Σε πιλοτική λειτουργία βρίσκεται νέα πλατφόρμα πρόβλεψης ακραίων φαινομένων στο θαλάσσιο περιβάλλον, με στόχο την έγκαιρη προειδοποίηση για περιστατικά που συνδέονται με την κλιματική κρίση και ενδέχεται να επηρεάσουν τη δημόσια υγεία, τις υδατοκαλλιέργειες και το θαλάσσιο οικοσύστημα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί δεδομένα από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, τους τηλεμετρικούς σταθμούς της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας στον Μακρύγιαλο και τη Μηχανιώνα, καθώς και από το ευρωπαϊκό σύστημα Copernicus.
Οι πληροφορίες που συλλέγονται αφορούν μεταξύ άλλων τη θερμοκρασία του νερού, τα θαλάσσια ρεύματα, τους ανέμους, τα είδη φυτοπλαγκτού και άλλες παραμέτρους του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Πρόβλεψη για θαλάσσιους καύσωνες και τοξικό φυτοπλαγκτόν
Το έργο υλοποιείται μέσω συνεργασίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.
Με τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, οι ερευνητές επιχειρούν να προβλέψουν φαινόμενα όπως η δημιουργία βλέννης σε κλειστά παράκτια συστήματα, η εμφάνιση τοξικού φυτοπλαγκτού που μπορεί να οδηγήσει σε απαγόρευση διακίνησης οστρακοειδών, αλλά και οι θαλάσσιοι καύσωνες που απειλούν τις μυδοκαλλιέργειες.
Στόχος είναι η αποστολή έγκαιρων ειδοποιήσεων προς τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να λαμβάνονται προληπτικά μέτρα πριν την εκδήλωση των φαινομένων.
Σύμφωνα με τον βιολόγο και μεταδιδακτορικό ερευνητή του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών του ΕΚΕΤΑ, Κωνσταντίνο Κουκάρα, ο Θερμαϊκός Κόλπος αποτελεί ένα από τα καλύτερα μελετημένα θαλάσσια οικοσυστήματα της χώρας, ωστόσο τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν κατακερματισμένα.
Η νέα πλατφόρμα ενοποιεί διαφορετικές πηγές πληροφόρησης και δημιουργεί ένα ενιαίο εργαλείο αποτύπωσης και πρόβλεψης περιβαλλοντικών κινδύνων.
Τι έδειξαν τα στοιχεία για τη βλέννη στον Θερμαϊκό
Όπως εξήγησε ο κ. Κουκάρας, το πρόσφατο φαινόμενο που παρατηρήθηκε στον Θερμαϊκό Κόλπο δεν αφορούσε ερυθρά παλίρροια ή τοξικό φυτοπλαγκτόν, αλλά βλέννη που δημιουργείται από εξωκυτταρικές ουσίες συγκεκριμένου είδους φυτοπλαγκτού.
Το φαινόμενο δεν θεωρείται τοξικό, ωστόσο προκαλεί αισθητική υποβάθμιση, δυσάρεστες οσμές και συσσώρευση οργανικών υλικών και μικροοργανισμών στην επιφάνεια της θάλασσας.
Παράλληλα, οι ερευνητές παρακολουθούν συστηματικά την παρουσία τοξικών μικροφυκών, καθώς και τις μεταβολές της θερμοκρασίας του νερού που συνδέονται με την εμφάνιση θαλάσσιων καυσώνων.
Το σύστημα αναμένεται να παραδοθεί σε πλήρη λειτουργία στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας τον προσεχή Σεπτέμβριο, ενώ το έργο ολοκληρώνεται στα τέλη του 2026 με την ανάπτυξη μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων και ενημέρωσης των πολιτών.