Τι προβλέπει το Πρόγραμμα Εξυγίανσης Δήμων και Περιφερειών

0

Γνωστή η διάγνωση, ζητούμενο η θεραπεία

Πρόγραμμα εξυγίανσης των υπερχρεωμένων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (κατά κύριο λόγο Δήμων) θα εφαρμόσει η κυβέρνηση μετά και την έγκριση που έδωσε το Υπουργικό Συμβούλιο.
Στη σχετικη εισηγητική έκθεση του Υπουργείου Εσωτερικών σημειώνονται τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ΟΤΑ και τα οποία συνδέονται με:

•    Αδυναμία καταβολής της μισθοδοσίας και λοιπών ανελαστικών δαπανών, η πιο ακραία μορφή, που περιορίζεται σε ελάχιστους ΟΤΑ.
•    Αδυναμία εξυπηρέτησης δανειακών υποχρεώσεων
•    Αδυναμία καταβολής ληξιπρόθεσμων οφειλών σε προμηθευτές και εργολάβους με αποτέλεσμα να υφίστανται κατασχέσεις χρηματικών διαθεσίμων και της περιουσίας της Αυτοδιοίκησης από τους πιστωτές της.

Η γλώσσα των αριθμών
Για την απεικόνιση του οικονομικού προβλήματος με αριθμούς το Υπουργείο Εσωτερικών παραθέτει τα ακόλουθα στοιχεία:
Ο συνολικός δανεισμός των Δήμων (άληκτα κεφάλαια) ανέρχεται στο ποσό των 1,9 δις ευρώ εκ των οποίων τα 1,1 δις είναι υποχρεώσεις προ το Ταμείο Παρκαταθηκών και Δανείων (ΤΠΔ) και τα 800 εκ ευρώ είναι δάνεια προς ιδιωτικές τράπεζες (εσωτερικού και εξωτερικού). Σημειώνεται ότι σε αυτά δεν συμπεριλαμβάνονται τα δάνεια Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (κυρίως) και των λοιπών δημοτικών επιχειρήσεων που ανέρχονται σε περίπου 250 εκ ευρώ , η πλειοψηφία των οποίων είναι δάνεια του Τ.Π.Δ. Ο δανεισμός της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, που αφορά δάνεια που είχαν συνάψει οι πρώην Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις ανέρχεται στο ποσό των 110 εκ ευρώ.

Ληξιπρόθεσμα χρέη
Οι συνολικές υποχρεώσεις προς τρίτους ανέρχονται σε 1.3 δις ευρώ εκ των οποίων οι ληξιπρόθεσμες, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν αποστείλει οι ΟΤΑ, ανέρχονται σε 800 εκατομμύρια.Οι υποχρεώσεις προς φορείς Γενικής Κυβέρνησης, Ελληνικό Δημόσιο, Ασφαλιστικά Ταμεία κλπ, ανέρχονται σε 87 εκ. ευρώ εκ των οποίων τα 40 εκ. είναι ληξιπρόθεσμες.
 

Αδυναμία ισοσκέλισης προϋπολογισμών
Τα προβλήματα της οικονομικής κατάστασης στην οποία βρίσκεται μία σειρά δήμων απεικονίσθηκε και στην κατάρτιση των προϋπολογισμών του έτους 2011. Αρκετοί δήμοι έχουν εγγράψει δάνεια για να ισοσκελίσουν τους προϋπολογισμούς τους .
Σύμφωνα με τα στοιχεία  της βάσης δεδομένων, το συνολικό ποσό των δανείων που ενέγραψαν προσεγγίζει τα 500 εκ €. Σε σύνολο 80 περίπου ΟΤΑ, που ενέγραψαν δάνεια για τον ισοσκελισμό του προϋπολογισμού τους,
•    13 Δήμοι έχουν εγγράψει δάνειο άνω των 10 εκ ευρώ
•    28 Δήμοι έχουν εγγράψει δάνειο ύψους 4 έως 10 εκ ευρώ και
•    40 Δήμοι έχουν εγγράψει δάνειο ύψους 1 έως 4 εκ ευρώ

Αδυναμία στην είσπραξη οφειλών από τρίτους
Ταυτόχρονα με την οικονομική αδυναμία να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους οι Δήμοι εμφανίζουν αδυναμία είσπραξης ιδίων εσόδων. Οι συνολικές απαιτήσεις τους ανέρχονται στο ποσό των 1.6 δις ευρώ, εκ των οποίων τα 1.400 εκ. οφείλονται σε μη εισπραχθέντες φόρους, τέλη και δικαιώματα και επιβληθέντα πρόστιμα.

