Η Ουάσιγκτον επανέλαβε ότι βρίσκεται σε συζητήσεις για τη διεξαγωγή δεύτερου γύρου διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη, εμφανιζόμενη αισιόδοξη για το ενδεχόμενο συμφωνίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει ενεργή και οι πιέσεις στο θαλάσσιο εμπόριο εντείνονται. Την ίδια ώρα, το Ιράν προειδοποιεί πως μπορεί να επεκτείνει τις κινήσεις του και στην Ερυθρά Θάλασσα, ως απάντηση στον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
Η αμερικανική πλευρά, διά της εκπροσώπου του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ, διαμήνυσε πως βλέπει θετικά τις προοπτικές συμφωνίας, ενώ το Πακιστάν συνεχίζει τις διαμεσολαβητικές του προσπάθειες μετά τον άκαρπο πρώτο γύρο συνομιλιών που πραγματοποιήθηκε στο Ισλαμαμπάντ το προηγούμενο σαββατοκύριακο.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη δηλώνει πως παραμένει πρόθυμη να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις, σε μια συγκυρία κατά την οποία σημαντικό μέρος της διεθνούς κοινότητας ελπίζει ότι θα παραταθεί η κατάπαυση του πυρός δύο εβδομάδων που τέθηκε σε εφαρμογή στις 8 Απριλίου. Στόχος είναι να αποτραπεί νέα γενικευμένη ανάφλεξη, καθώς ο πόλεμος των τελευταίων επτά εβδομάδων έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, και έχει ήδη επηρεάσει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία.
Ο ρόλος του Πακιστάν και τα μηνύματα μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον
Κεντρικό ρόλο στην προσπάθεια αποκλιμάκωσης επιχειρεί να διαδραματίσει το Πακιστάν. Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας της χώρας, Ασίμ Μουνίρ, μετέβη στο Ιράν, όπου είχε επαφές με τον επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σαμπάζ Σαρίφ, ενημέρωσε για τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησής του κατά τη συνάντησή του με τον σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, στο πλαίσιο περιοδείας του στη Μέση Ανατολή, η οποία περιλαμβάνει επίσης το Κατάρ και την Τουρκία.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του ιρανικού ΥΠΕΞ Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, τις τελευταίες τρεις ημέρες έχουν ανταλλαχθεί αρκετά μηνύματα μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον μέσω του Πακιστάν, στοιχείο που δείχνει ότι οι επαφές, έστω και έμμεσες, παραμένουν ενεργές.
Ωστόσο, η ιρανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το δικαίωμά της σε πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα. Αφήνει ανοιχτό πεδίο συζήτησης μόνο ως προς το επίπεδο και το είδος του εμπλουτισμού ουρανίου, την ώρα που το Ισραήλ και οι ΗΠΑ επιμένουν ότι δεν θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα εμπλουτισμού στο εσωτερικό του Ιράν.
Διπλός ναυτικός αποκλεισμός και απειλές για νέα κλιμάκωση
Στο πεδίο, η ένταση παραμένει υψηλή. Η Τεχεράνη συνεχίζει να κρατά ουσιαστικά κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, ενώ η Ουάσιγκτον έχει επιβάλει από τη Δευτέρα αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι παρεμπόδισε δέκα πλοία να αποπλεύσουν από ιρανικά λιμάνια, υπογραμμίζοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος της ιρανικής οικονομίας εξαρτάται από τις θαλάσσιες μεταφορές.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ προχώρησαν σε περαιτέρω ενίσχυση των κυρώσεων κατά του ιρανικού πετρελαϊκού τομέα, επιχειρώντας να αυξήσουν την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη.
Η ιρανική αντίδραση ήταν άμεση και έντονη. Ο αρχηγός των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων Αλί Αμπντουλαχί απείλησε ότι πλέον μπορεί να εμποδιστεί και η κίνηση πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, πέρα από τα Στενά του Ορμούζ. Στο ίδιο κλίμα, ο Μοχσέν Ρεζαεΐ, σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας, προειδοποίησε ότι ιρανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να βυθίσουν αμερικανικά πολεμικά πλοία, αν αυτά επιχειρήσουν να αστυνομεύσουν τα Στενά του Ορμούζ.
Η προοπτική διεύρυνσης της κρίσης στις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς της περιοχής προκαλεί διεθνή ανησυχία, καθώς συνδέεται άμεσα με την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τη σταθερότητα των αγορών.
Διεθνής ανησυχία για την οικονομία και την ενέργεια
Το εύρος του προβληματισμού αποτυπώθηκε και στην κοινή παρέμβαση υπουργών Οικονομικών έντεκα χωρών, μεταξύ των οποίων η Βρετανία, η Ιαπωνία και η Αυστραλία, οι οποίοι ζήτησαν επίλυση της κρίσης μέσω διαπραγματεύσεων.
Η παρέμβασή τους εστιάζει στους κινδύνους για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, τις αλυσίδες εφοδιασμού, αλλά και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, με την αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή να συνεχίζει να επηρεάζει επενδυτές, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις.
Παρότι οι τιμές του πετρελαίου παρέμειναν σταθερές στην Ασία, στη Γουόλ Στριτ δύο βασικοί δείκτες έκλεισαν σε επίπεδα-ρεκόρ, με τις αγορές να ποντάρουν στο ενδεχόμενο επανέναρξης ουσιαστικών συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Ανοιχτό μέτωπο και στον Λίβανο
Την ίδια στιγμή, η κρίση δεν περιορίζεται στο ιρανικό μέτωπο. Στον Λίβανο, οι εχθροπραξίες μεταξύ του ισραηλινού στρατού και της Χεζμπολάχ συνεχίζονται, παρά τις διερευνητικές επαφές που έγιναν στην Ουάσιγκτον μεταξύ των πρεσβευτών των δύο χωρών, ενόψει πιθανής έναρξης απευθείας διαπραγματεύσεων.
Η Χεζμπολάχ χαρακτήρισε τις σχετικές κινήσεις ως “παράδοση” της λιβανικής κυβέρνησης και ανέλαβε την ευθύνη για νέες επιθέσεις κατά στρατιωτικών θέσεων στο βόρειο Ισραήλ. Από την άλλη πλευρά, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι έπληξε περισσότερους από 200 στόχους σε διάστημα 24 ωρών, στοχεύοντας θέσεις και μαχητές του λιβανικού κινήματος.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έθεσε ως βασικό στόχο των επαφών με τον Λίβανο τη διάλυση της Χεζμπολάχ, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε δημοσίως θετικός σε μια παύση ή και σε ένα τέλος των εχθροπραξιών στο λιβανικό μέτωπο.
Μάλιστα, ο αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε μέσω Truth Social ότι οι ηγέτες του Ισραήλ και του Λιβάνου επρόκειτο να μιλήσουν εντός της ημέρας, σημειώνοντας ότι μια τέτοια επαφή θα ήταν η πρώτη εδώ και περίπου 34 χρόνια. Ωστόσο, πηγή της λιβανικής κυβέρνησης ανέφερε πως δεν υπήρχε επίσημη ενημέρωση ούτε γνώση για τέτοια επικοινωνία, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν πρόκειται για πραγματική διπλωματική εξέλιξη ή για πολιτική πίεση μέσω δημοσίων δηλώσεων.
Από τις 2 Μαρτίου, οι ισραηλινές επιχειρήσεις και οι βομβαρδισμοί στον Λίβανο έχουν προκαλέσει πάνω από 2.000 νεκρούς και έχουν οδηγήσει στον εκτοπισμό περισσότερων από ενός εκατομμυρίου ανθρώπων, επιβεβαιώνοντας ότι το λιβανικό μέτωπο παραμένει ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία της ευρύτερης κρίσης.