Σε καταρχήν συμφωνία για τον άμεσο τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή κατέληξαν οι κυβερνήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, σύμφωνα με ανακοίνωση του Πακιστάν, το οποίο διαδραμάτισε καθοριστικό μεσολαβητικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις. Την εξέλιξη επιβεβαίωσαν στη συνέχεια τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω της προσωπικής του πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης ότι η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει πλέον ολοκληρωθεί. Λίγα λεπτά νωρίτερα, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σαμπάζ Σαρίφ είχε γνωστοποιήσει πως οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε επίσης την πρόθεσή του να εγκρίνει το πλήρες άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Όπως διευκρίνισε, η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός θα επαναλειτουργήσει αμέσως μετά την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας, η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις 19 Ιουνίου.
Η ανακοίνωση είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν κατά περίπου 4%, καθώς οι επενδυτές προεξόφλησαν την αποκατάσταση της ομαλής ροής ενεργειακών προϊόντων από την περιοχή.
Διαπραγματεύσεις για κυρώσεις και πυρηνικό πρόγραμμα
Ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν Καζέμ Γαριμπαμπαντί δήλωσε ότι η συμφωνία προβλέπει την έναρξη διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών με στόχο την επίτευξη οριστικής διευθέτησης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στο επίκεντρο των συνομιλιών θα βρεθούν η πλήρης άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν, το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, η οικονομική ανοικοδόμηση και ανάπτυξη, καθώς και η δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή των συμφωνηθέντων.
Παράλληλα, ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων δημοσίευσε σχέδιο μνημονίου συνεννόησης 14 σημείων, στο οποίο περιλαμβάνεται η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων ύψους 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο, το περιεχόμενο του εγγράφου δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως.
Υπογραφή στη Γενεύη
Η τελετή υπογραφής της συμφωνίας αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις 19 Ιουνίου στη Γενεύη. Ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Τζέι Ντι Βανς γνωστοποίησε ότι προτίθεται να παραστεί, ενώ ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο συμμετοχής και του Ντόναλντ Τραμπ.
Τη συμφωνία χαιρέτισε ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες, χαρακτηρίζοντάς την κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης.
Θετική ήταν και η αντίδραση των ευρωπαϊκών χωρών, με τη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία να δηλώνουν πρόθυμες να εξετάσουν την άρση μέρους των κυρώσεων κατά του Ιράν, υπό την προϋπόθεση λήψης συγκεκριμένων και επαληθεύσιμων μέτρων για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Έντονες αντιδράσεις από το Ισραήλ
Η συμφωνία προκαλεί προβληματισμό στην ισραηλινή πλευρά, η οποία εκφράζει επιφυλάξεις για το περιεχόμενό της και τις πιθανές επιπτώσεις στην ασφάλεια της περιοχής.
Λίγο πριν από την ανακοίνωση της συμφωνίας, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν προειδοποιούσε για άμεσα αντίποινα μετά από ισραηλινό βομβαρδισμό στη Βηρυτό, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στις πρόσφατες στρατιωτικές ενέργειες του Ισραήλ.
Ο πόλεμος, που ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου, προκάλεσε χιλιάδες θύματα και σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία, καθιστώντας τη συμφωνία ένα από τα σημαντικότερα διπλωματικά γεγονότα των τελευταίων ετών.