Συμπεράσματα

Βέβαια το Υπουργείο αναγνωρίζει στα συμπεράσματά του πως ο συνολικός δανεισμός της ΤΑ της χώρας μας είναι ιδιαίτερα χαμηλός σε σχέση με τις άλλες Ευρωπαϊκές  χώρες. Ωστόσο, υπάρχουν όμως συγκεκριμένοι Δήμοι – μικρός αριθμός –  που έχουν υψηλό δανεισμό και αυτοί είναι κυρίως οι Δήμοι που έχουν ανάγκη υποστήριξης και οικονομικής εξυγίανσης. Η μεγάλη πλειοψηφία των Δήμων, όμως θεωρούνται υγιείς οικονομικά και δεν έχουν ανάγκη ειδικής αντιμετώπισης, παρά μόνο οριακών διευκολύνσεων για να αντιμετωπίσουν πρόσκαιρες ταμιακής φύσης δυσκολίες.

Το πρόγραμμα εξυγίανσης  
Στόχοι του Προγράμματος Εξυγίανσης είναι η άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος των υπερχρεωμένων ΟΤΑ και των συνεπειών που αυτό επιφέρει στις υπηρεσίες που παρέχονται στους  πολίτες και στην οικονομική επιβίωση των επιχειρήσεων που συναλλάσσονται με τους ΟΤΑ καθώς βέβαια και η μακροχρόνια διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητάς τους.
Βασική αρχή του Προγράμματος Εξυγίανσης είναι η συνεργασία ανάμεσα στο Υπουργείο Εσωτερικών και στην Αυτοδιοίκηση με σκοπό την επίλυση του προβλήματος που αντιμετωπίζει η Αυτοδιοίκηση.   
Η πρωτοβουλία ανήκει πάντοτε στην Αυτοδιοίκηση, η οποία καταρτίζει το δικό της επιχειρησιακό πρόγραμμα εξυγίανσης και δεσμεύεται να το εφαρμόσει, ενώ το κράτος έχει κυρίως εποπτικό ρόλο.

Τα μέτρα που προβλέπει το πρόγραμμα  
Το Υπουργείο Εσωτερικών αναγνωρίζοντας τόσο την κρισιμότητα του προβλήματος όσο και την επείγουσα ανάγκη υποστήριξης των Δήμων αποφάσισε να δρομολογήσει άμεσα εφαρμόσιμα μέτρα που θα ανακουφίσουν τους ΟΤΑ. Για τον λόγο αυτό και σε συνεργασία με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων σχεδίασαν και θέτουν σε εφαρμογή ένα πακέτο άμεσα υλοποιήσιμων μέτρων.  
Συγκεκριμένα:
1.    Με την τεχνική υποστήριξη του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων θα διαμορφωθούν εξατομικευμένα προγράμματα εξυγίανσης για κάθε δήμο που θα ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες του.
2.    Θα επιδιωχθεί μείωση του μισθολογικού κόστους με μετατάξεις υπαλλήλων σε άλλες δημόσιες υπηρεσίες και ΟΤΑ.
3.    Οι ΟΤΑ δύνανται να ζητήσουν επιμήκυνση της περιόδου για την αποπληρωμή των δανείων που έχουν συνάψει με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων είτε με ιδιωτικές τράπεζες.
•    Δρομολογήθηκε ήδη αναχρηματοδότηση των δανείων που έχουν λάβει οι δήμοι από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, με επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής μέχρι και 25 έτη και μείωση του επιτοκίου από 11,5%, που είναι σήμερα το κυμαινόμενο σε περίπου 5,9%. Με τη συγκεκριμένη χρηματοδότηση οι δήμοι θα εξασφαλίσουν μείωση της ετήσιας δόσης, γεγονός που απελευθερώνει πόρους για να διατεθούν για εξόφληση χρεών και λειτουργικές ανάγκες.
4.    Προωθείται συμφωνία με το υπουργείο Οικονομικών που θα εξασφαλίζει τη δυνατότητα συμψηφισμού οφειλών των ΟΤΑ προς το κράτος (π.χ., σε ασφαλιστικά ταμεία) με οφειλόμενα ποσά του κράτους προς τους δήμους (π.χ., παρακρατηθέντα).
5.    Επιδιώκεται η εξασφάλιση κεφαλαίων για το ΤΠκΔ προκειμένου να χορηγηθούν χαμηλότοκα δάνεια στους ΟΤΑ για να καλυφθούν οι υποχρεώσεις των δήμων προς τρίτους (προμηθευτές) και να εξασφαλιστούν με αυτόν τον τρόπο οι ισοσκελισμένοι προϋπολογισμοί.
6.    Στις περιπτώσεις ΟΤΑ που οι προηγούμενες ρυθμίσεις δεν επιλύουν το πρόβλημα οι ΟΤΑ θα δύνανται να ζητήσουν και πρόσθετες επιχορηγήσεις για:
•    την κάλυψη του κόστους επιτοκίου των δανείων και λοιπών πιστωτικών διευκολύνσεων από πιστωτικά ιδρύματα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα
•    την κάλυψη των χρεολυσίων για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Από που θα δοθούν τα χρήματα
Η χρηματοδότηση του Προγράμματος Εξυγίανσης θα πραγματοποιηθεί από το «Λογαριασμό Εξυγίανσης και Αλληλεγγύης της Αυτοδιοίκησης», που συστήνεται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, η χρηματοδότηση του οποίου επιδιώκεται να καλυφθεί από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και όχι από τους ΚΑΠ.

