Σε κρίσιμο «τεστ αντοχής» για το ηλεκτρικό σύστημα εξελίχθηκε η περίοδος του Πάσχα, καθώς η υψηλή παραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας σε συνδυασμό με τη χαμηλή ζήτηση δημιούργησαν συνθήκες υπερπροσφοράς που θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε μπλακ άουτ.
Ωστόσο, η διαχείριση του δικτύου πραγματοποιήθηκε με επιτυχία, χάρη σε τεχνικές και θεσμικές παρεμβάσεις που είχαν προετοιμαστεί μήνες νωρίτερα, με τη συμμετοχή φορέων όπως ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ.
Η ανάγκη για αποτελεσματική διαχείριση είναι πλέον πιο επιτακτική, καθώς η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ στην Ελλάδα αυξήθηκε από 15 σε 18 γιγαβάτ σε σχέση με πέρυσι.
Τρεις κρίσιμοι παράγοντες σταθερότητας
Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η δυνατότητα τηλεχειρισμού των μονάδων παραγωγής, που επέτρεψε στους διαχειριστές να περιορίζουν ή να διακόπτουν την παραγωγή όταν αυτό ήταν απαραίτητο. Πλέον, μέσω τηλερύθμισης ελέγχεται η παραγωγή περίπου 15 από τα 18 GW των ΑΠΕ, επεκτείνοντας τον έλεγχο και σε μονάδες μέσης τάσης.
Δεύτερος βασικός παράγοντας ήταν η δυνατότητα υποβολής προσφορών με αρνητικές τιμές στην αγορά ενέργειας. Σε περιόδους υπερπαραγωγής, κυρίως τις μεσημβρινές ώρες λόγω φωτοβολταϊκών, οι παραγωγοί μπορούν να πληρώνουν έως και 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα για να διακόψουν την παραγωγή τους, επιλογή που αποδεικνύεται οικονομικά συμφέρουσα.
Τρίτο στοιχείο αποτέλεσε ο συντονισμός των αρμόδιων φορέων, μεταξύ των οποίων το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η Ρυθμιστική Αρχή, μετά από σύσκεψη υπό τον υπουργό Σταύρος Παπασταύρου.
Πώς αντιμετωπίστηκε η υπερπαραγωγή
Κατά τη διάρκεια των ημερών του Πάσχα, η περίσσεια παραγωγής έφτασε τα 3 έως 4 GW σε σχέση με την κατανάλωση. Μέρος της ενέργειας διοχετεύθηκε σε εξαγωγές, ενώ το υπόλοιπο περιορίστηκε μέσω τηλερύθμισης από το Κέντρο Ελέγχου Ενέργειας.
Παράλληλα, αρκετοί παραγωγοί ΑΠΕ προχώρησαν σε αυτόβουλη διακοπή παραγωγής, καθώς οι τιμές στην προημερήσια αγορά του Χρηματιστηρίου Ενέργειας κινήθηκαν σε μηδενικά ή αρνητικά επίπεδα.
Σημαντική ήταν και η συμβολή των αντλητικών μονάδων υδροηλεκτρικών σταθμών, ενώ μικρότερη αλλά ενδεικτική ήταν η συμμετοχή των πρώτων μονάδων αποθήκευσης ενέργειας.
Μεγαλύτερες προκλήσεις το επόμενο διάστημα
Οι αρμόδιες αρχές προειδοποιούν ότι οι προκλήσεις θα ενταθούν τις επόμενες εβδομάδες της άνοιξης. Ήδη την Κυριακή των Βαΐων καταγράφηκε περίσσεια παραγωγής έως και 6 GW, η οποία αντιμετωπίστηκε με συνδυασμό περικοπών από τους διαχειριστές και εθελοντικών περιορισμών από τους παραγωγούς.
Η περαιτέρω ανάπτυξη της αποθήκευσης ενέργειας θεωρείται καθοριστική για τη σταθερότητα του συστήματος. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, έως το τέλος Ιουνίου αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία νέες μονάδες μπαταριών συνολικής ισχύος 400 μεγαβάτ.
Η εμπειρία του Πάσχα λειτουργεί ως «οδηγός» για τη διαχείριση της ενεργειακής μετάβασης, σε μια περίοδο όπου η αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ απαιτεί νέες ισορροπίες μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης.