Κατατέθηκε στη Βουλή ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος αναμένεται να συζητηθεί στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή την επόμενη εβδομάδα και στη συνέχεια να εισαχθεί προς ψήφιση στην Ολομέλεια εντός του Ιουνίου.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, ο νέος Κώδικας συγκεντρώνει, κωδικοποιεί και εκσυγχρονίζει σχεδόν 2.000 διάσπαρτες διατάξεις που αφορούν τη λειτουργία των δήμων και των περιφερειών, δημιουργώντας ένα ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ενιαίο πλαίσιο για δήμους και περιφέρειες
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τη δημιουργία ενιαίου θεσμικού πλαισίου για τις περιφέρειες, οι οποίες μέχρι σήμερα λειτουργούσαν με διαφορετικές και συχνά αλληλοεπικαλυπτόμενες διατάξεις. Στόχος είναι η εξάλειψη των επικαλύψεων αρμοδιοτήτων και η αποτελεσματικότερη λειτουργία της διοίκησης.
Παράλληλα, προβλέπεται η αναδιοργάνωση του συστήματος διακυβέρνησης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με σαφέστερη κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, επιτροπών και συμβουλευτικών οργάνων.
Ηλεκτρονικά δημοψηφίσματα και συμμετοχή των πολιτών
Ο νέος Κώδικας εισάγει τη δυνατότητα διεξαγωγής συμβουλευτικών δημοτικών δημοψηφισμάτων μέσω ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, με στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών στις τοπικές αποφάσεις.
Επιπλέον, αναβαθμίζονται τα συμβούλια νέων, με σαφές πλαίσιο λειτουργίας και ηλεκτρονική διαδικασία εκλογής των μελών τους.
Κατάργηση του δεύτερου γύρου στις εκλογές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αλλαγή στον τρόπο εκλογής των αυτοδιοικητικών αρχών. Ο νέος Κώδικας προβλέπει την κατάργηση του δεύτερου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών, ενώ δίνεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας σε ειδικά εκλογικά κέντρα, παρουσία δικαστικού αντιπροσώπου.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, η αλλαγή αποσκοπεί στην ενίσχυση της συμμετοχής των δημοτών και στη διευκόλυνση της εκλογικής διαδικασίας.
Έμφαση στη διαφάνεια και στον έλεγχο νομιμότητας
Ο Κώδικας προβλέπει την ενίσχυση της διαφάνειας μέσω της υποχρεωτικής δημοσιοποίησης αποφάσεων, της αξιοποίησης ψηφιακών εργαλείων και της αναβάθμισης των μηχανισμών ελέγχου.
Παράλληλα, θεσπίζεται ένα νέο σύστημα ελέγχου νομιμότητας των πράξεων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το οποίο θα λειτουργεί μέσω ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος και της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Ελέγχου Νομιμότητας ΟΤΑ.
Ψηφιακός μετασχηματισμός και καλύτερη εξυπηρέτηση
Σημαντικό μέρος του νέου πλαισίου αφορά τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Αυτοδιοίκησης. Προβλέπεται η ανάπτυξη ηλεκτρονικών εφαρμογών που θα διευκολύνουν τόσο τη συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων όσο και την καθημερινή εξυπηρέτησή τους από δήμους και περιφέρειες.
Επιπλέον, συστηματοποιούνται οι αρμοδιότητες των δήμων και των περιφερειών στο πλαίσιο της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, με στόχο την αποφυγή επικαλύψεων και τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διοίκησης.