Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι από σήμερα ξεκινά αμερικανική ναυτική επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, με στόχο να απεγκλωβιστούν πλοία που παραμένουν αποκλεισμένα στον Κόλπο τους τελευταίους δύο μήνες, μετά το κλείσιμο του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος από το Ιράν.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ χαρακτήρισε την κίνηση “ανθρωπιστική χειρονομία” και πράξη “καλής θέλησης”, τονίζοντας ότι το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό θα συνοδεύει εμπορικά πλοία που, όπως είπε, “δεν έχουν καμία σχέση με τη διένεξη στη Μέση Ανατολή”.
Η επιχείρηση, που ονομάστηκε Project Freedom, αναμένεται να περιλαμβάνει πυραυλοφόρα αντιτορπιλικά, περισσότερα από 100 αεροσκάφη και περίπου 15.000 στρατιωτικούς, σύμφωνα με την αμερικανική Κεντρική Διοίκηση, CENTCOM.
Απειλή Τραμπ προς την Τεχεράνη
Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι αν οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις επιχειρήσουν να εμποδίσουν τη διέλευση των πλοίων, “δυστυχώς θα αντιμετωπιστούν διά της ισχύος”. Παράλληλα, έκανε λόγο για “πολύ θετικές” συνομιλίες με την Τεχεράνη μέσω Πακιστάν.
Η ιρανική πλευρά, ωστόσο, αντέδρασε έντονα, ξεκαθαρίζοντας ότι οποιαδήποτε αμερικανική ανάμιξη στο καθεστώς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα εκληφθεί ως παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός που τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου.
Ο Εμπραχίμ Αζιζί, πρόεδρος της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, προειδοποίησε μέσω X ότι η Τεχεράνη θα θεωρήσει την επιχείρηση ευθεία αμφισβήτηση της εκεχειρίας.
Πλοία εγκλωβισμένα και ελλείψεις στα πληρώματα
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στη διεθνή ναυσιπλοΐα και στην ενεργειακή αγορά, καθώς από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται σε καιρό ειρήνης περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που καταναλώνονται παγκοσμίως.
Σύμφωνα με στοιχεία της AXSMarine, στις 29 Απριλίου στον Κόλπο βρίσκονταν 913 εμπορικά πλοία, εκ των οποίων 270 πετρελαιοφόρα και περίπου 50 πλοία μεταφοράς αερίου. Οι ναυτικοί που επιβαίνουν σε αυτά υπολογίζονται σε περίπου 20.000.
Ο Τραμπ ανέφερε ότι πολλά από τα πλοία αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε τρόφιμα και βασικά είδη, γεγονός που, όπως υποστήριξε, καθιστά αναγκαία την αμερικανική παρέμβαση.
Φόβοι για νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή
Η Τεχεράνη έχει επιβάλει de facto τέλη διέλευσης στα πλοία που επιθυμούν να περάσουν από τα Στενά, ενώ η Ουάσιγκτον έχει προειδοποιήσει ότι όσα πλοία πληρώνουν τις ιρανικές αρχές κινδυνεύουν με κυρώσεις.
Σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, απείλησε ότι αμερικανικά πολεμικά πλοία θα βυθιστούν, κατηγορώντας τις ΗΠΑ για “πειρατική” συμπεριφορά.
Το αδιέξοδο παραμένει, παρά την κατάπαυση του πυρός που κηρύχθηκε στις 8 Απριλίου, ύστερα από περίπου 40 ημέρες αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών και ιρανικών αντιποίνων στην περιοχή.
Η νέα πρόταση του Ιράν
Μέσω Πακιστάν, η Τεχεράνη υπέβαλε νέα πρόταση προς την Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με το Tasnim, το Ιράν ζητά την απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από περιοχές κοντά στο έδαφός του, την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την αποδέσμευση παγωμένων πόρων, την καταβολή επανορθώσεων, την άρση των κυρώσεων και τη δημιουργία μηχανισμού για τα Στενά του Ορμούζ.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης την κήρυξη τέλους του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Ωστόσο, δεν αναφέρεται στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, το οποίο ΗΠΑ και Ισραήλ θεωρούν κεντρικό ζήτημα, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου, κάτι που το Ιράν αρνείται σταθερά.