκεια των ωρών της τηλεργασίας.