Οι αντιπροσωπείες του Ιράν και των ΗΠΑ κατέγραψαν σημαντική πρόοδο κατά την πρώτη συνεδρία των διαπραγματεύσεων στην Ελβετία, συμφωνώντας στη δημιουργία μηχανισμών για την αποκλιμάκωση της έντασης στον Λίβανο και τη διασφάλιση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ. Την εξέλιξη ανακοίνωσαν το Πακιστάν και το Κατάρ, που διαδραματίζουν ρόλο μεσολαβητών στις συνομιλίες με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν σε ξενοδοχείο στο Μπίργκενστοκ της Ελβετίας, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν σε έναν οδικό χάρτη που προβλέπει την επίτευξη οριστικής συμφωνίας μέσα σε 60 ημέρες. Παράλληλα, αποφασίστηκε η άμεση έναρξη τεχνικών διαπραγματεύσεων κατά τη διάρκεια της εβδομάδας.
Σχέδιο αποκλιμάκωσης για τον Λίβανο
Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των μεσολαβητών, συμφωνήθηκε η σύσταση ειδικού μηχανισμού διαχείρισης συγκρούσεων με στόχο τον τερματισμό των εχθροπραξιών ανάμεσα στον ισραηλινό στρατό και τη Χεζμπολά στον Λίβανο.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, χαρακτήρισε την πρόοδο «σημαντική», επισημαίνοντας ότι η διαμεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ συνέβαλε καθοριστικά στην εξέλιξη των συνομιλιών.
Παράλληλα, ανέφερε πως το μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη στις 17 Ιουνίου προβλέπει, μεταξύ άλλων, χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων του Ιράν, αποδέσμευση παγωμένων οικονομικών πόρων και την έναρξη μεγάλου προγράμματος ανοικοδόμησης της χώρας. Μέχρι στιγμής δεν υπήρξε επίσημη αντίδραση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Γραμμή επικοινωνίας για το Στενό του Ορμούζ
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, μετά την απόφαση της Τεχεράνης να ανακοινώσει το κλείσιμό του, σε αντίδραση στις συγκρούσεις στον Λίβανο.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν στη δημιουργία ειδικής γραμμής επικοινωνίας, ώστε να αποφεύγονται περιστατικά και παρεξηγήσεις και να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση των εμπορικών πλοίων από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης υδρογονανθράκων.
Οι εξελίξεις είχαν άμεσο αντίκτυπο στις αγορές ενέργειας, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν. Το αμερικανικό WTI κατέγραψε πτώση 0,20% στα 75,70 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent υποχώρησε κατά 1,41%, στα 79,43 δολάρια.
Ένταση στη διάρκεια των συνομιλιών
Παρά τη θετική εικόνα, δεν έλειψαν οι στιγμές έντασης. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο IRNA, η αντιπροσωπεία της Τεχεράνης αποχώρησε προσωρινά από τις συνομιλίες, αντιδρώντας σε ανάρτηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κάλεσε το Ιράν να σταματήσει τη Χεζμπολά, προειδοποιώντας με αυστηρότερη αμερικανική απάντηση.
Η διαδικασία συνεχίστηκε έπειτα από παρέμβαση των μεσολαβητών, ενώ ο επικεφαλής του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, απάντησε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας είναι έτοιμες να αντιδράσουν σε οποιαδήποτε απειλή.
Παράλληλα, η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι η αντιπροσωπεία της Τεχεράνης αρνήθηκε να φωτογραφηθεί μαζί με την αμερικανική αποστολή.
Παραμένουν οι διαφωνίες για το πυρηνικό πρόγραμμα
Αν και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφορές σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Η ιρανική κρατική τηλεόραση υποστήριξε ότι το ζήτημα δεν συζητήθηκε στην πρώτη συνεδρία, ενώ Αμερικανός ανώτερος διπλωμάτης δήλωσε πως πραγματοποιήθηκαν ουσιαστικές συνομιλίες για όλες τις πτυχές μιας πιθανής συμφωνίας.
Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες, καθώς οι δύο πλευρές επιδιώκουν να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα των 60 ημερών.