Διαδικασία ένταξης στο Πρόγραμμα Εξυγίανσης
Η ένταξη ΟΤΑ ή Περιφέρειας πραγματοποιείται:
είτε με αίτημα του ΟΤΑ σύμφωνα με το άρθρο 262 παράγραφος 3 του Ν 3852/10 είτε υποχρεωτικά  σύμφωνα με το άρθρο 262 παράγραφος 4 του Ν 3852/10.
Σε αυτή την περίπτωση τα βήματα που ακολουθούνται είναι:
1.    Διαπίστωση ανάγκης οικονομικής αξιολόγησης, βάσει αντικειμενικών κριτηρίων
2.    Εκτίμηση της οικονομικής κατάστασης του υπό αξιολόγηση ΟΤΑ από ορκωτούς ελεγκτές
3.    Εκπόνηση ειδικού επιχειρησιακού προγράμματος εξυγίανσης
4.    Έγκριση του προγράμματος από ανεξάρτητη Ελεγκτική Επιτροπή με επικεφαλής από το Ελεγκτικό Συνέδριο
Βασική υποχρέωση των ΟΤΑ και των Περιφερειών που εντάσσονται στο πρόγραμμα εξυγίανσης είναι η ανάληψη της υποχρέωσης μείωσης δαπανών και αύξησης των ιδίων εσόδων τους. Στην κατεύθυνση αυτή επιμέρους υποχρεώσεις είναι:
–    Υποχρέωση διάθεσης μέρους ή του συνόλου των εσόδων, συμπεριλαμβανομένων των εσόδων από ΣΑΤΑ, προς επίτευξη των στόχων του εν λόγω Προγράμματος. Η ΣΑΤΑ θα χρηματοδοτεί, κατά περίπτωση, μόνο έργα για συντήρηση – επισκευή των υποδομών

–    Πάγωμα  ή περιορισμό  χρηματοδότησης ορισμένων κωδικών (δημόσιες σχέσεις, εκδηλώσεις κλπ.)

–    Πάγωμα ή περιορισμό των προσλήψεων και συμβάσεων

–    Υποχρέωση υλοποίησης του Προγράμματος με βάση συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, που δεν θα υπερβαίνει τη δημοτική περίοδο

–    Οι ανωτέρω υποχρεώσεις, συνολικά ή εν μέρει, μπορεί  να αφορούν μόνο σε μια  δημοτική ενότητα του Δήμου, εφόσον μόνο εκεί διαπιστώνεται το πρόβλημα  

Σχολιάστε το άρθρο

Παρακαλούμε, εισάγετε το σχόλιό σας.
Παρακαλούμε, εισάγετε το όνομά σας.